Ibuprofen (ไอบูโพรเฟน) เป็นยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ที่ออกฤทธิ์แรงกว่าพาราเซตามอล ใช้สำหรับระงับอาการปวดและลดการอักเสบระดับปานกลางถึงรุนแรง ยานี้ใช้สำหรับ:
- ลดไข้สูง: ที่เช็ดตัวหรือกินพาราฯ แล้วไม่ลง
- แก้ปวดอักเสบ: ปวดฟัน, ปวดไมเกรน, ปวดประจำเดือน (ได้ผลดีมาก), ปวดกล้ามเนื้อ หรือปวดข้อ
- ลดบวม: จากอาการบาดเจ็บหรือหลังผ่าตัดเล็ก (เช่น ผ่าฟันคุด)

กลไกการออกฤทธิ์ (Mechanism of Action)
Ibuprofen ทำงานเหมือน “การตัดสายสัญญาณเตือนภัย” ของร่างกาย:
- บล็อกต้นทาง: เมื่อร่างกายบาดเจ็บ จะสร้างสารเคมีชื่อ Prostaglandins ออกมาเพื่อบอกสมองว่า “เจ็บนะ” และทำให้เกิดอาการบวมแดง
- ยับยั้งเอนไซม์: ตัวยาจะเข้าไปยับยั้งเอนไซม์ COX-1 และ COX-2 ไม่ให้สร้างสาร Prostaglandins
- ผลลัพธ์: อาการปวด บวม และไข้ลดลงอย่างรวดเร็ว แต่! เนื่องจากมันไปยับยั้ง COX-1 ด้วย (ซึ่งมีหน้าที่สร้างเมือกเคลือบกระเพาะ) จึงทำให้ “น้ำย่อยกัดกระเพาะ” ได้ง่าย
ขนาดยาและการบริหารยา (วิธีกิน)
- ขนาดปกติ (ผู้ใหญ่): ทานครั้งละ 400 mg (1 เม็ด) ทุกๆ 4 – 6 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ
- กฎเหล็ก: ต้องทาน “หลังอาหารทันที” แล้วดื่มน้ำตามมากๆ ห้ามกินตอนท้องว่างเด็ดขาด เพื่อป้องกันการระคายเคืองกระเพาะ
- ปริมาณสูงสุด: ไม่ควรเกิน 2,400 mg (6 เม็ด) ต่อวัน และไม่ควรทานติดต่อกันนานเกิน 5-7 วัน
- รูปแบบยา:
- แบบเม็ดแข็ง (Tablet): ออกฤทธิ์มาตรฐาน (เช่น Brufen)
- แบบแคปซูลนิ่ม (Soft Gel): ดูดซึมเร็ว ออกฤทธิ์ไวขึ้น (เช่น Gofen)
ผลข้างเคียง (Side Effects)
- ระบบทางเดินอาหาร: ปวดท้อง, แสบท้อง, คลื่นไส้, กระเพาะอักเสบ หรือเลือดออกในกระเพาะอาหาร (ถ่ายดำ)
- ไต: การกินต่อเนื่องนานๆ ทำให้ไตวายได้ (เพราะยาไปลดเลือดที่ไปเลี้ยงไต)
- การแพ้ยา: บวมหน้าตา, หายใจไม่ออก (แพ้กลุ่ม NSAIDs)
ข้อควรระวังและคำแนะนำเพิ่มเติม (Must Know!)
- ⚠️ ห้ามใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็น “ไข้เลือดออก”: หากมีไข้สูงลอย ห้ามกิน Ibuprofen เด็ดขาด เพราะยานี้ทำให้เกล็ดเลือดทำงานผิดปกติ อาจทำให้เลือดออกภายในจนช็อกเสียชีวิตได้ (ให้ใช้พาราเซตามอลแทนจนกว่าจะแน่ใจ)
- โรคประจำตัว: ห้ามใช้ในผู้ที่เป็น โรคกระเพาะอาหาร, โรคไต, โรคหัวใจ และหอบหืด (บางรายอาจกำเริบ)
- การตั้งครรภ์: ห้ามใช้ในไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์
ยี่ห้อยาที่มีส่วนประกอบ Ibuprofen ในไทย เช่น
- Gofen (โกเฟน 400): แคปซูลนิ่มสีเขียว ยอดนิยมสำหรับปวดประจำเดือน/ไมเกรน (ออกฤทธิ์ไว)
- Brufen (บรูเฟน): ยาต้นแบบ (Original) คุณภาพสูง
- Nurofen (นูโรเฟน): อีกหนึ่งแบรนด์ดังระดับโลก
- Ibumax / Heidi: ยาชื่อสามัญราคาประหยัด
แหล่งซื้อยาและราคาโดยประมาณ
- แหล่งซื้อ: ร้านขายยาแผนปัจจุบันทั่วไป และร้านสะดวกซื้อ (บางยี่ห้อที่เป็นยาสามัญประจำบ้าน)
“ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์หรือเภสัชได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเมื่อใช้ยา หรือมีปัญหาสุขภาพ”
ข้อมูลอ้างอิง
- คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. บทความเรื่อง ยาแก้ปวด ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย.
- กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.). คู่มือการใช้ยาสำหรับประชาชน.
- สมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย). ข้อมูลยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ.
- โรงพยาบาลรามาธิบดี. สารานุกรมยาและการรักษาโรคเบื้องต้น.
เรียบเรียงโดย (Compiled by) : www.chulalakpharmacy.com
Post Views: 4









