ไทรอยด์ทำให้ผมร่วงได้อย่างไร? ผมร่วงแบบไหนควรตรวจ TSH

ไทรอยด์ทำให้ผมร่วงได้อย่างไร? ผมร่วงแบบไหนควรตรวจ TSH

ไทรอยด์ต่ำและไทรอยด์เป็นพิษทำให้ผมร่วงได้อย่างไร ผมร่วงแบบไหนควรตรวจ TSH และเมื่อไรควรตรวจ Free T4 ร่วมด้วย

ทั้งไทรอยด์ทำงานน้อยและไทรอยด์ทำงานมากสามารถทำให้ผมร่วงหรือผมบางได้ โดยมักเป็นลักษณะผมร่วงกระจายทั่วศีรษะ มากกว่าล้านเฉพาะจุด และอาจมีอาการของไทรอยด์ร่วม เช่น น้ำหนักเปลี่ยนผิดปกติ เหนื่อยง่าย ใจสั่น หนาวง่ายหรือร้อนง่าย ท้องผูก หรือประจำเดือนผิดปกติ

หากมีผมร่วงอย่างเดียวโดยไม่มีอาการหรือปัจจัยเสี่ยงอื่น ไม่จำเป็นต้องตรวจไทรอยด์ทุกคน แต่ถ้ามี ผมร่วงกระจายโดยหาสาเหตุไม่ได้ หรือมีอาการที่ชวนสงสัยโรคไทรอยด์ร่วมด้วย ควรพิจารณาตรวจ TSH และตรวจ Free T4 เพิ่มเมื่อ TSH ผิดปกติ ตามแนวทาง NICE

ไทรอยด์ทำให้ผมร่วงได้อย่างไร?

ฮอร์โมนไทรอยด์มีส่วนต่อการทำงานและวงจรของรูขุมขน เมื่อฮอร์โมนสูงหรือต่ำผิดปกติ เส้นผมจำนวนมากอาจเข้าสู่ระยะพักและหลุดร่วงมากขึ้น

โรคไทรอยด์จึงสามารถทำให้ผมบางหรือร่วงกระจายทั่วศีรษะได้ และเมื่อรักษาความผิดปกติของไทรอยด์ได้เหมาะสม เส้นผมมีโอกาสกลับมางอกดีขึ้นตามเวลา

ลักษณะนี้อาจคล้าย Telogen Effluvium คือรู้สึกว่าผมหลุดเพิ่มขึ้นเวลาอาบน้ำ หวีผม หรือมีผมอยู่บนหมอนมากขึ้น โดยไม่ได้บางเฉพาะกลางกระหม่อมหรือขมับอย่างชัดเจน

ไทรอยด์ต่ำทำให้ผมร่วงแบบไหน?

Hypothyroidism หรือภาวะไทรอยด์ทำงานน้อยมักทำให้ผมแห้ง หยาบ เปราะ และร่วงหรือบางได้

อาการที่ช่วยสนับสนุน ได้แก่ เหนื่อยง่าย หนาวง่าย น้ำหนักขึ้น ท้องผูก ผิวแห้ง สมาธิลดลง และประจำเดือนมากหรือผิดปกติ

บางคนยังอาจพบขนคิ้วด้านนอกบางลงร่วมด้วย แต่ไม่มีอาการใดเพียงอย่างเดียวที่ยืนยันโรคไทรอยด์ได้

ไทรอยด์เป็นพิษทำให้ผมร่วงได้ไหม?

ได้ ภาวะไทรอยด์ทำงานมากเกินไปก็ทำให้ผมบางและร่วงเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน

ผู้ป่วยอาจมีอาการร่วม เช่น น้ำหนักลดทั้งที่กินได้ ใจสั่น มือสั่น เหงื่อออกมาก ร้อนง่าย นอนไม่หลับ ถ่ายบ่อย หรือมีคอโต

ดังนั้นผมร่วงจากไทรอยด์ไม่ได้หมายถึงไทรอยด์ต่ำเท่านั้น ต้องดูอาการของทั้งสองด้าน

ผมร่วงแบบไหนควรตรวจ TSH?

ควรพิจารณาตรวจเมื่อผมร่วงเป็นแบบกระจายและไม่มีสาเหตุชัด หรือมีอาการของโรคไทรอยด์ร่วมด้วย

ตัวอย่างที่ชวนให้ตรวจมากขึ้น ได้แก่:

• ผมร่วงทั่วศีรษะต่อเนื่องโดยหาสาเหตุไม่ได้
• น้ำหนักเพิ่มหรือลดผิดปกติ
• หนาวง่ายหรือร้อนง่ายผิดปกติ
• เหนื่อยง่ายมาก ใจสั่น หรือมือสั่น
• ท้องผูกหรือถ่ายบ่อยผิดปกติ
• ประจำเดือนผิดปกติ
• คอโตหรือเคยมีโรคไทรอยด์
• มีโรคภูมิคุ้มกันตนเอง เช่น เบาหวานชนิดที่ 1

NICE แนะนำให้ตรวจ thyroid function เมื่อมี clinical suspicion แต่เตือนว่าอาการเพียงอย่างเดียว เช่น ผมร่วงอย่างเดียว อาจยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่าเป็นโรคไทรอยด์

ตรวจ TSH อย่างเดียวพอไหม?

ในผู้ใหญ่ทั่วไป TSH มักเป็นการตรวจเริ่มต้นที่เหมาะสม หากไม่ได้สงสัยความผิดปกติของต่อมใต้สมอง

หาก TSH สูง ควรตรวจ Free T4 เพื่อประเมิน hypothyroidism และหาก TSH ต่ำ ควรตรวจ Free T4 และ Free T3 เพิ่มตามความเหมาะสม

ดังนั้นไม่จำเป็นต้องสั่งตรวจฮอร์โมนไทรอยด์ทุกชนิดตั้งแต่แรกในทุกคน

ผมร่วงทั่วหัว แต่ TSH ปกติ แปลว่าอะไร?

แปลว่าควรหาสาเหตุอื่นต่อ ไม่ใช่ว่าไม่มีสาเหตุ

ผมร่วงกระจายอาจสัมพันธ์กับ Telogen Effluvium จากความเครียด ไข้สูง การลดน้ำหนักเร็ว หลังคลอด การขาดธาตุเหล็ก หรือยาบางชนิดได้เช่นกัน

ในบางรายจึงอาจต้องพิจารณา CBC, Ferritin หรือการตรวจอื่นตามประวัติ ร่วมด้วย ไม่ควรยึด TSH เพียงค่าเดียว

ผมบางกลางหัวควรตรวจไทรอยด์ไหม?

ถ้าบางตรงกลางศีรษะหรือแนวแสกกว้างขึ้นอย่างช้า ๆ โดยไม่มีอาการไทรอยด์ร่วม ลักษณะนี้มักชวนคิดถึงผมร่วงกรรมพันธุ์มากกว่า

แต่ผมร่วงกรรมพันธุ์และโรคไทรอยด์สามารถเกิดพร้อมกันได้ หากมีทั้ง pattern hair loss และมีอาการอื่นที่ชวนสงสัยไทรอยด์ ก็ยังควรพิจารณาตรวจ TSH

รักษาไทรอยด์แล้วผมจะขึ้นทันทีไหม?

ไม่ทันที

แม้ระดับฮอร์โมนจะกลับเข้าสู่ช่วงเหมาะสม เส้นผมต้องใช้เวลาเข้าสู่วงจรใหม่ จึงอาจต้องรอหลายเดือนจึงเริ่มเห็นการลดลงของผมร่วงและความหนาที่ดีขึ้น

AAD ระบุว่าผมร่วงจากโรคไทรอยด์มีโอกาสกลับดีขึ้นเมื่อรักษาโรคไทรอยด์ได้เหมาะสม

ระวัง Biotin ก่อนตรวจไทรอยด์

อาหารเสริมหรือผลิตภัณฑ์บำรุงผมบางชนิดมี Biotin ในขนาดสูง ซึ่งอาจรบกวนผลตรวจ TSH และฮอร์โมนไทรอยด์บางวิธีได้

NICE แนะนำให้สอบถามการใช้ Biotin เมื่อสงสัยโรคไทรอยด์ เพราะอาจทำให้ผลตรวจสูงหรือต่ำผิดจากความจริงได้

จึงควรแจ้งแพทย์หรือห้องปฏิบัติการว่ากำลังรับประทานผลิตภัณฑ์บำรุงผมที่มี Biotin ก่อนตรวจเลือด

สรุป ผมร่วงแบบไหนควรตรวจ TSH?

จำง่าย ๆ คือ:

ผมร่วงทั่วหัวอย่างเดียว แต่มี Trigger ชัด
→ เช่น ไข้สูง ลดน้ำหนักเร็ว หรือหลังคลอด อาจนึกถึง Telogen Effluvium ก่อน

ผมร่วงทั่วหัว + น้ำหนักเปลี่ยน + หนาว/ร้อนผิดปกติ + ใจสั่น/เหนื่อยง่าย
→ ควรพิจารณาตรวจ TSH

ผมบางกลางหัวหรือแนวแสกกว้างอย่างช้า ๆ
→ ชวนคิดถึงผมร่วงกรรมพันธุ์มากกว่า แต่ตรวจ TSH ได้หากมีอาการของไทรอยด์ร่วม

ดังนั้น ไม่จำเป็นต้องตรวจ TSH ในคนผมร่วงทุกคน แต่เป็นการตรวจที่มีประโยชน์เมื่อรูปแบบผมร่วงและอาการร่วมทำให้สงสัยความผิดปกติของไทรอยด์

FAQ

ไทรอยด์ต่ำทำให้ผมร่วงได้ไหม?

ได้ Hypothyroidism สามารถทำให้ผมแห้ง เปราะ บาง และร่วงได้ และมักมีอาการอย่างเหนื่อยง่าย หนาวง่าย น้ำหนักขึ้น และท้องผูกร่วมด้วย

ไทรอยด์เป็นพิษทำให้ผมร่วงได้ไหม?

ได้ Hyperthyroidism สามารถทำให้ผมบางหรือร่วงมากขึ้น และอาจมีใจสั่น ร้อนง่าย น้ำหนักลด และมือสั่นร่วมด้วย

ผมร่วงอย่างเดียวต้องตรวจ TSH ไหม?

ไม่จำเป็นทุกคน NICE ระบุว่าอาการเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ควรดูอาการและความเสี่ยงอื่นร่วมด้วย

TSH ปกติแต่ผมยังร่วง ควรตรวจอะไรต่อ?

ควรดูสาเหตุอื่น เช่น Telogen Effluvium, Ferritin ต่ำ, การลดน้ำหนักเร็ว ยาบางชนิด หรือผมร่วงกรรมพันธุ์ และเลือกตรวจเพิ่มเติมตามประวัติ

กิน Biotin อยู่ตรวจ TSH ได้ไหม?

ควรแจ้งแพทย์หรือห้องปฏิบัติการก่อน เพราะ Biotin ขนาดสูงอาจรบกวนผลตรวจฮอร์โมนไทรอยด์บางชนิดได้

Internal Links ที่แนะนำ

• Telogen Effluvium กับผมร่วงกรรมพันธุ์ต่างกันอย่างไร?
• ธาตุเหล็กและ Ferritin ต่ำทำให้ผมร่วงได้ไหม? เมื่อไรควรตรวจเลือด
• ลดน้ำหนักเร็วแล้วผมร่วงจริงไหม? ทำไมอดอาหารหรือโปรตีนไม่พอจึงทำให้ผมร่วง
• ผมร่วงจากความเครียดเกิดหลังเครียดกี่เดือน?
• Oral Minoxidil กับ Minoxidil 5% แบบทา ต่างกันอย่างไร?
• Finasteride, Minoxidil และ Dutasteride ต่างกันอย่างไร?
  

เรียบเรียงโดย: ร้านขายยาจุฬาลักษณ์เภสัช

References

ประเทศไทย

• แนะนำใช้อ้างอิงเพิ่มเติมจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยหรือสมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทยเมื่อเผยแพร่จริง เพื่อเสริมบริบทเรื่องการตรวจ TSH และโรคไทรอยด์ในคนไทย

ต่างประเทศ

• NICE. Thyroid disease: assessment and management.
• American Academy of Dermatology. Thyroid disease: A checklist of skin, hair, and nail changes.
• American Academy of Dermatology. Hair loss: Who gets and causes.
• NHS. Underactive thyroid (hypothyroidism).
• NHS. Overactive thyroid (hyperthyroidism): Symptoms.