Celecoxib 200 mg คือยาอะไร: สรรพคุณแก้ปวดข้อเสื่อม วิธีกิน (กินตอนไหน) 

Celecoxib (ซีลีคอกซิบ) หรือชื่อการค้าต้นแบบคือ Celebrex (ซีลีเบร็กซ์) เป็นยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) กลุ่มพิเศษที่เรียกว่า COX-2 Inhibitors ยานี้ใช้สำหรับ:

1. โรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis): ลดอาการปวดและอักเสบในผู้สูงอายุ
2. โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (Rheumatoid Arthritis): ช่วยลดอาการบวมและปวดข้อเรื้อรัง
3. ปวดเฉียบพลัน: เช่น ปวดหลัง, ปวดหลังผ่าตัด หรือปวดประจำเดือน (Dysmenorrhea)
4. จุดเด่น: เป็นยาแก้ปวดที่ “ระคายเคืองกระเพาะอาหารน้อยกว่า” ยาแก้ปวดรุ่นเก่า (เช่น Ibuprofen หรือ Diclofenac) จึงเหมาะกับผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีประวัติโรคกระเพาะ
   
   

กลไกการออกฤทธิ์ (Mechanism of Action)

Celecoxib ทำงานเปรียบเสมือน “สไนเปอร์ (Sniper)” ที่เล็งเป้าแม่นยำ ต่างจากยาแก้ปวดทั่วไปที่เป็นเหมือน “ระเบิดปูพรม”:

1. เลือกจับเป้าหมาย: ในร่างกายเรามีเอนไซม์ 2 ตัว คือ COX-1 (ตัวดี: ช่วยสร้างเยื่อบุกระเพาะ) และ COX-2 (ตัวร้าย: ทำให้เกิดการอักเสบและปวด)
2. ยับยั้งเฉพาะจุด: ยาแก้ปวดทั่วไปจะทำลายทั้ง COX-1 และ COX-2 ทำให้หายปวดแต่ “กระเพาะพัง” แต่ Celecoxib จะเลือกยับยั้งเฉพาะ COX-2 เท่านั้น
3. ผลลัพธ์: อาการปวดและอักเสบหายไป โดยที่เกราะป้องกันกระเพาะอาหาร (COX-1) ยังคงอยู่ ทำให้ลดความเสี่ยงเรื่องเลือดออกในกระเพาะได้มาก
   
   

ขนาดยาและการบริหารยา (วิธีกิน)

1. ขนาดปกติ (Maintenance): ทานครั้งละ 200 mg วันละ 1 ครั้ง หรือแบ่งทานครั้งละ 100 mg วันละ 2 ครั้ง
2. สำหรับปวดเฉียบพลัน: แพทย์อาจให้เริ่มที่ 400 mg ในครั้งแรก แล้วตามด้วย 200 mg ในวันต่อมา
3. กินตอนไหน? (Before or After Meal):
   • ความจริง: สามารถทาน “ก่อนหรือหลังอาหารก็ได้”
   • คำแนะนำ: แม้ยาจะไม่กัดกระเพาะ แต่แพทย์ส่วนใหญ่ยังแนะนำให้ทาน “หลังอาหารทันที” หรือทานพร้อมอาหาร เพื่อความปลอดภัยสูงสุดและช่วยให้ยาดูดซึมได้สม่ำเสมอ
     
     

ผลข้างเคียง (Side Effects)

จากคำค้นหา “ผลข้างเคียง” แม้จะดีต่อกระเพาะ แต่มีสิ่งที่ต้องระวังคือ:

• ระบบหัวใจและหลอดเลือด (Cardiovascular): นี่คือเรื่องใหญ่! การใช้ยานี้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงของ หลอดเลือดอุดตัน, หัวใจวาย หรือสโตรก (Stroke) ได้
• ไต: อาจทำให้ค่าไตสูงขึ้น หรือตัวบวมได้ในผู้สูงอายุ
• ความดันโลหิต: อาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้
  
  

ข้อควรระวังและคำแนะนำเพิ่มเติม

• แพ้ยาซัลฟา (Sulfa Allergy): “ห้ามใช้เด็ดขาด” ในผู้ที่แพ้ยากลุ่มซัลฟา (Sulfonamides) เพราะโครงสร้างทางเคมีคล้ายกัน อาจเกิดอาการแพ้รุนแรงได้
• โรคหัวใจ: ผู้ที่เคยทำบอลลูน หรือบายพาสหัวใจ (CABG) ห้ามใช้ยานี้
• ห้ามกินคู่กัน: ห้ามกินคู่กับยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ตัวอื่น (เช่น Ponstan, Brufen, Arcoxia) เพราะจะทำให้ได้รับยาเกินขนาดจนไตวายได้
  
  

ยี่ห้อยาที่มีส่วนประกอบ Celecoxib ในไทย เช่น 

• Celebrex (ซีลีเบร็กซ์): ยาต้นแบบ (Original) จาก Pfizer แคปซูลสีขาว-ทอง (ราคาสูงที่สุด)
• Koxib / C-coxib: ยาชื่อสามัญที่ผลิตในไทย
• Siflex / Coxi-B: ยี่ห้อทางเลือกอื่นๆ
  
  

แหล่งซื้อยาและราคาโดยประมาณ

• แหล่งซื้อ: ร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกร (ยาอันตราย)
  

“ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์หรือเภสัชได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเมื่อใช้ยา หรือมีปัญหาสุขภาพ”

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงโดย (Compiled by)  : www.chulalakpharmacy.com