เป็นริดสีดวง ถ่ายเป็นเลือด อันตรายไหม? เมื่อไรควรพบแพทย์
ริดสีดวงถ่ายเป็นเลือดอันตรายไหม? รู้จักลักษณะเลือดจากริดสีดวง เลือดแบบไหนพอเฝ้าดูได้ เลือดแบบไหนควรพบแพทย์ พร้อมสัญญาณเตือนที่อาจไม่ใช่ริดสีดวง
เช้าวันหนึ่งหลังเข้าห้องน้ำ คุณก้มลงมองแล้วเห็น เลือดสีแดงสดติดอยู่บนกระดาษชำระ
ครั้งแรกอาจคิดว่า “สงสัยเบ่งแรงไปหน่อย” แต่พอเกิดขึ้นอีกครั้ง ความกังวลก็เริ่มตามมา
เป็นริดสีดวงหรือเปล่า?
ถ้าเป็นริดสีดวง ทำไมถึงมีเลือด?
แล้วเลือดออกแบบไหนถึงควรไปโรงพยาบาล?
ริดสีดวงสามารถทำให้มี เลือดแดงสดหลังถ่าย ได้ โดยเฉพาะริดสีดวงภายใน แต่สิ่งสำคัญคือ เลือดออกทางทวารหนักไม่ควรถูกสรุปว่าเป็นริดสีดวงทุกครั้ง
NIDDK ระบุว่า internal hemorrhoids สามารถทำให้มีเลือดแดงสดบนอุจจาระ กระดาษชำระ หรือในโถสุขภัณฑ์หลังถ่ายได้ แต่ยังย้ำด้วยว่าไม่ใช่อาการทางทวารทั้งหมดจะเกิดจากริดสีดวง และเลือดออกทางทวารอาจสัมพันธ์กับโรคอื่นได้เช่นกัน
ริดสีดวงทำไมถึงถ่ายเป็นเลือด?
ริดสีดวงภายในเกิดบริเวณหลอดเลือดและเนื้อเยื่อภายในทวารหนัก
เมื่อมี
พื้นผิวของริดสีดวงอาจถูกกระแทกหรือเสียดสีจนมีเลือดออก
ลักษณะเลือดที่พบบ่อยคือ
เลือดสีแดงสด
อาจเห็น
โดยเฉพาะใน internal hemorrhoids อาจมีเลือดออกได้โดยที่ แทบไม่เจ็บเลย
นี่เป็นหนึ่งในลักษณะที่ทำให้หลายคนเข้าใจว่า
“เลือดสดแต่ไม่เจ็บ = ริดสีดวงแน่นอน”
แต่ความจริงยังต้องดูอาการอื่นร่วมด้วย
เลือดจากริดสีดวงมักเป็นแบบไหน?
โดยทั่วไปลักษณะที่เข้ากับริดสีดวงได้มากคือ เลือดแดงสดหลังถ่าย โดยเฉพาะเมื่อสัมพันธ์กับ
NHS ระบุว่าอาการของ hemorrhoids สามารถรวมถึงเลือดแดงสดหลังอุจจาระ คัน ปวดหรือมีก้อนบริเวณทวารได้
แต่ลักษณะนี้ไม่ได้เฉพาะเจาะจงกับริดสีดวง 100%
ดังนั้นคำว่า “เป็นเลือดสดจึงไม่อันตราย” ก็ไม่ควรใช้เป็นกฎตายตัว
ถ่ายเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บ เป็นริดสีดวงภายในไหม?
เป็นไปได้ เพราะ internal hemorrhoids ที่ยังไม่ยื่นออกมามักไม่ทำให้ปวดมาก แต่สามารถมีเลือดออกได้
ถ้าเป็นริดสีดวงภายในมากขึ้น อาจเริ่มมี ก้อนยื่นตอนถ่าย และแบ่งตามระดับการยื่นได้เป็น
Grade 1
ก้อนอยู่ด้านใน ยังไม่ยื่น
Grade 2
ยื่นตอนถ่าย แต่กลับเข้าเอง
Grade 3
ต้องใช้นิ้วดันกลับ
Grade 4
ยื่นอยู่ภายนอกและดันกลับไม่ได้
เลือดออกสามารถเกิดร่วมได้ในหลายระยะ โดยเฉพาะเมื่อก้อนถูกเสียดสีซ้ำ ๆ
แล้วริดสีดวงภายนอกมีเลือดออกได้ไหม?
ได้ แต่ไม่ใช่อาการเด่นที่สุด
ริดสีดวงภายนอกมักเด่นที่
โดยเฉพาะถ้ามี ลิ่มเลือดในก้อน หรือ thrombosed external hemorrhoid อาจมีอาการปวดมากแบบฉับพลัน
หากผิวด้านบนแตกหรือถลอกก็อาจมีเลือดออกได้ แต่ในภาพรวม อาการเลือดสดหลังถ่ายมักสัมพันธ์กับ internal hemorrhoids มากกว่า
ถ่ายเป็นเลือดจากริดสีดวง อันตรายไหม?
ถ้าเลือดออกเพียงเล็กน้อย เป็นช่วงสั้น ๆ และได้รับการยืนยันแล้วว่าเป็นริดสีดวง อาจไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน
แต่ถ้าเลือดออกซ้ำเรื้อรัง ก็ไม่ควรมองข้าม เพราะการเสียเลือดต่อเนื่องสามารถทำให้เกิด ภาวะโลหิตจาง ได้ในบางกรณี
ที่สำคัญกว่านั้นคือ ถ้าเราสรุปเองว่าเป็นริดสีดวง ทั้งที่สาเหตุจริงเป็นโรคอื่น อาจทำให้การวินิจฉัยล่าช้า
ดังนั้นประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียง “เลือดออกเยอะหรือไม่” แต่ต้องถามว่า “เราแน่ใจหรือยังว่าเลือดมาจากริดสีดวง?”
เลือดแบบไหนควรระวังว่าอาจไม่ใช่ริดสีดวง?
ควรระวังมากขึ้นหากมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น
อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นโรคร้ายเสมอไป แต่ไม่ควรรักษาเองโดยสรุปว่าเป็นริดสีดวง
อุจจาระดำ ต่างจากเลือดสดอย่างไร?
อุจจาระดำคล้ายยางมะตอย หรือ melena มักสะท้อนเลือดที่ถูกย่อยจากระบบทางเดินอาหารส่วนบนมากกว่า และไม่ใช่ลักษณะทั่วไปของริดสีดวง
ถ้ามีอุจจาระดำเหนียว มีกลิ่นผิดปกติ หรือมีอาการ
ควรได้รับการประเมินเร็ว อย่าใช้ยาริดสีดวงแล้วรอดูอาการ
เลือดจากแผลปริกับริดสีดวงต่างกันอย่างไร?
Anal fissure หรือแผลปริที่ทวาร เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่พบได้บ่อยของเลือดแดงสด
จุดที่ช่วยแยกเบื้องต้นคือ
ริดสีดวงภายใน
เลือดสด และอาจไม่เจ็บ
แผลปริที่ทวาร
มักมี อาการปวดแสบหรือปวดคมมากขณะถ่ายหรือหลังถ่าย ร่วมกับเลือดสด
ดังนั้นถ้าบอกว่า
“เหมือนมีมีดบาดตอนถ่าย”
ลักษณะนี้ควรนึกถึง anal fissure เพิ่มขึ้น ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นริดสีดวง
ทำไมท้องผูกทำให้ริดสีดวงเลือดออกบ่อยขึ้น?
ท้องผูกทำให้อุจจาระแข็งและต้องใช้แรงเบ่งมากขึ้น จึงเกิดวงจร
อุจจาระแข็ง
↓
เบ่งแรง
↓
แรงดันบริเวณริดสีดวงเพิ่มขึ้น
↓
เสียดสีขณะถ่าย
↓
เลือดออก
นี่จึงเป็นเหตุผลว่า แม้ยาจะช่วยบรรเทาเลือดออกได้ แต่ถ้ายังท้องผูกและเบ่งทุกวัน อาการอาจกลับมาอีก
การรักษาพื้นฐานจึงควรเน้น
เป็นริดสีดวงเลือดออก ควรใช้ยาอะไร?
การเลือกยาขึ้นอยู่กับ อาการหลักและชนิดของริดสีดวง
อาจมีทั้ง
ยากินกลุ่ม venoactive/phlebotonic
เช่น Diosmin/Hesperidin ซึ่งมีบทบาทช่วยบรรเทา bleeding, swelling และอาการบางอย่างในผู้ป่วยที่เหมาะสม
ยาทา
ช่วยบรรเทาคัน แสบ หรือระคายเคืองเฉพาะที่
ยาเหน็บ
ใช้กับอาการภายในทวารในผลิตภัณฑ์ที่มีข้อบ่งใช้เหมาะสม
แต่ไม่ควรคิดว่า
“มีเลือด = ต้องกินยาห้ามเลือดหรือ Diosmin ทุกคน”
เพราะหากสาเหตุไม่ใช่ริดสีดวง การรักษาเช่นนี้อาจเพียงทำให้อาการถูกกลบโดยไม่ได้แก้ต้นเหตุ
Internal Link Recommendation:
“Diosmin และ Hesperidin ช่วยรักษาริดสีดวงได้อย่างไร?”
ถ้าเลือดหยุดหลังใช้ยา แปลว่าหายแล้วไหม?
ไม่จำเป็น อาการเลือดออกอาจดีขึ้น แต่โครงสร้างของริดสีดวงและปัจจัยเสี่ยงอาจยังอยู่ตัวอย่างเช่น
กินยา → เลือดหยุด → ยังท้องผูก → ยังเบ่งแรง → กลับมาเลือดออกอีก
หรือถ้ามีก้อนยื่นระดับสูง ยาอาจช่วยอาการ แต่ไม่สามารถทำให้ prolapse หายทั้งหมดได้
ดังนั้นการประเมินผลควรดูทั้ง
เลือดออก + ก้อนยื่น + การขับถ่าย + ความถี่ของการกำเริบ
เลือดออกจากริดสีดวงนานแค่ไหนควรไปพบแพทย์?
หากเลือดออกเพียงครั้งเดียวเล็กน้อยหลังอุจจาระแข็ง อาจสังเกตอาการได้ในบางคน
แต่ควรพบแพทย์หาก
NIDDK แนะนำให้พบแพทย์หากมี rectal bleeding หรือถ้ามีอาการของริดสีดวงที่ยังไม่ดีขึ้นหลังดูแลที่บ้านประมาณหนึ่งสัปดาห์
โดยเฉพาะคนที่อายุมากขึ้นหรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคลำไส้ ไม่ควรใช้ประวัติ “เคยเป็นริดสีดวง” เป็นเหตุผลในการไม่ตรวจเลือดออกครั้งใหม่
อาการแบบไหนควรไปโรงพยาบาลเร็ว?
ควรได้รับการประเมินเร็วขึ้นหากมี
ถ้ามีเลือดออกจำนวนมากร่วมกับหน้ามืดหรืออ่อนแรง ควรคิดถึงการเสียเลือดที่มีความสำคัญมากกว่าการรักษาริดสีดวงที่บ้าน
ริดสีดวงทำให้เป็นมะเร็งลำไส้ไหม?
ริดสีดวงไม่ได้กลายเป็นมะเร็งลำไส้ แต่ปัญหาคือ มะเร็งลำไส้และโรคทางเดินอาหารอื่นก็สามารถทำให้มีเลือดออกทางทวารได้
ดังนั้นสิ่งที่ต้องระวังคือ “การวินิจฉัยผิด” มากกว่าการที่ริดสีดวงจะกลายเป็นมะเร็ง
ถ้ามี
ควรพูดคุยกับแพทย์เรื่องการประเมินเพิ่มเติม
ถ้าเคยเป็นริดสีดวงมาก่อน เลือดออกครั้งใหม่ถือว่าเป็นริดสีดวงเหมือนเดิมไหม?
ไม่ควรสรุปอัตโนมัติ
แม้เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นริดสีดวง แต่เลือดออกครั้งใหม่อาจเกิดจาก
ได้ โดยเฉพาะถ้าลักษณะของเลือดหรืออาการ เปลี่ยนไปจากเดิม เช่น จากเคยมีเลือดสดเล็กน้อย เปลี่ยนเป็นเลือดปนในอุจจาระมากขึ้น หรือเริ่มมีน้ำหนักลดร่วมด้วย ควรประเมินใหม่
FAQ
ริดสีดวงถ่ายเป็นเลือดอันตรายไหม?
เลือดออกเล็กน้อยจากริดสีดวงที่ได้รับการวินิจฉัยแล้วอาจไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน แต่เลือดออกซ้ำหรือมากสามารถทำให้เกิดโลหิตจาง และเลือดออกทางทวารอาจเกิดจากโรคอื่นได้ จึงไม่ควรละเลย
เลือดจากริดสีดวงเป็นสีอะไร?
โดยทั่วไปมักเป็น เลือดแดงสด พบหลังถ่าย ติดกระดาษชำระ เคลือบอุจจาระ หรือหยดลงในโถ
ถ่ายเป็นเลือดสดแต่ไม่เจ็บ เป็นริดสีดวงไหม?
เป็นไปได้ โดยเฉพาะริดสีดวงภายใน แต่ยังไม่สามารถวินิจฉัยจากอาการนี้เพียงอย่างเดียว
ถ่ายดำเป็นริดสีดวงไหม?
ไม่ใช่ลักษณะทั่วไปของริดสีดวง อุจจาระดำอาจสัมพันธ์กับเลือดออกจากทางเดินอาหารส่วนอื่น และควรได้รับการประเมิน
เลือดออกกี่วันควรไปหาหมอ?
หากเลือดออกซ้ำ ต่อเนื่อง ปริมาณเพิ่มขึ้น ไม่เคยวินิจฉัยมาก่อน หรือดูแลตัวเองประมาณ 1 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ โดยเฉพาะหากมีอาการเตือนอื่นร่วมด้วย
Summary
ริดสีดวง โดยเฉพาะ ริดสีดวงภายใน สามารถทำให้มี
เลือดแดงสดหลังถ่าย ติดกระดาษชำระ หรือหยดลงในโถ
และบางคนอาจมีเลือดออกโดยแทบไม่เจ็บ
แต่สิ่งสำคัญคือ เลือดออกทางทวารหนักไม่ใช่อาการเฉพาะของริดสีดวง
จึงไม่ควรเห็นเลือดแล้วซื้อยาริดสีดวงใช้ต่อเนื่องทุกครั้งโดยไม่ประเมินสาเหตุ
หากเลือดออกเพียงเล็กน้อยและได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นริดสีดวงแล้ว การแก้ท้องผูก เพิ่มใยอาหาร ลดการเบ่ง และใช้ยาตามอาการอย่างเหมาะสมสามารถช่วยได้
แต่ถ้ามี เลือดออกซ้ำ → เลือดออกมาก → อุจจาระดำ → หน้ามืด → ซีด → น้ำหนักลด → ขับถ่ายเปลี่ยน ควรได้รับการประเมิน และถึงแม้เคยเป็นริดสีดวงมาก่อน ก็ไม่ควรสรุปว่าเลือดออกครั้งใหม่ต้องเกิดจากริดสีดวงเสมอไป
หมายเหตุสำคัญ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยได้ เลือดออกทางทวารหนักสามารถเกิดจากริดสีดวง แผลปริ และโรคของลำไส้หรือทางเดินอาหารอื่น
หากมีเลือดออกมาก หน้ามืด เป็นลม อุจจาระดำ ปวดรุนแรง หรือก้อนยื่นดันกลับไม่ได้ ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com
References
No results found.
ยังไม่มีบัญชี