วัคซีน HPV มีกี่ชนิด? เปรียบเทียบวัคซีน HPV 2 สายพันธุ์ 4 สายพันธุ์ และ 9 สายพันธุ์ แตกต่างกันอย่างไร ป้องกันโรคอะไรได้บ้าง และควรเลือกแบบไหน

วัคซีน HPV มีกี่ชนิด? แตกต่างกันอย่างไร และควรเลือกแบบไหน
ปัจจุบันวัคซีน HPV ที่ใช้ทั่วโลกมี 3 ชนิดหลัก ได้แก่
- วัคซีน HPV 2 สายพันธุ์
- วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์
- วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์
วัคซีนแต่ละชนิดมีความแตกต่างกันในจำนวนสายพันธุ์ที่ครอบคลุม แต่ทุกชนิดสามารถช่วยป้องกัน HPV 16 และ HPV 18 ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูกได้
ปัจจุบันวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากครอบคลุมสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งและหูดหงอนไก่ได้มากกว่า

วัคซีน HPV คืออะไร?
วัคซีน HPV คือวัคซีนที่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้ร่างกายสร้างแอนติบอดีต่อเชื้อ Human Papillomavirus (HPV)
จุดประสงค์หลักของวัคซีน คือ
- ลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก
- ลดความเสี่ยงหูดหงอนไก่
- ลดความเสี่ยงมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับ HPV
- ลดการติดเชื้อ HPV ความเสี่ยงสูง
วัคซีน HPV เป็นวัคซีนป้องกัน ไม่ใช่วัคซีนรักษา
ดังนั้นการฉีดก่อนได้รับเชื้อจึงให้ประโยชน์สูงสุด
วัคซีน HPV 2 สายพันธุ์ คืออะไร?
วัคซีนชนิดนี้ป้องกัน
- HPV 16
- HPV 18
ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งปากมดลูกมากที่สุด
ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า HPV 16 และ HPV 18 เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกประมาณ 70% ของผู้ป่วยทั่วโลก
จุดเด่น
- เน้นป้องกันมะเร็งปากมดลูก
- ครอบคลุมสายพันธุ์เสี่ยงสูงที่สำคัญที่สุด
ข้อจำกัด
- ไม่ครอบคลุม HPV 6 และ HPV 11 ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของหูดหงอนไก่
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ คืออะไร?
วัคซีนชนิดนี้ป้องกัน
- HPV 6
- HPV 11
- HPV 16
- HPV 18
ข้อดีคือสามารถป้องกันได้ทั้ง
มะเร็งปากมดลูก จาก HPV 16 และ HPV 18
หูดหงอนไก่ จาก HPV 6 และ HPV 11
HPV 6 และ HPV 11 เป็นสาเหตุของหูดหงอนไก่มากกว่า 90% ของผู้ป่วย
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ คืออะไร?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ เป็นวัคซีนที่ครอบคลุมมากที่สุดในปัจจุบัน
สามารถป้องกัน
- HPV 6
- HPV 11
- HPV 16
- HPV 18
- HPV 31
- HPV 33
- HPV 45
- HPV 52
- HPV 58
สายพันธุ์เพิ่มเติมเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องกับมะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก และมะเร็งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ HPV
จึงช่วยเพิ่มขอบเขตการป้องกันได้มากกว่าวัคซีนรุ่นก่อน
วัคซีน HPV แต่ละชนิดต่างกันอย่างไร?
| สายพันธุ์ HPV | 2 สายพันธุ์ | 4 สายพันธุ์ | 9 สายพันธุ์ |
| HPV 16 | ✓ | ✓ | ✓ |
| HPV 18 | ✓ | ✓ | ✓ |
| HPV 6 | ✗ | ✓ | ✓ |
| HPV 11 | ✗ | ✓ | ✓ |
| HPV 31 | ✗ | ✗ | ✓ |
| HPV 33 | ✗ | ✗ | ✓ |
| HPV 45 | ✗ | ✗ | ✓ |
| HPV 52 | ✗ | ✗ | ✓ |
| HPV 58 | ✗ | ✗ | ✓ |
ควรเลือกวัคซีน HPV แบบไหน?
ในทางปฏิบัติ หากมีตัวเลือกและไม่มีข้อจำกัดเรื่องงบประมาณ
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ มักเป็นตัวเลือกที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากครอบคลุมสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งและหูดหงอนไก่ได้มากกว่า
อย่างไรก็ตาม วัคซีน HPV ทุกชนิดสามารถป้องกัน HPV 16 และ HPV 18 ได้ ดังนั้นไม่ว่าจะได้รับวัคซีนชนิดใด ก็ยังช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกได้อย่างมีนัยสำคัญ
อายุเท่าไหร่ควรฉีดวัคซีน HPV?
องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ฉีดก่อนเริ่มมีเพศสัมพันธ์ เนื่องจากเป็นช่วงที่วัคซีนมีประสิทธิภาพสูงสุด
อย่างไรก็ตาม ผู้ใหญ่ที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังสามารถรับวัคซีนได้ เพราะอาจยังไม่เคยได้รับเชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์ที่วัคซีนสามารถป้องกันได้
ผู้ชายควรฉีดวัคซีน HPV หรือไม่?
ควร ปัจจุบัน HPV ไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะในผู้หญิ ผู้ชายสามารถติดเชื้อ HPV และเกิดโรคได้เช่นกัน
วัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยงของ
- หูดหงอนไก่
- มะเร็งอวัยวะเพศชาย
- มะเร็งทวารหนัก
- มะเร็งช่องปากและลำคอ
หลายประเทศจึงแนะนำให้ฉีดวัคซีนทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย
เคยติด HPV แล้ว ยังฉีดวัคซีนได้ไหม?
ได้ การติดเชื้อ HPV หนึ่งสายพันธุ์ ไม่ได้หมายความว่าจะมีภูมิคุ้มกันต่อทุกสายพันธุ์ ดังนั้นแม้เคยติด HPV มาก่อน วัคซีนยังสามารถช่วยป้องกันสายพันธุ์อื่นที่ยังไม่เคยได้รับได้
อย่างไรก็ตาม วัคซีนไม่สามารถกำจัดเชื้อ HPV ที่มีอยู่แล้วในร่างกายได้
ตารางสรุปข้อมูลสำคัญ
| คำถาม | คำตอบ |
| วัคซีน HPV มีกี่ชนิด | 3 ชนิด |
| ชนิดที่ครอบคลุมมากที่สุด | HPV 9 สายพันธุ์ |
| ทุกชนิดป้องกัน HPV 16 และ 18 ได้หรือไม่ | ได้ |
| ป้องกันหูดหงอนไก่ได้หรือไม่ | 4 และ 9 สายพันธุ์ |
| ผู้ชายฉีดได้ไหม | ได้ |
| เคยติด HPV แล้วฉีดได้ไหม | ได้ |
บทความที่เกี่ยวข้อง
- แฟนเป็น HPV ฉันจะติดไหม?
- หูดหงอนไก่ในอวัยวะเพศหญิง: ทำความเข้าใจเชื้อ HPV อาการที่ซ่อนเร้น
- เป็นหูดหงอนไก่แล้ว ฉีดวัคซีน HPV ได้ไหม: ป้องกันการเป็นซ้ำได้หรือไม่ และความจำเป็นในการฉีด
- มะเร็งปากมดลูก (Cervical Cancer): ภัยเงียบที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนและการคัดกรอง
- วัคซีน HPV คืออะไร? ใครบ้างควรฉีด เพื่อป้องกันมะเร็งปากมดลูก
- HPV ในผู้ชาย อาจไม่มีอาการเลย?
- ถ้าผู้ชายเป็นหูดหงอนไก่ที่อวัยวะเพศ สามารถแพร่เชื้อไปที่ผู้หญิงได้หรือไม่
ข้อมูลอ้างอิง (References)
- World Health Organization (WHO). Human papillomavirus vaccines: WHO position paper.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). HPV Vaccination Recommendations.
- National Cancer Institute (NCI). Human Papillomavirus (HPV) Vaccines.
- American Cancer Society. HPV Vaccines.
- International Papillomavirus Society (IPVS). HPV Vaccination Guidelines.
“ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์หรือเภสัชได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเมื่อใช้ยา หรือมีปัญหาสุขภาพ”
เรียบเรียงโดย (Compiled by) : www.chulalakpharmacy.com






