ยาคุมทำให้ความต้องการทางเพศลดลงจริงไหม? ฮอร์โมนมีผลต่อ Libido อย่างไร

ยาคุมทำให้ความต้องการทางเพศลดลงจริงไหม? ฮอร์โมนมีผลต่อ Libido อย่างไร

ยาคุมฮอร์โมนอาจทำให้ความต้องการทางเพศหรือ Libido ลดลงในผู้ใช้บางคน แต่ไม่ได้เกิดกับทุกคน งานวิจัยโดยรวมยังไม่พบหลักฐานชัดว่าคนใช้ยาคุมฮอร์โมนรวมส่วนใหญ่จะมี Libido ลดลง แม้ยาคุมสามารถลด Free Testosterone และเพิ่ม SHBG ได้ก็ตาม บางคนกลับมีความต้องการทางเพศดีขึ้นเพราะกังวลเรื่องตั้งครรภ์น้อยลง หาก Libido ลดลงชัดเจนหลังเริ่มยา ควรประเมินชนิดยาคุม อารมณ์ ความสัมพันธ์ การนอน ยาอื่น และอาการช่องคลอดแห้งร่วมด้วยก่อนตัดสินใจเปลี่ยนยา

ยาคุมทำให้ความต้องการทางเพศลดลงจริงไหม?

เกิดได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ผลที่เกิดกับผู้ใช้ทุกคน

หลักฐานปัจจุบันค่อนข้างผสมกัน บางการศึกษาพบ Libido ลดลง บางการศึกษาไม่พบความเปลี่ยนแปลง และบางการศึกษากลับพบความต้องการทางเพศเพิ่มขึ้น

แนวทาง FSRH ระบุว่า Libido ได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย เช่น

• สุขภาพกาย
• สุขภาพจิต
• ความสัมพันธ์
• ความเครียด
• อายุ
• ยาที่ใช้อยู่
• ความกลัวการตั้งครรภ์
• ความเจ็บปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์

ดังนั้นการเกิด Libido ลดลงหลังเริ่มยาคุมไม่ได้พิสูจน์ว่ายาคุมเป็นสาเหตุเพียงอย่างเดียว

งานวิจัยพบว่าผู้ใช้ยาคุมมี Libido ลดลงมากแค่ไหน?

Systematic review ที่ FSRH ใช้อ้างอิงรวบรวมข้อมูลผู้หญิงกว่า 8,000 คน พบว่า

• บางการศึกษาพบ Sexual Desire เพิ่มขึ้น
• หลายการศึกษาไม่พบความเปลี่ยนแปลง
• บางการศึกษาพบ Sexual Desire ลดลง

เมื่อดูภาพรวม ไม่พบหลักฐานชัดเจนว่ายาคุมฮอร์โมนรวมที่มี Ethinylestradiol ตั้งแต่ 20 micrograms ขึ้นไปทำให้ Libido ลดลงโดยทั่วไป

WHO ก็ให้ข้อมูลในลักษณะเดียวกันว่า ผู้ใช้ Combined Oral Contraceptive ส่วนใหญ่ไม่ได้รายงานว่าความต้องการทางเพศลดลง และบางคนกลับรู้สึกว่าอารมณ์หรือ Sex Drive ดีขึ้น

ดังนั้นคำตอบที่เหมาะสมคือ

ยาคุมสามารถกระทบ Libido ได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ผลข้างเคียงที่เกิดกับผู้ใช้ส่วนใหญ่ทุกคน

ฮอร์โมนในยาคุมเกี่ยวข้องกับ Libido อย่างไร?

ยาคุมฮอร์โมนรวมมี Estrogen และ Progestin ซึ่งมีผลต่อระบบฮอร์โมนหลายส่วน

หนึ่งในกลไกที่ได้รับความสนใจคือ

Combined Pill
→ กดการตกไข่
→ การสร้าง androgen จากรังไข่ลดลงบางส่วน
→ Estrogen กระตุ้นตับให้สร้าง SHBG เพิ่มขึ้น
→ Free Testosterone ลดลง

Free Testosterone เป็นส่วนของ Testosterone ที่ไม่ได้จับกับโปรตีนและสามารถออกฤทธิ์ต่อเนื้อเยื่อได้ง่ายกว่า

จึงมีสมมติฐานว่า Free Testosterone ที่ลดลงอาจมีส่วนทำให้ Libido ลดลงในผู้ใช้บางคน

แต่ความสัมพันธ์ไม่ได้ตรงไปตรงมา เพราะผู้หญิงจำนวนมากมี Free Testosterone ลดลงหลังใช้ยาคุมแต่ไม่มีปัญหา Sexual Desire

SHBG คืออะไร และเกี่ยวกับยาคุมอย่างไร?

SHBG หรือ Sex Hormone-Binding Globulin เป็นโปรตีนที่สร้างจากตับและจับกับฮอร์โมนเพศในเลือด เช่น Testosterone

Estrogen ในยาคุมสามารถเพิ่มการสร้าง SHBG

เมื่อ SHBG เพิ่มขึ้น Testosterone จะถูกจับมากขึ้น ทำให้ Free Testosterone ลดลง

นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่การตรวจเลือดในผู้ใช้ Combined Pill อาจพบ

• SHBG ↑
• Total Testosterone อาจเปลี่ยนแปลง
• Free Testosterone ↓

อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ไม่ได้สัมพันธ์กับ Libido อย่างสม่ำเสมอในงานวิจัย

จึงไม่ควรใช้ค่า Free Testosterone เพียงอย่างเดียวตัดสินสาเหตุของความต้องการทางเพศต่ำ

Testosterone สำคัญกับ Libido ในผู้หญิงไหม?

มีบทบาท แต่ไม่ใช่ปัจจัยเดียว

Androgen มีส่วนเกี่ยวข้องกับ

• Sexual Desire
• Sexual Arousal
• Motivation
• Sexual Fantasy

แต่ความต้องการทางเพศของผู้หญิงเป็นกระบวนการแบบ biopsychosocial

นอกจาก Testosterone แล้ว ยังเกี่ยวข้องกับ

• Estrogen
• Dopamine
• Serotonin
• ความสัมพันธ์กับคู่
• ความเครียด
• การนอน
• ความมั่นใจในร่างกาย
• ความเจ็บปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์
• Depression และ Anxiety

ดังนั้นการบอกว่า “ยาคุมลด Testosterone จึงทำให้ Libido ลดแน่นอน” เป็นการอธิบายที่ง่ายเกินไป

ยาคุมสามารถทำให้ Libido เพิ่มขึ้นได้ไหม?

ได้ในบางคน

เหตุผลอาจไม่ได้มาจากการเพิ่มฮอร์โมนเพศโดยตรง แต่เป็นผลทางจิตใจและพฤติกรรม เช่น

• กังวลการตั้งครรภ์ลดลง
• รู้สึกมั่นใจในการคุมกำเนิดมากขึ้น
• ปวดประจำเดือนลดลง
• ประจำเดือนมาน้อยลง
• อาการ PMS ดีขึ้น
• สามารถวางแผนกิจกรรมทางเพศได้ง่ายขึ้น

สิ่งเหล่านี้สามารถทำให้ Sexual Satisfaction และ Desire ดีขึ้นได้

จึงอธิบายได้ว่าทำไมงานวิจัยบางส่วนพบ Libido เพิ่มขึ้นในผู้ใช้ยาคุม

ยาคุมชนิดไหนมีโอกาสทำให้ Libido ลดมากกว่า?

ยังไม่มีสูตรใดที่สามารถระบุได้แน่นอนว่าจะทำให้ Libido ลดในทุกคน

อย่างไรก็ตามงานทบทวนปี 2024 พบว่ายาคุมที่มี progestin ซึ่งมี antiandrogenic effect อาจสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงบางด้านของ sexual function เช่น

• Arousal ลดลง
• Lubrication ลดลง
• Orgasm เปลี่ยนแปลง

แต่หลักฐานยังไม่สม่ำเสมอ และการตอบสนองแตกต่างกันระหว่างบุคคล

ดังนั้นไม่ควรสรุปจากชื่อ Progestin เพียงอย่างเดียวว่าผู้ใช้จะมี Libido ต่ำ

Progestin แบบ Antiandrogenic คืออะไร?

Progestin แต่ละชนิดมีคุณสมบัติด้าน androgen receptor แตกต่างกัน

บางชนิดมี antiandrogenic activity เช่น Drospirenone และบาง progestin อื่น

คุณสมบัตินี้สามารถมีประโยชน์ในผู้ที่มี

• สิว
• ผิวมัน
• อาการจาก androgen บางชนิด

แต่ในผู้ใช้บางคนอาจสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลง sexual arousal หรือ lubrication

อย่างไรก็ตามยังไม่มีหลักฐานว่าผู้ใช้ Drospirenone ทุกคนจะมี Libido ลดลง

ยาคุมฮอร์โมนต่ำทำให้ Libido ลดมากกว่าหรือไม่?

มีข้อมูลบางส่วนที่เสนอว่า Combined Pill ที่มี Ethinylestradiol ต่ำกว่า 20 micrograms อาจสัมพันธ์กับ Libido ที่ลดลงมากกว่าสูตรที่มีอย่างน้อย 20 micrograms

FSRH ระบุว่าหลักฐานโดยรวมไม่พบความสัมพันธ์ชัดระหว่าง Libido กับ COC ที่มี Ethinylestradiol ตั้งแต่ 20 micrograms ขึ้นไป

แต่ข้อมูลนี้ไม่ได้หมายความว่าควรเพิ่ม Estrogen เพื่อรักษา Libido เอง เพราะ Estrogen ที่สูงขึ้นอาจเพิ่มความเสี่ยงอื่น เช่น Venous Thromboembolism

การเลือกสูตรยาคุมต้องดูทั้งประสิทธิภาพ ผลข้างเคียง และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละคน

ยาคุมทำให้ช่องคลอดแห้งได้ไหม?

เกิดได้ในผู้ใช้บางคน

การเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนอาจส่งผลต่อ

• Vaginal lubrication
• Genital blood flow
• Sexual arousal

โดยเฉพาะบางสูตรที่มี antiandrogenic properties

หากช่องคลอดแห้งหรือเจ็บระหว่างมีเพศสัมพันธ์ ก็สามารถทำให้ Libido ลดลงตามมาได้

ดังนั้นบางครั้งผู้ใช้รู้สึกว่า “ไม่อยากมีเพศสัมพันธ์” แต่ปัจจัยเบื้องหลังจริงอาจเป็น discomfort หรือ dyspareunia มากกว่าความต้องการทางเพศลดลงโดยตรง

ถ้ามีช่องคลอดแห้งจากยาคุม ทำอย่างไรได้บ้าง?

อาจเริ่มจาก

• ใช้สารหล่อลื่น
• เพิ่มเวลา Foreplay
• ประเมินว่ามีการติดเชื้อหรือไม่
• ดูว่ามีอาการเจ็บหรือ burning หรือไม่
• ประเมินชนิดยาคุม

หากอาการเริ่มหลังเปลี่ยนยาคุมและต่อเนื่องหลายเดือน การเปลี่ยนสูตรหรือเปลี่ยนวิธีคุมกำเนิดอาจเป็นทางเลือก

แต่ควรประเมินสาเหตุอื่นก่อน เช่น Vulvovaginal infection, vulvodynia หรือภาวะฮอร์โมนอื่น

ยาคุมทำให้ถึงจุดสุดยอดยากขึ้นได้ไหม?

มีรายงานในผู้ใช้บางคน แต่ข้อมูลยังไม่สม่ำเสมอ

งานทบทวนปี 2024 พบว่าบางสูตรอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลง

• Sexual arousal
• Lubrication
• Orgasm

แต่ไม่ใช่ผลที่พบในผู้ใช้ทุกคน

การถึงจุดสุดยอดยังได้รับผลจากหลายปัจจัย เช่น

• Anxiety
• ยาต้านซึมเศร้า
• ความสัมพันธ์
• ความเจ็บปวด
• การกระตุ้นที่ไม่เพียงพอ
• โรคประจำตัว

จึงไม่ควรสรุปว่าเกิดจากยาคุมทันที

ยาคุมทำให้อารมณ์เปลี่ยนแล้วส่งผลต่อ Libido ได้ไหม?

เป็นไปได้

ผู้ใช้บางคนมี

• Mood Changes
• หงุดหงิด
• Depression
• Anxiety

ระหว่างใช้ฮอร์โมนคุมกำเนิด

หากอารมณ์ลดลงหรือมีภาวะซึมเศร้า Sexual Desire ก็สามารถลดลงตามได้

ดังนั้น Libido ที่ลดลงอาจเกิดโดยตรงจาก hormonal effect หรือโดยอ้อมผ่าน Mood และความเป็นอยู่โดยรวม

ถ้า Libido ลดหลังเริ่มยาคุม จะรู้ได้อย่างไรว่ายาคุมเป็นสาเหตุ?

ไม่มีการตรวจเลือดหรือการทดสอบเดียวที่ยืนยันได้

สิ่งที่ช่วยประเมินคือความสัมพันธ์ด้านเวลา

เช่น

ก่อนเริ่มยา → Libido ปกติ
เริ่มยาคุม → Libido ลดลงชัดเจน
ใช้ต่อเนื่อง → อาการคงอยู่
เปลี่ยนหรือหยุดยา → อาการดีขึ้น

แต่ยังต้องดูปัจจัยอื่นร่วมกัน เช่น

• ความสัมพันธ์เปลี่ยนหรือไม่
• เครียดมากขึ้นหรือไม่
• นอนน้อยหรือไม่
• มี Depression หรือ Anxiety หรือไม่
• เริ่มยาอื่นพร้อมกันหรือไม่
• มีช่องคลอดแห้งหรือเจ็บหรือไม่
• มีโรคประจำตัวหรือไม่

จึงควรดูภาพรวมมากกว่าดูจากฮอร์โมนเพียงอย่างเดียว

ควรรอกี่เดือนก่อนตัดสินว่ายาคุมทำให้ Libido ลด?

หากอาการไม่รุนแรง อาจสังเกตประมาณ 2–3 รอบเดือน เพราะผลข้างเคียงบางอย่างจากยาคุมสามารถดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัว

แต่ไม่จำเป็นต้องฝืนใช้หลายเดือนหาก

• Libido ลดลงมากจนรบกวนชีวิต
• มี Mood Changes ชัดเจน
• มีช่องคลอดแห้งหรือเจ็บมาก
• ความสัมพันธ์ได้รับผลกระทบ
• ผู้ใช้ไม่พอใจกับวิธีคุมกำเนิด

สามารถปรึกษาเพื่อเปลี่ยนสูตรหรือเปลี่ยนวิธีได้ก่อน

ถ้า Libido ลดควรเปลี่ยนยาคุมไหม?

เป็นทางเลือกหนึ่ง แต่ควรประเมินสาเหตุก่อน

อาจพิจารณา

• เปลี่ยนชนิด Progestin
• เปลี่ยนปริมาณ Estrogen
• เปลี่ยนไปใช้ Progestin-only contraception
• เปลี่ยนไปใช้ IUD
• ใช้วิธี non-hormonal

แต่ไม่มีสูตรยาคุมที่รับประกันว่าจะทำให้ Libido ดีขึ้นในทุกคน

การเปลี่ยนควรดูร่วมกับเหตุผลเดิมที่เลือกยา เช่น

• คุมกำเนิด
• รักษาสิว
• ลดปวดประจำเดือน
• ลดเลือดออกมาก
• PCOS

หยุดยาคุมแล้ว Libido จะกลับมาไหม?

หากยาคุมเป็นปัจจัยสำคัญ อาการอาจดีขึ้นหลังเปลี่ยนหรือหยุดยา

แต่ระยะเวลาแตกต่างกัน

หากหยุดยาแล้ว Libido ยังต่ำ ควรประเมินสาเหตุอื่น เช่น

• Depression
• Thyroid disease
• Hyperprolactinemia
• Relationship problems
• Chronic stress
• Sleep deprivation
• Sexual pain
• ยาอื่น เช่น SSRI

ไม่ควรสรุปว่ายาคุมทำให้เกิดผลถาวรโดยไม่มีการประเมินเพิ่มเติม

ต้องตรวจ Testosterone ไหมถ้า Libido ต่ำหลังใช้ยาคุม?

ไม่จำเป็นเป็น routine

Combined Pill สามารถทำให้ SHBG เพิ่มและ Free Testosterone ลดลง จึงทำให้การตีความ Testosterone ระหว่างใช้ยาคุมซับซ้อน

นอกจากนี้ค่า Testosterone เพียงอย่างเดียวสัมพันธ์กับ Female Sexual Desire ได้ไม่ดีพอที่จะใช้วินิจฉัยสาเหตุในผู้หญิงทั่วไป

การตรวจฮอร์โมนอาจพิจารณาหากมีอาการอื่นร่วม เช่น

• ประจำเดือนผิดปกติก่อนเริ่มยา
• ขนผิดปกติ
• น้ำนมไหล
• อาการ Thyroid
• ภาวะขาด Estrogen
• ปัญหาต่อมใต้สมอง

แต่ไม่ควรตรวจ hormone panel ทุกคนเพียงเพราะ Libido ลด

ยาอื่นทำให้ Libido ลดได้มากกว่ายาคุมหรือไม่?

ได้

ยาหลายชนิดมีผลต่อ Sexual Function เช่น

• SSRI และ antidepressants บางชนิด
• Antipsychotics
• Opioids
• ยาลดความดันบางชนิด
• ยาบางชนิดที่มีผลต่อ Prolactin

ดังนั้นหาก Libido ลดหลังเริ่มยาหลายตัวพร้อมกัน ควรทบทวนทั้งหมด ไม่ควรโทษยาคุมเพียงอย่างเดียว

ภาวะซึมเศร้ามีผลต่อ Libido มากไหม?

มาก

Depression เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของ Sexual Desire ที่ลดลง

อาการที่อาจพบร่วม ได้แก่

• เบื่อกิจกรรมที่เคยชอบ
• ไม่มีแรง
• นอนผิดปกติ
• สมาธิลดลง
• รู้สึกเศร้า
• Libido ลดลง

ถ้า Sexual Desire ลดลงพร้อมอาการเหล่านี้ ควรประเมิน Mood ไม่ใช่เพียงเปลี่ยนยาคุม

ความเครียดและการนอนมีผลต่อ Libido หรือไม่?

มีผลมากและมักถูกมองข้าม

การนอนน้อย ความเครียดจากงาน การเลี้ยงลูก ความกังวลด้านการเงิน และปัญหาความสัมพันธ์สามารถลด Sexual Desire ได้โดยไม่เกี่ยวกับยาคุม

นี่เป็นเหตุผลที่ FSRH เน้นว่า Libido เป็นเรื่อง multifactorial

หากเปลี่ยนยาคุมหลายครั้งแต่ปัจจัยเหล่านี้ยังอยู่ Libido อาจไม่ดีขึ้น

FAQ

ยาคุมทำให้ไม่มีอารมณ์ทางเพศได้ไหม?

เกิดได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ผู้ใช้ส่วนใหญ่ งานวิจัยโดยรวมยังไม่พบผลต่อ Libido ที่สม่ำเสมอ บางคนลดลง บางคนไม่เปลี่ยน และบางคนเพิ่มขึ้น

ยาคุมลด Testosterone จริงไหม?

Combined Pill สามารถลด Free Testosterone และเพิ่ม SHBG ได้ แต่การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้สัมพันธ์กับ Libido อย่างตรงไปตรงมาในผู้ใช้ทุกคน

ถ้า Libido ลดหลังเริ่มยาคุมควรหยุดทันทีไหม?

ไม่จำเป็นหากอาการไม่รุนแรง สามารถประเมินปัจจัยอื่นและสังเกตช่วง 2–3 เดือนแรกได้ แต่หากรบกวนคุณภาพชีวิตสามารถปรึกษาเพื่อเปลี่ยนสูตรหรือวิธีคุมกำเนิดได้

ยาคุมชนิดไหนไม่ทำให้ Libido ลด?

ยังไม่มีชนิดใดรับประกันได้ เพราะการตอบสนองแตกต่างกันระหว่างบุคคล การเลือกสูตรควรดูทั้ง Progestin ปริมาณ Estrogen ผลข้างเคียง และเป้าหมายในการใช้ยา

หยุดยาคุมแล้วความต้องการทางเพศจะกลับมาไหม?

หากยาคุมเป็นสาเหตุสำคัญ Libido อาจดีขึ้นหลังหยุดหรือเปลี่ยนยา แต่หากยังไม่ดีขึ้นควรหาสาเหตุอื่น เช่น Mood, Stress, Sleep, Sexual Pain หรือยาอื่น

ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม

• กินยาคุมต่อเนื่องไม่ให้มีประจำเดือนได้ไหม? ปลอดภัยหรือมีเลือดค้างหรือไม่
• กินยาคุมเพื่อเลื่อนประจำเดือนได้ไหม? ต้องข้ามเม็ดแป้งหรือเริ่มแผงใหม่อย่างไร
• กินยาคุมแล้วมีเลือดออกกะปริดกะปรอย เกิดจากอะไร?
• เริ่มยาคุมแล้วมีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไร? กี่วันถึงป้องกันการตั้งครรภ์

สรุป

ยาคุมฮอร์โมนสามารถทำให้ Libido เปลี่ยนแปลงได้ แต่ผลไม่ได้เหมือนกันทุกคน

กลไกหนึ่งที่เป็นไปได้คือ Combined Oral Contraceptive ทำให้

• SHBG เพิ่มขึ้น
• Free Testosterone ลดลง
• การตกไข่ถูกกด
• androgen activity เปลี่ยนแปลง

แต่ Libido ไม่ได้ถูกควบคุมด้วย Testosterone เพียงอย่างเดียว

ยังมีปัจจัยสำคัญ เช่น

• Mood
• Relationship
• Stress
• Sleep
• Sexual Pain
• Vaginal Lubrication
• Body Image
• Medications
• ความกังวลเรื่องตั้งครรภ์

หลักฐานปัจจุบันจึงไม่สนับสนุนคำกล่าวว่า “กินยาคุมแล้วความต้องการทางเพศจะลดลงแน่นอน”

คำตอบที่เหมาะสมกว่าคือ

บางคน Libido ลดลง บางคนไม่เปลี่ยน และบางคนกลับดีขึ้น

หากความต้องการทางเพศลดลงชัดเจนหลังเริ่มยาคุม ควรประเมินความสัมพันธ์ด้านเวลา ชนิดยาคุม ช่องคลอดแห้งหรือเจ็บ Mood ยาอื่น การนอน และความสัมพันธ์ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนยา

หากยาคุมเป็นปัจจัยที่สงสัยจริง การเปลี่ยนสูตรหรือเปลี่ยนวิธีคุมกำเนิดเป็นทางเลือกได้ โดยไม่จำเป็นต้องฝืนใช้ยาที่กระทบคุณภาพชีวิตทางเพศ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• กินยาคุมต่อเนื่องไม่ให้มีประจำเดือนได้ไหม? ปลอดภัยหรือมีเลือดค้างหรือไม่
• กินยาคุมเพื่อเลื่อนประจำเดือนได้ไหม? ต้องข้ามเม็ดแป้งหรือเริ่มแผงใหม่อย่างไร
• กินยาคุมช่วงเม็ดแป้งหรือช่วงเว้น 7 วัน มีเพศสัมพันธ์ได้ไหม? ยังป้องกันอยู่หรือไม่
• เริ่มยาคุมช้าไป 1–3 วันหลังช่วงพัก ต้องทำอย่างไร? ต้องใช้ถุงยางกี่วัน
• ลืมกินยาคุม 1 เม็ด 2 เม็ด หรือหลายเม็ด ต้องทำอย่างไร?
  

References

Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare. FSRH Guideline: Combined Hormonal Contraception.
https://www.fsrh.org/Common/Uploaded%20files/documents/fsrh-guideline-combined-hormonal-contraception-october-2023.pdf

World Health Organization. Family Planning: A Global Handbook for Providers.
https://www.who.int/publications/i/item/9780999203705

World Health Organization. Oral Contraceptives.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-contraceptives

Higgins JA, et al. Combined Estrogen-Progestin Oral Contraceptives and Female Sexuality: An Updated Review. 2024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38515302/

Saadedine M, Faubion SS. Hormonal Contraception and Sexual Function: A Review, Clinical Insights, and Management Considerations. 2024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38777490/

Reduction in Genital Sexual Arousal Varies by Type of Oral Contraceptive Pill.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37295939/

The Sex Effect: The Prevalence of Sex Life Reasons for Contraceptive Discontinuation – A Systematic Review and Meta-analysis.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40997771/

หมายเหตุสำคัญ

Sexual Desire เป็นเรื่อง multifactorial และไม่มีการตรวจฮอร์โมนชนิดเดียวที่สามารถระบุได้ว่ายาคุมเป็นสาเหตุของ Libido ต่ำในผู้หญิงแต่ละคน

หาก Libido ลดลงร่วมกับ Depression, Anxiety, ช่องคลอดแห้งหรือเจ็บระหว่างมีเพศสัมพันธ์ ควรประเมินปัจจัยเหล่านี้ร่วมกัน ไม่ควรเปลี่ยนหรือหยุดยาคุมโดยดูเฉพาะระดับ Testosterone

เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com