Ibuprofen 200 mg คือยาอะไร: สรรพคุณรักษาอาการปวด ลดไข้ วิธีใช้ในเด็ก และผลข้างเคียง

คำถามที่พบบ่อยคือ “Ibuprofen 200 mg คือยาอะไร” และ “รักษาอะไร” ยานี้คือยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ในขนาดความแรงเริ่มต้น (Low Dose)

1. สรรพคุณหลัก: ใช้สำหรับ ลดไข้สูง และ บรรเทาอาการปวดระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง เช่น ปวดหัว ปวดฟัน ปวดกล้ามเนื้อ
2. ความแตกต่างจาก 400 mg: ขนาด 200 mg (เม็ดมักจะเล็กกว่า เคลือบสีชมพูหรือส้ม) เป็นขนาดที่เหมาะสำหรับ “เด็กโต” (อายุ 6-12 ปี) หรือผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนักตัวน้อย หรือผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงระคายเคืองกระเพาะอาหารจากยาขนาดสูง
   
   

กลไกการออกฤทธิ์ผ่านพฤติกรรม (Mechanism of Action)

กลไกการทำงานของ Ibuprofen 200 mg เหมือนกับรุ่นพี่ขนาด 400 mg คือการเข้าไป “ตัดวงจรการอักเสบ”:

1. ยับยั้ง Prostaglandins: ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ COX-1 และ COX-2 ลดการสร้างสารเคมีที่ทำให้เกิดอาการปวด บวม และตัวร้อน
2. ออกฤทธิ์พอดีตัว: ในขนาด 200 mg ยาจะออกฤทธิ์ระงับปวดได้ดีโดยที่รบกวนกระเพาะอาหารน้อยกว่าขนาด 400 mg (แต่ก็ยังมีผลระคายเคืองอยู่ จึงต้องกินหลังอาหารเสมอ)
   
   

ประโยชน์

• ทางเลือกสำหรับเด็กโต:  ยานี้เป็นทางเลือกหลักสำหรับเด็กที่โตเกินกว่าจะกินยาน้ำ (Syrup) แต่ยังน้ำหนักตัวไม่ถึงเกณฑ์ที่จะกินยาเม็ดผู้ใหญ่ (400 mg)
• ปรับขนาดยาง่าย: ผู้ใหญ่สามารถเลือกกิน 1 เม็ด (200 mg) สำหรับปวดน้อย หรือ 2 เม็ด (400 mg) สำหรับปวดมากได้ตามอาการจริง
  
  

ขนาดยาและการบริหารยา (วิธีกิน)

เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีและปลอดภัยที่สุด โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก ควรปฏิบัติดังนี้:

1. สำหรับผู้ใหญ่: ทานครั้งละ 1 – 2 เม็ด (200 – 400 mg) ทุกๆ 4 – 6 ชั่วโมง (ไม่เกิน 6 เม็ดต่อวัน)
2. สำหรับเด็ก (อายุ 6-12 ปี):
   • สูตรคำนวณ: ขนาดยาที่เหมาะสมคือ 10 mg ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
   • ตัวอย่าง: เด็กหนัก 20 กิโลกรัม ควรทาน 200 mg (1 เม็ด)
   • ตัวอย่าง: เด็กหนัก 30-40 กิโลกรัม ก็สามารถทาน 200 mg (1 เม็ด) ได้เช่นกัน (แต่หากไข้สูงมากอาจต้องปรึกษาแพทย์)
3. กฎเหล็ก: ต้องทาน “หลังอาหารทันที” แล้วดื่มน้ำตามมากๆ ห้ามกินตอนท้องว่าง
   
   

ผลข้างเคียง

แม้จะเป็นขนาด 200 mg แต่ผลข้างเคียงก็คล้ายคลึงกับขนาดปกติหากใช้ผิดวิธี:

• ระคายเคืองกระเพาะ: ปวดท้อง แสบท้อง (แต่น้อยกว่าขนาด 400 mg)
• อาการแพ้: ผื่นคัน บวม หรือหายใจลำบาก (ในผู้ที่แพ้ NSAIDs)
  
  

ข้อควรระวังและคำแนะนำเพิ่มเติม

• ⚠️ ระวังไข้เลือดออก: เช่นเดียวกับ Ibuprofen ทุกขนาด หากมีไข้สูงลอยโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือเสี่ยงเป็นไข้เลือดออก ห้ามกินเด็ดขาด
• เด็กเล็ก: เด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน หรือน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ ไม่ควรซื้อยาเม็ด 200 mg มาบดป้อนเอง ควรใช้ยาน้ำเชื่อมสำหรับเด็กโดยเฉพาะเพื่อให้ได้ขนาดยาที่แม่นยำ
  
  

ยี่ห้อยาที่มีส่วนประกอบ Ibuprofen 200 mg ในไทย

• Nurofen (นูโรเฟน): มีทั้งขนาด 200 mg (กล่องเงิน/แผงฟอยล์) และ 400 mg
• Brufen (บรูเฟน): ยาต้นแบบ มีขนาด 200 mg จำหน่าย (มักเป็นเม็ดเคลือบน้ำตาลสีชมพู)
• Junifen: ยาน้ำเชื่อมสำหรับเด็ก (กรณีเด็กกินเม็ดไม่ได้)
• Heidi / Ibumax 200: ยาชื่อสามัญ ราคาประหยัด (เม็ดสีชมพู/ส้ม)
  
  
  

“ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์หรือเภสัชได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเมื่อใช้ยา หรือมีปัญหาสุขภาพ”

ข้อมูลอ้างอิง

1. Mayo Clinic (USA). Ibuprofen (Oral Route) Proper Use and Dosage for Children.
2. National Health Service (NHS, UK). Ibuprofen for children: dosage and side effects.
3. คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. การใช้ยาลดไข้ในเด็กอย่างถูกวิธี.
4. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.). ฐานข้อมูลยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ: ยาต้านการอักเสบ (NSAIDs).

เรียบเรียงโดย (Compiled by)  : www.chulalakpharmacy.com