Azithromycin 250 mg คือยาอะไร  สรรพคุณรักษาหนองใน เจ็บคอ วิธีใช้ในเด็กและผู้ใหญ่ และข้อควรระวัง

Azithromycin (อะซิโธรไมซิน) เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่ม Macrolides ที่มีประสิทธิภาพสูงและเป็นที่นิยมมาก เพราะ “กินง่าย หายไว” จากคำค้นหา “azithromycin 250 mg แก้อะไร” และ “หนองใน” ยานี้ใช้รักษา:

1. โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์: โดยเฉพาะ หนองในแท้ (Gonorrhea) และ หนองในเทียม (Chlamydia) ซึ่งเป็นยาหลักที่แพทย์เลือกใช้
2. การติดเชื้อทางเดินหายใจ: เจ็บคอ, ต่อมทอนซิลอักเสบ, ไซนัสอักเสบ, ปอดบวม และหลอดลมอักเสบ
3. การติดเชื้อทางผิวหนัง: แผลติดเชื้อ หรือฝีหนอง

กลไกการออกฤทธิ์ (Mechanism of Action)

Azithromycin ทำงานเหมือน “การตัดเสบียงข้าศึก”:

1. หยุดโรงงานผลิตโปรตีน: ตัวยาจะเข้าไปจับกับหน่วยย่อยของไรโบโซม (50S ribosomal subunit) ภายในเซลล์แบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียไม่สามารถสังเคราะห์โปรตีนที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตได้
2. หยุดการเจริญเติบโต: เมื่อไม่มีโปรตีน แบคทีเรียจะหยุดการแบ่งตัวและขยายพันธุ์ (Bacteriostatic) และถูกระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำจัดออกไปในที่สุด
3. ออกฤทธิ์ค้างในร่างกายนาน: จุดเด่นที่สุดคือ ยาสามารถแทรกซึมและสะสมในเนื้อเยื่อได้นานมาก แม้หยุดกินยาไปแล้ว ยายังคงออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อต่อได้อีกหลายวัน (Post-antibiotic effect)
   
   

ประโยชน์Azithromycin (อะซิโธรไมซิน) เป็นยาปฏิชีวนะ

• คอร์สการรักษาสั้น: มักทานเพียง 3 – 5 วัน เท่านั้น (ต่างจากยาอื่นที่ต้องทาน 7-14 วัน)
• สะดวก: ทานวันละ 1 ครั้ง (Once daily)
• ใช้ได้ในผู้แพ้ยาเพนิซิลลิน: เป็นทางเลือกหลักสำหรับผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Amoxicillin
  
  

ขนาดยาและการบริหารยา (วิธีกิน)

1. สำหรับรักษาโรคทั่วไป (เจ็บคอ, ไซนัส):
   • ผู้ใหญ่: มักใช้ขนาด 500 mg วันละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 3 วัน (หรือทาน 500 mg วันแรก แล้วตามด้วย 250 mg อีก 4 วัน)
2. สำหรับรักษาหนองใน (Gonorrhea/Chlamydia):
   • สูตรเด็ดขาด: ทานขนาด 1,000 mg (1 กรัม) เพียงครั้งเดียว (Single Dose)
   • คำนวณ: หากเป็นแคปซูลละ 250 mg ต้องทานพร้อมกัน 4 เม็ด (250 mg x 4 = 1,000 mg)
3. สำหรับเด็ก (Keyword: เด็ก):
   • มีรูปแบบยาน้ำแขวนตะกอน (Suspension) ปริมาณยาคำนวณตามน้ำหนักตัว (10 mg/kg) ต้องให้แพทย์หรือเภสัชกรคำนวณให้เท่านั้น ห้ามกะปริมาณเอง
4. วิธีกิน: ควรทาน “ก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง หรือ หลังอาหาร 2 ชั่วโมง” (ตอนท้องว่าง) จะดูดซึมได้ดีที่สุด แต่ยารุ่นใหม่ๆ บางยี่ห้อ (เช่น Zithromax) อาจทานพร้อมอาหารได้ (ควรอ่านฉลาก)
   
   

ผลข้างเคียง (Side Effects)

• ทางเดินอาหาร: มวนท้อง, คลื่นไส้, อาเจียน หรือท้องเสีย (พบบ่อย เพราะยาไประคายเคืองกระเพาะ)
• ใจสั่น: อาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะในผู้มีความเสี่ยง
• ตับ: เอนไซม์ตับอาจสูงขึ้นชั่วคราว
  
  

ข้อควรระวังและคำแนะนำเพิ่มเติม

• ห้ามกินพร่ำเพรื่อ: หากเป็นหวัดจากไวรัส (เจ็บคอ น้ำมูกใส) ห้ามกินยานี้ เพราะไม่ช่วยอะไรและจะทำให้เชื้อดื้อยา
• โรคตับ: ผู้ป่วยโรคตับควรระวังการใช้ยานี้
• ยาลดกรด: ห้ามกินพร้อมยาลดกรดที่มีส่วนผสมของอะลูมิเนียมหรือแมกนีเซียม เพราะจะขัดขวางการดูดซึม
  
  

ยี่ห้อยาที่มีส่วนประกอบ Azithromycin ในไทย เช่น

• Zithromax (ซิโธรแมกซ์): ยาต้นแบบ (Original) จาก Pfizer คุณภาพสูง (มีทั้งแคปซูลและยาน้ำ)
• Azithro: ยาชื่อสามัญที่พบบ่อย
• Azi-S: อีกหนึ่งยี่ห้อทางเลือก
• Q-Zit: ยาผลิตในประเทศ
  
  

แหล่งซื้อยาและราคาโดยประมาณ

• แหล่งซื้อ: ร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกร (ยาอันตราย)
• ราคาโดยประมาณ: 150-500++

“ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์หรือเภสัชได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเมื่อใช้ยา หรือมีปัญหาสุขภาพ”

ข้อมูลอ้างอิง

1. U.S. FDA. Zithromax (azithromycin) Prescribing Information.
2. CDC. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines.
3. MIMS Thailand. Azithromycin – Dosage & Drug Information.

เรียบเรียงโดย (Compiled by)  : www.chulalakpharmacy.com