หมากฝรั่งนิโคติน (Nicotine Gum) เป็นผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคติน (Nicotine Replacement Therapy: NRT) ที่ช่วยลดอาการอยากบุหรี่และบรรเทาอาการถอนนิโคติน โดยนิโคตินจะถูกดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปาก ไม่ใช่การกลืนลงกระเพาะอาหาร การใช้หมากฝรั่งนิโคตินต้องอาศัยเทคนิคการเคี้ยวที่ถูกต้อง เพื่อให้ร่างกายได้รับนิโคตินอย่างเหมาะสมและเพิ่มโอกาสในการเลิกบุหรี่ได้สำเร็จ
หมากฝรั่งนิโคติน คืออะไร?
หมากฝรั่งนิโคติน (Nicotine Gum) เป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคติน (Nicotine Replacement Therapy: NRT) ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยลดอาการอยากบุหรี่และบรรเทาอาการถอนนิโคตินในผู้ที่กำลังเลิกบุหรี่
แตกต่างจากการสูบบุหรี่ที่นิโคตินเข้าสู่ร่างกายผ่านปอด หมากฝรั่งนิโคตินจะปล่อยนิโคตินออกมาระหว่างการเคี้ยว และดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปากเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับนิโคตินเพิ่มขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป ช่วยลดความอยากบุหรี่ได้โดยไม่ต้องได้รับสารพิษจากควันบุหรี่ เช่น ทาร์และก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์
หมากฝรั่งนิโคตินไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อทดแทนการเคี้ยวหมากฝรั่งทั่วไป แต่เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการเลิกบุหรี่ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการได้รับคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์
หมากฝรั่งนิโคตินทำงานอย่างไร?
เมื่อเคี้ยวหมากฝรั่ง นิโคตินจะค่อย ๆ ถูกปลดปล่อยออกจากเนื้อหมากฝรั่ง จากนั้นจึงดูดซึมผ่านเยื่อบุด้านในของกระพุ้งแก้มและช่องปากเข้าสู่กระแสเลือด
กระบวนการนี้ช่วยให้ร่างกายได้รับนิโคตินในระดับที่เพียงพอสำหรับลดอาการถอนนิโคติน เช่น
- ความอยากบุหรี่
- หงุดหงิด
- กระสับกระส่าย
- ไม่มีสมาธิ
- วิตกกังวล
เนื่องจากนิโคตินถูกดูดซึมผ่านช่องปาก การใช้หมากฝรั่งนิโคตินจึงต้องอาศัยวิธีเคี้ยวเฉพาะ ซึ่งแตกต่างจากการเคี้ยวหมากฝรั่งทั่วไป หากเคี้ยวเร็วหรือเคี้ยวต่อเนื่องตลอดเวลา นิโคตินส่วนหนึ่งอาจถูกกลืนลงกระเพาะอาหาร ทำให้ดูดซึมได้น้อยลงและอาจเพิ่มโอกาสเกิดอาการไม่พึงประสงค์ เช่น คลื่นไส้หรือแสบร้อนกลางอก

หมากฝรั่งนิโคตินทำงานอย่างไร?
เมื่อเคี้ยวหมากฝรั่ง นิโคตินจะค่อย ๆ ถูกปลดปล่อยออกจากเนื้อหมากฝรั่ง จากนั้นจึงดูดซึมผ่านเยื่อบุด้านในของกระพุ้งแก้มและช่องปากเข้าสู่กระแสเลือด
กระบวนการนี้ช่วยให้ร่างกายได้รับนิโคตินในระดับที่เพียงพอสำหรับลดอาการถอนนิโคติน เช่น
- ความอยากบุหรี่
- หงุดหงิด
- กระสับกระส่าย
- ไม่มีสมาธิ
- วิตกกังวล
เนื่องจากนิโคตินถูกดูดซึมผ่านช่องปาก การใช้หมากฝรั่งนิโคตินจึงต้องอาศัยวิธีเคี้ยวเฉพาะ ซึ่งแตกต่างจากการเคี้ยวหมากฝรั่งทั่วไป หากเคี้ยวเร็วหรือเคี้ยวต่อเนื่องตลอดเวลา นิโคตินส่วนหนึ่งอาจถูกกลืนลงกระเพาะอาหาร ทำให้ดูดซึมได้น้อยลงและอาจเพิ่มโอกาสเกิดอาการไม่พึงประสงค์ เช่น คลื่นไส้หรือแสบร้อนกลางอก
ข้อดีของหมากฝรั่งนิโคติน
หมากฝรั่งนิโคตินเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคติน (Nicotine Replacement Therapy: NRT) ที่ได้รับการใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลก เพราะสามารถช่วยลดอาการอยากบุหรี่ได้ พร้อมทั้งให้ผู้ใช้ควบคุมการใช้ได้ตามสถานการณ์
เมื่อใช้ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและได้รับคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ หมากฝรั่งนิโคตินสามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการเลิกบุหรี่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1. ช่วยลดอาการอยากบุหรี่ได้เมื่อเริ่มมีอาการ
ข้อเด่นของหมากฝรั่งนิโคติน คือสามารถใช้ได้เมื่อเริ่มรู้สึกอยากบุหรี่
เมื่อเคี้ยวอย่างถูกวิธี นิโคตินจะค่อย ๆ ดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปาก ช่วยบรรเทาอาการถอนนิโคติน เช่น
- อยากสูบบุหรี่
- หงุดหงิด
- กระสับกระส่าย
- ไม่มีสมาธิ
- วิตกกังวล
จึงเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการอยากบุหรี่เป็นช่วง ๆ ระหว่างวัน
2. ผู้ใช้สามารถควบคุมการใช้ได้ตามสถานการณ์
แตกต่างจากแผ่นแปะนิโคตินที่ปล่อยนิโคตินอย่างต่อเนื่องตลอดวัน หมากฝรั่งนิโคตินสามารถใช้ในช่วงที่คาดว่าจะเกิดความอยากบุหรี่ เช่น
- หลังรับประทานอาหาร
- ระหว่างดื่มกาแฟ
- ก่อนเข้าประชุม
- ระหว่างขับรถ
- เมื่อรู้สึกเครียด
- ก่อนเข้าสถานที่ห้ามสูบบุหรี่
จึงช่วยให้ผู้ใช้จัดการกับสถานการณ์ที่กระตุ้นให้สูบบุหรี่ได้ดีขึ้น
3. ไม่มีควันบุหรี่และสารพิษจากการเผาไหม้
การสูบบุหรี่ทำให้ร่างกายได้รับสารพิษจำนวนมากจากการเผาไหม้ เช่น
- ทาร์ (Tar)
- ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์
- สารก่อมะเร็งหลายชนิด
ในขณะที่หมากฝรั่งนิโคตินให้เฉพาะนิโคตินในปริมาณที่ควบคุมได้ โดยไม่มีควันและไม่มีการเผาไหม้ จึงช่วยลดการสัมผัสสารพิษเหล่านี้
4. ใช้ร่วมกับแผ่นแปะนิโคตินได้ในบางกรณี
ในผู้ที่มีการพึ่งพานิโคตินระดับสูง แพทย์อาจพิจารณาใช้
- แผ่นแปะนิโคติน เพื่อควบคุมอาการอยากบุหรี่ตลอดทั้งวัน
ร่วมกับ
- หมากฝรั่งนิโคติน เพื่อใช้เมื่อมีอาการอยากบุหรี่เฉียบพลัน (Breakthrough Craving)
อย่างไรก็ตาม การใช้ผลิตภัณฑ์หลายชนิดร่วมกันควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร
บทความเรื่อง “แผ่นแปะนิโคตินกับหมากฝรั่งนิโคติน ใช้ร่วมกันได้หรือไม่?” จะอธิบายรายละเอียดเพิ่มเติม
5. เพิ่มความมั่นใจในการเลิกบุหรี่
หลายคนกังวลว่าจะไม่สามารถควบคุมอาการอยากบุหรี่ได้
การมีหมากฝรั่งนิโคตินติดตัวไว้ ทำให้หลายคนรู้สึกมั่นใจมากขึ้นเมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่เคยกระตุ้นให้สูบบุหรี่
แม้ผลิตภัณฑ์จะไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมได้ทั้งหมด แต่สามารถเป็นเครื่องมือช่วยให้ผ่านช่วงเวลาที่ยากที่สุดของการเลิกบุหรี่ได้
ข้อจำกัดที่ควรรู้
แม้หมากฝรั่งนิโคตินจะมีข้อดีหลายประการ แต่ก็มีข้อจำกัดที่ควรทราบ เช่น
- ต้องใช้วิธีเคี้ยวที่ถูกต้อง
- อาจไม่เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาข้อต่อขากรรไกร
- ผู้ใส่ฟันปลอมหรือจัดฟันบางรายอาจเคี้ยวได้ไม่สะดวก
- ต้องอาศัยความร่วมมือของผู้ใช้ในการใช้ผลิตภัณฑ์อย่างสม่ำเสมอ
การเลือกผลิตภัณฑ์จึงควรพิจารณาจากความเหมาะสมของแต่ละบุคคล ไม่ใช่เลือกจากความสะดวกเพียงอย่างเดียว
ผลข้างเคียงที่อาจพบ
หมากฝรั่งนิโคตินส่วนใหญ่สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยเมื่อใช้อย่างถูกวิธี อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินชนิดอื่น อาจพบอาการไม่พึงประสงค์ได้ในบางราย โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้นของการใช้
อาการส่วนใหญ่มีความรุนแรงไม่มาก และมักดีขึ้นเมื่อร่างกายเริ่มปรับตัว หรือเมื่อใช้ผลิตภัณฑ์ด้วยเทคนิคที่ถูกต้อง
ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย
อาจพบอาการ เช่น
- ระคายเคืองในช่องปาก
- เจ็บคอเล็กน้อย
- สะอึก
- คลื่นไส้
- แสบร้อนกลางอก
- ปวดกรามจากการเคี้ยว
- รสชาติเปลี่ยนไปชั่วคราว
อาการเหล่านี้มักสัมพันธ์กับการเคี้ยวเร็วเกินไป หรือกลืนน้ำลายที่มีนิโคตินบ่อยเกินไป
หากเคี้ยวไม่ถูกวิธี อาจเกิดอะไรขึ้น?
หากเคี้ยวต่อเนื่องเหมือนหมากฝรั่งทั่วไป นิโคตินจำนวนหนึ่งอาจถูกกลืนลงกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดอาการ เช่น
- คลื่นไส้
- ปวดท้อง
- เรอ
- แสบร้อนกลางอก
- สะอึก
ดังนั้น เทคนิค Chew and Park จึงเป็นหัวใจสำคัญของการใช้หมากฝรั่งนิโคตินอย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อควรระวังในการใช้หมากฝรั่งนิโคติน
แม้ว่าหมากฝรั่งนิโคตินจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถหาซื้อได้และมีความปลอดภัยเมื่อใช้อย่างถูกต้อง แต่ก็มีข้อควรระวังบางประการที่ผู้ใช้ควรทราบก่อนเริ่มใช้ เพื่อให้ได้รับประโยชน์สูงสุดและลดความเสี่ยงของผลข้างเคียง
1. ไม่ควรเคี้ยวเหมือนหมากฝรั่งทั่วไป
ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยที่สุด คือการเคี้ยวต่อเนื่องตลอดเวลาเหมือนหมากฝรั่งทั่วไป
การเคี้ยวลักษณะนี้ทำให้นิโคตินถูกปลดปล่อยออกมาเร็วเกินไป และถูกกลืนลงกระเพาะอาหารแทนที่จะดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปาก
ผลที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่
- คลื่นไส้
- สะอึก
- ปวดท้อง
- แสบร้อนกลางอก
- ประสิทธิภาพในการลดอาการอยากบุหรี่ลดลง
2. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มบางชนิดก่อนและระหว่างใช้
เครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดอาจลดการดูดซึมนิโคตินผ่านเยื่อบุช่องปาก เช่น
- น้ำอัดลม
- น้ำผลไม้รสเปรี้ยว
- เครื่องดื่มเกลือแร่บางชนิด
- กาแฟบางประเภทที่มีความเป็นกรด
โดยทั่วไป แนะนำให้หลีกเลี่ยงการรับประทานเครื่องดื่มเหล่านี้ประมาณ 15 นาที ก่อนใช้และระหว่างการใช้หมากฝรั่งนิโคติน เพื่อให้การดูดซึมนิโคตินมีประสิทธิภาพมากขึ้น
3. ไม่ควรสูบบุหรี่ไปพร้อมกับการใช้หมากฝรั่งนิโคติน
ผู้ใช้บางรายยังคงสูบบุหรี่ควบคู่ไปกับการใช้หมากฝรั่งนิโคติน เพราะคิดว่าจะช่วยลดจำนวนบุหรี่ได้เร็วขึ้น
อย่างไรก็ตาม การได้รับนิโคตินจากหลายแหล่งพร้อมกัน อาจทำให้ได้รับนิโคตินมากเกินความจำเป็น และเพิ่มโอกาสเกิดอาการ เช่น
- เวียนศีรษะ
- คลื่นไส้
- ใจสั่น
- ปวดศีรษะ
หากกำลังวางแผนเลิกบุหรี่ ควรปฏิบัติตามแผนการรักษาที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ
4. ผู้ที่มีปัญหาช่องปากหรือฟันควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้
เนื่องจากผลิตภัณฑ์ต้องอาศัยการเคี้ยว ผู้ที่มีภาวะต่อไปนี้อาจใช้ได้ไม่สะดวก เช่น
- ฟันโยก
- ฟันปลอมหลวม
- อยู่ระหว่างจัดฟัน
- ปวดขากรรไกร
- โรคข้อต่อขากรรไกร (TMJ)
ในกรณีดังกล่าว แพทย์หรือเภสัชกรอาจแนะนำผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินชนิดอื่นแทน เช่น แผ่นแปะนิโคติน
5. ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิดควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
แม้ผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินจะปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ แต่ผู้ที่มีภาวะต่อไปนี้ควรได้รับการประเมินก่อนเริ่มใช้
- โรคหัวใจและหลอดเลือดบางชนิด
- ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะที่ผ่านมา
- หัวใจเต้นผิดจังหวะที่ยังควบคุมอาการไม่ได้
- หญิงตั้งครรภ์
- หญิงให้นมบุตร
การประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์จะช่วยเลือกแนวทางการเลิกบุหรี่ที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด
6. เก็บผลิตภัณฑ์ให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
หมากฝรั่งนิโคตินมีนิโคตินเป็นตัวยาสำคัญ หากเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยงรับประทานเข้าไปโดยไม่ได้ตั้งใจ อาจเกิดอันตรายได้
จึงควร
- เก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม
- ปิดซองหรือกล่องให้สนิท
- เก็บในที่แห้งและพ้นมือเด็ก
- ทิ้งหมากฝรั่งที่ใช้แล้วอย่างเหมาะสม

หมากฝรั่งนิโคติน (Nicotine Gum) เป็นผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินที่ช่วยลดอาการอยากบุหรี่และอาการถอนนิโคติน โดยเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมความอยากบุหรี่เป็นช่วง ๆ ระหว่างวัน
หัวใจสำคัญของการใช้หมากฝรั่งนิโคตินให้ได้ผล คือ การเคี้ยวด้วยวิธีที่ถูกต้อง (Chew and Park) เพื่อให้นิโคตินดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปากได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการเลือกใช้ให้เหมาะกับระดับการพึ่งพานิโคตินของแต่ละบุคคล
การใช้ผลิตภัณฑ์ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการได้รับคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกร จะช่วยเพิ่มโอกาสในการเลิกบุหรี่ได้สำเร็จมากกว่าการใช้ผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว
บทความที่เกี่ยวข้อง (Internal Links)
- คู่มือการเลิกบุหรี่ด้วยผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคติน (NRT)
- แผ่นแปะนิโคติน (Nicotine Patch) คืออะไร? วิธีใช้และข้อควรรู้
- แผ่นแปะนิโคติน 10 mg, 15 mg และ 20 mg ต่างกันอย่างไร?
- วิธีใช้หมากฝรั่งนิโคติน (Chew and Park) ที่ถูกต้อง
- หมากฝรั่งนิโคติน 2 mg กับ 4 mg ต่างกันอย่างไร?
- แผ่นแปะนิโคตินกับหมากฝรั่งนิโคติน เลือกแบบไหนดี?
- ใช้แผ่นแปะนิโคตินร่วมกับหมากฝรั่งนิโคตินได้หรือไม่?
- อาการถอนนิโคตินเป็นอย่างไร? รับมืออย่างไร?
- ผลข้างเคียงของผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินที่ควรรู้
References
- World Health Organization (WHO). Tobacco cessation interventions.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). How to Quit Smoking.
- National Health Service (NHS). Nicotine Replacement Therapy.
- American Cancer Society. Nicotine Replacement Therapy to Help You Quit Tobacco.
Scientific References
- Stead LF, Hartmann-Boyce J, Perera R, Lancaster T. Nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- U.S. Public Health Service. Treating Tobacco Use and Dependence: Clinical Practice Guideline.
- National Centre for Smoking Cessation and Training (NCSCT). Guidance on Nicotine Replacement Therapy.
- Royal Australian College of General Practitioners (RACGP). Supporting smoking cessation: A guide for health professionals.
หมายเหตุสำคัญ
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลด้านสุขภาพแก่ประชาชนทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์ได้ การเลือกใช้หมากฝรั่งนิโคตินควรพิจารณาจากระดับการพึ่งพานิโคติน สุขภาพโดยรวม และคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร หากมีโรคประจำตัว กำลังตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือกำลังใช้ยาอื่น ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ก่อนเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com






