ซิฟิลิสกับ HIV เกี่ยวข้องกันอย่างไร? หลังมีความเสี่ยงควรตรวจอะไรบ้าง
ซิฟิลิสกับ HIV เป็นคนละโรค แต่มีช่องทางความเสี่ยงทางเพศร่วมกัน การตรวจพบซิฟิลิสจึงเป็นเหตุผลสำคัญให้พิจารณาตรวจ HIV ด้วย CDC แนะนำให้ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัย Primary หรือ Secondary Syphilis ได้รับการตรวจ HIV และหากผล HIV เป็นลบแต่ยังมีความเสี่ยง ควรได้รับการประเมินเรื่อง HIV PrEP ตามความเหมาะสม (ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค)
การมีแผลจากซิฟิลิสยังสามารถเพิ่มโอกาสการรับหรือถ่ายทอด HIV ในบริบทที่มีการสัมผัสเชื้อ เพราะรอยโรคและการอักเสบทำให้แนวกั้นของผิวหนังหรือเยื่อบุถูกรบกวน

ซิฟิลิสกับ HIV เป็นโรคเดียวกันไหม?
ไม่ใช่ ซิฟิลิสเกิดจากแบคทีเรีย Treponema pallidum และรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม ส่วน HIV เป็นไวรัสที่โจมตีระบบภูมิคุ้มกัน ปัจจุบันควบคุมได้ด้วยยาต้านไวรัสแต่ยังไม่มีการรักษาที่กำจัด HIV ออกจากร่างกายได้ในทางคลินิกทั่วไป (องค์การอนามัยโลก)
ทำไมเป็นซิฟิลิสจึงควรตรวจ HIV?
เพราะโรคทั้งสองสามารถเกิดจากกิจกรรมทางเพศเสี่ยงเดียวกันได้ การพบ STI หนึ่งชนิดจึงสะท้อนว่ามีโอกาสสัมผัส STI อื่นร่วมด้วย
CDC แนะนำ HIV testing ในผู้ที่ได้รับการวินิจฉัย Primary และ Secondary Syphilis และควรเสนอ HIV PrEP แก่ผู้ที่ผล HIV เป็นลบและมีความเสี่ยงเหมาะสม
ซิฟิลิสทำให้ติด HIV ง่ายขึ้นไหม?
การมีรอยโรคที่อวัยวะเพศหรือการอักเสบสามารถเพิ่มความไวต่อการรับ HIV เมื่อมีการสัมผัสเชื้อจริง อย่างไรก็ตาม การเป็นซิฟิลิสไม่ได้ทำให้เกิด HIV ขึ้นเอง ต้องมีการสัมผัส HIV จึงจะติดเชื้อ

ถ้าตรวจซิฟิลิสบวก ต้องตรวจ HIV เมื่อไร?
ควรได้รับการประเมิน HIV โดยไม่จำเป็นต้องรอรักษาซิฟิลิสเสร็จก่อน แต่การเลือกชนิด HIV Test และการตรวจซ้ำขึ้นอยู่กับระยะเวลาหลังความเสี่ยงและชนิดของการตรวจ
หากความเสี่ยงต่อ HIV เกิดขึ้นภายในช่วงที่ยังพิจารณา PEP ได้ ควรติดต่อบริการทางการแพทย์โดยเร็ว เพราะ PEP เป็นการป้องกันหลังสัมผัสที่ต้องเริ่มเร็ว ไม่ควรรอผลซิฟิลิสก่อน
หลังเสี่ยงควรตรวจอะไรอีก?
นอกจาก HIV และซิฟิลิส ควรพิจารณาหนองในและหนองในเทียมตามตำแหน่งที่สัมผัส เช่น ปัสสาวะ/อวัยวะเพศ คอ และทวารหนัก ตลอดจนไวรัสตับอักเสบบีหรือซีตามปัจจัยเสี่ยง
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
หลังมีเพศสัมพันธ์เสี่ยง ควรตรวจ HIV ซิฟิลิส หนองใน และโรคอะไรบ้าง
FAQ
เป็นซิฟิลิสแปลว่ามี HIV ด้วยไหม?
ไม่ใช่ แต่ควรตรวจ HIV เพราะมีความเสี่ยงร่วมกัน
HIV ทำให้ซิฟิลิสรักษายากขึ้นไหม?
สูตร Primary/Secondary Syphilis ที่แนะนำยังใช้ Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิตครั้งเดียวในผู้มี HIV โดย CDC ระบุว่าการเพิ่ม dose ไม่ได้แสดงประสิทธิผลเพิ่มในระยะดังกล่าว
เป็นซิฟิลิสและ HIV พร้อมกันได้ไหม?
ได้
สรุป
ซิฟิลิสกับ HIV เป็นคนละโรค แต่สามารถเกิดจากเหตุการณ์ทางเพศเดียวกันได้ การพบซิฟิลิสจึงควรนำไปสู่การประเมิน HIV และ STI อื่นตามความเสี่ยง ไม่ควรตรวจและรักษาเฉพาะโรคเดียวแล้วหยุดการประเมิน

References
- CDC Primary and Secondary Syphilis https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/p-and-s-syphilis.htm
- CDC STI Screening Recommendations https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/screening-recommendations.htm
- WHO HIV/AIDS https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids
Scientific References
- Workowski KA, et al. STI Treatment Guidelines, 2021. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7004a1.htm
หมายเหตุสำคัญ
หากเพิ่งมีความเสี่ยงต่อ HIV ควรประเมินเรื่อง PEP โดยเร็ว ไม่ควรรอให้ครบ Window Period ของการตรวจหรือรอให้ผลซิฟิลิสออกก่อน
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com






