Semaglutide กับ Tirzepatide ต่างกันอย่างไร? GLP-1 กับ GIP ลดน้ำหนักต่างกันแค่ไหน
Semaglutide เป็น GLP-1 receptor agonist ส่วน Tirzepatide กระตุ้นทั้ง GIP และ GLP-1 receptors ทั้งสองช่วยลดความอยากอาหาร เพิ่มความอิ่ม และช่วยควบคุมระดับน้ำตาล แต่ Tirzepatide มีกลไก dual agonist เพิ่มเข้ามา ในการศึกษา SURMOUNT-5 ที่เปรียบเทียบโดยตรงในผู้ใหญ่โรคอ้วนที่ไม่มีเบาหวาน Tirzepatide ลดน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 20.2% เทียบกับ 13.7% ของ Semaglutide ที่ 72 สัปดาห์ อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่า Tirzepatide เหมาะกับทุกคน การเลือกยาต้องดูข้อบ่งใช้ ความเสี่ยง ผลข้างเคียง และการติดตามโดยแพทย์
Semaglutide กับ Tirzepatide ต่างกันอย่างไร?
ความแตกต่างหลักอยู่ที่ receptor ที่ยาออกฤทธิ์
Semaglutide
→ GLP-1 Receptor Agonist
Tirzepatide
→ GIP + GLP-1 Receptor Agonist
Semaglutide เลียนแบบผลของฮอร์โมน GLP-1 เป็นหลัก ขณะที่ Tirzepatide เป็น dual agonist ที่กระตุ้นทั้ง GIP receptor และ GLP-1 receptor
ทั้งสองสามารถช่วยให้
- ความอยากอาหารลดลง
- รู้สึกอิ่มเร็วขึ้น
- รับประทานอาหารน้อยลง
- ควบคุมระดับน้ำตาลดีขึ้น
- น้ำหนักลดลงเมื่อใช้ร่วมกับการควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย
แต่ไม่ได้หมายความว่า Tirzepatide เป็นเพียง “Semaglutide ที่แรงกว่า 2 เท่า” เพราะ pharmacology ของ GIP และ GLP-1 มีความซับซ้อนมากกว่านั้น
GLP-1 คืออะไร?
GLP-1 หรือ Glucagon-like Peptide-1 เป็น incretin hormone ที่ร่างกายหลั่งจากลำไส้หลังรับประทานอาหาร
GLP-1 มีผลสำคัญหลายด้าน ได้แก่
- เพิ่มการหลั่ง Insulin แบบ glucose-dependent
- ลด Glucagon เมื่อระดับน้ำตาลสูง
- ชะลอ Gastric Emptying โดยเฉพาะในช่วงเริ่มรักษา
- ส่งสัญญาณความอิ่มไปยังสมอง
- ลด Hunger และ Food Intake
ผลต่อความอยากอาหารและ satiety เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ทำให้ GLP-1 receptor agonists ช่วยลดน้ำหนักได้
Semaglutide ลดน้ำหนักอย่างไร?
Semaglutide จับกับ GLP-1 receptor และเลียนแบบการทำงานของ GLP-1 แต่ได้รับการออกแบบให้มีระยะออกฤทธิ์ยาว จึงสามารถใช้แบบฉีดสัปดาห์ละครั้งใน formulation สำหรับ weight management บางผลิตภัณฑ์
กลไกสำคัญของการลดน้ำหนักคือ
Semaglutide
→ GLP-1 Receptor
→ Satiety ↑
→ Hunger ↓
→ Energy Intake ↓
→ Weight ↓
ผลจากระบบทางเดินอาหารและสมองทำให้ผู้ใช้จำนวนมากรู้สึก
- อิ่มเร็ว
- อิ่มนานขึ้น
- ความหิวระหว่างมื้อลดลง
- ความสนใจอาหารบางชนิดลดลง
แต่น้ำหนักที่ลดไม่ได้เกิดจากยาที่ “เผาผลาญไขมันโดยตรง” เพียงอย่างเดียว
ปัจจัยสำคัญคือการได้รับพลังงานลดลงต่อเนื่องจากการเปลี่ยน appetite regulation
GIP คืออะไร?
GIP หรือ Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide เป็น incretin hormone อีกชนิดหนึ่งที่หลั่งจากลำไส้หลังรับประทานอาหาร
GIP receptor พบในหลายเนื้อเยื่อ เช่น
- Pancreas
- Brain
- Adipose Tissue
- ระบบอื่นที่เกี่ยวข้องกับ metabolism
GIP สามารถเพิ่ม glucose-dependent insulin secretion เช่นเดียวกับ GLP-1 แต่ผลต่อ metabolism และ body weight ซับซ้อนกว่า
ในอดีตมีคำถามว่าการกระตุ้น GIP จะช่วยหรือส่งเสริมการสะสมไขมัน แต่ข้อมูลจาก dual GIP/GLP-1 agonism แสดงให้เห็นว่าการกระตุ้น GIP ในบริบทของ Tirzepatide สามารถทำงานร่วมกับ GLP-1 เพื่อให้เกิดผลด้าน glucose control และ weight reduction ที่มาก
อย่างไรก็ตามกลไกที่อธิบายประโยชน์ทั้งหมดของ GIP ใน Tirzepatide ยังอยู่ระหว่างการศึกษา
Tirzepatide ลดน้ำหนักอย่างไร?
Tirzepatide กระตุ้นทั้ง
- GIP receptor
- GLP-1 receptor
จึงมักเรียกว่า Dual GIP/GLP-1 Receptor Agonist
ผลรวมทำให้เกิด
- Insulin secretion แบบ glucose-dependent เพิ่มขึ้น
- Glucagon regulation ดีขึ้น
- Appetite ลดลง
- Satiety เพิ่มขึ้น
- Food intake ลดลง
- Metabolic control ดีขึ้น
ผลด้านน้ำหนักของ Tirzepatide จึงไม่ได้เกิดจาก GLP-1 เพียง pathway เดียว
แต่ยังไม่ควรสรุปง่าย ๆ ว่า “GIP เพิ่มการเผาผลาญไขมันโดยตรงจนทำให้น้ำหนักลดมากกว่า” เพราะ contribution ของ GIP ต่อการลดน้ำหนักในมนุษย์ยังซับซ้อนและกำลังมีการศึกษาเพิ่มเติม
Tirzepatide ลดน้ำหนักได้มากกว่า Semaglutide จริงไหม?
ในการศึกษาแบบเปรียบเทียบโดยตรงล่าสุด คำตอบคือ “โดยเฉลี่ย มากกว่า” ในประชากรที่ศึกษา
SURMOUNT-5 เป็น randomized phase 3b trial ที่เปรียบเทียบ Tirzepatide กับ Semaglutide โดยตรงในผู้ใหญ่ 751 คนที่มีโรคอ้วนแต่ไม่มีเบาหวาน
ผู้เข้าร่วมได้รับยาเป็นเวลา 72 สัปดาห์ โดยปรับขึ้นถึง maximum tolerated dose ได้แก่
Tirzepatide
→ 10 หรือ 15 mg/week
Semaglutide
→ 1.7 หรือ 2.4 mg/week
ผลที่สัปดาห์ 72 พบการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักเฉลี่ย
- Tirzepatide: −20.2%
- Semaglutide: −13.7%
และรอบเอวลดลงเฉลี่ย
- Tirzepatide: −18.4 cm
- Semaglutide: −13.0 cm
ความแตกต่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ตัวเลข 20.2% กับ 13.7% หมายความว่าอย่างไร?
เป็นค่าเฉลี่ยจากประชากรในการศึกษา ไม่ใช่สิ่งที่ผู้ใช้ทุกคนจะได้รับ
ตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพ
หากเริ่มน้ำหนัก 100 kg
ค่าเฉลี่ย 20.2%
→ ประมาณ 20.2 kg
ค่าเฉลี่ย 13.7%
→ ประมาณ 13.7 kg
แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้ Tirzepatide ทุกคนจะลด 20 kg หรือ Semaglutide ทุกคนจะลด 14 kg
บางคนลดได้มากกว่า บางคนน้อยกว่า และบางคนหยุดยาเนื่องจากผลข้างเคียงหรือไม่ตอบสนองตามที่คาดหวัง

SURMOUNT-5 ใช้เปรียบเทียบยาสองตัวได้ดีกว่าการเอางานคนละงานมาเทียบไหม?
ได้ดีกว่า
ก่อนมี SURMOUNT-5 หลายคนเปรียบเทียบผลของ STEP trials ของ Semaglutide กับ SURMOUNT trials ของ Tirzepatide
แต่การเปรียบเทียบข้ามการศึกษาอาจผิดพลาด เพราะประชากร วิธีดำเนินการ ระยะเวลา และเงื่อนไขแตกต่างกัน
SURMOUNT-5 มีข้อได้เปรียบตรงที่
- Randomized
- ใช้ประชากรเดียวกัน
- ระยะเวลาการศึกษาเดียวกัน
- เปรียบเทียบยาโดยตรง
- ปรับยาถึง maximum tolerated dose
จึงให้ข้อมูล head-to-head ที่มีความหมายมากกว่า indirect comparison
อย่างไรก็ตามการศึกษานี้เป็น open-label และได้รับทุนจากผู้ผลิต Tirzepatide จึงยังควรตีความร่วมกับหลักฐานอื่น
Tirzepatide ลดน้ำหนักได้มากกว่าเพราะมี GIP ใช่ไหม?
อาจเป็นส่วนหนึ่ง แต่ไม่สามารถสรุปแบบตรงไปตรงมาเช่นนั้น
ข้อมูลทางคลินิกบอกว่า dual GIP/GLP-1 agonism ของ Tirzepatide ให้ผลลดน้ำหนักสูงมาก
แต่เหตุผลที่ผลลัพธ์มากกว่า Semaglutide อาจเกี่ยวข้องกับหลายด้าน ได้แก่
- Receptor pharmacology
- Dose-response
- Appetite signaling
- CNS effects
- Insulin sensitivity
- Glucose metabolism
- Energy intake
- ความแตกต่างด้าน pharmacokinetics
ยังไม่สามารถแบ่งเป็นตัวเลขว่า “GLP-1 ลดได้กี่เปอร์เซ็นต์ และ GIP เพิ่มอีกกี่เปอร์เซ็นต์”
ดังนั้น GIP ควรเข้าใจว่าเป็นอีก pathway ที่ทำงานร่วมกับ GLP-1 มากกว่าการเป็นตัว “เร่งเผาผลาญไขมัน”
Semaglutide มีข้อดีอะไรหาก Tirzepatide ลดน้ำหนักได้มากกว่า?
การเลือกยาไม่ได้พิจารณาเฉพาะเปอร์เซ็นต์น้ำหนักที่ลด
Semaglutide มีข้อมูล clinical outcomes จำนวนมาก และบาง formulation มีข้อบ่งใช้ด้าน cardiovascular risk reduction ในผู้ใหญ่ที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือดอยู่แล้วร่วมกับ obesity หรือ overweight
ฐานข้อมูล อย. ไทยปัจจุบันมีทะเบียน Semaglutide สำหรับ weight management ที่ระบุข้อบ่งใช้ลดความเสี่ยง major adverse cardiovascular events ในผู้ใหญ่บางกลุ่มด้วย
ดังนั้นคำถามไม่ควรเป็นเพียง
“ตัวไหนลดได้เยอะกว่า?”
แต่ควรเป็น
“ผู้ป่วยคนนี้มีเป้าหมายและโรคร่วมอะไร และผลิตภัณฑ์ใดมีข้อบ่งใช้ตรงที่สุด?”
Tirzepatide มีข้อบ่งใช้ในไทยสำหรับลดน้ำหนักหรือไม่?
มีผลิตภัณฑ์ Tirzepatide บางทะเบียนในฐานข้อมูล อย. ไทยที่ระบุข้อบ่งใช้สำหรับ weight management และ weight loss ร่วมกับการลดแคลอรีและเพิ่มการออกกำลังกายในผู้ใหญ่ที่มี obesity หรือ overweight พร้อมโรคร่วมอย่างน้อยหนึ่งโรค
ดังนั้นควรดูทะเบียนของผลิตภัณฑ์จริง ไม่ควรใช้ชื่อสารสำคัญเพียงอย่างเดียวแล้วสรุปว่าทุกยี่ห้อหรือทุกความแรงมีข้อบ่งใช้เหมือนกัน
Semaglutide มีข้อบ่งใช้ลดน้ำหนักสำหรับ BMI เท่าไร?
ผลิตภัณฑ์ Semaglutide สำหรับ weight management ที่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทยบางตำรับระบุใช้ในผู้ใหญ่ที่มี
- BMI ≥30 kg/m²
หรือ
- BMI ≥27 ถึง <30 kg/m² และมี weight-related comorbidity อย่างน้อย 1 อย่าง
ตัวอย่างเช่น
- Prediabetes หรือ Type 2 Diabetes
- Hypertension
- Dyslipidemia
- Obstructive Sleep Apnea
- Cardiovascular Disease
จึงไม่ได้ออกแบบมาเป็นยาสำหรับผู้ที่น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ปกติและต้องการลดเพียงเพื่อรูปร่าง
ทั้งสองตัวฉีดสัปดาห์ละครั้งเหมือนกันไหม?
สำหรับ formulation ที่ใช้ weight management ทั้ง Semaglutide และ Tirzepatide มีรูปแบบฉีดใต้ผิวหนังสัปดาห์ละครั้ง
แต่ dose ไม่สามารถเปรียบเทียบกันเป็น milligram ต่อ milligram ได้
ตัวอย่างเช่น
Semaglutide 2.4 mg
ไม่เท่ากับ
Tirzepatide 2.5 mg
เพราะเป็นคนละโมเลกุล คนละ receptor pharmacology และคนละ dosing regimen
จึงไม่ควรแปลงขนาดยาด้วยตนเอง
ทำไมต้องเริ่มขนาดต่ำแล้วค่อย ๆ เพิ่ม?
เพื่อให้ระบบทางเดินอาหารปรับตัว
ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดของทั้งสองกลุ่มคือ gastrointestinal adverse effects เช่น
- คลื่นไส้
- อาเจียน
- ท้องเสีย
- ท้องผูก
- ปวดท้อง
- แน่นท้อง
การเพิ่ม dose แบบค่อยเป็นค่อยไปช่วยลดความรุนแรงของอาการเหล่านี้
ไม่ควรเริ่มจาก maintenance dose สูงทันทีเพียงเพราะต้องการให้น้ำหนักลดเร็ว
ตัวไหนคลื่นไส้มากกว่ากัน?
ทั้งสองตัวสามารถทำให้เกิด GI adverse effects ได้
ใน SURMOUNT-5 ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดในทั้งสองกลุ่มเป็นอาการระบบทางเดินอาหาร และส่วนใหญ่มีความรุนแรงระดับ mild-to-moderate โดยเกิดมากในช่วง dose escalation
ดังนั้นไม่ควรเลือกยาโดยคิดว่า Tirzepatide ลดน้ำหนักได้มากกว่าแล้วจะมีผลข้างเคียงมากกว่าทุกคน หรือ Semaglutide จะทนได้ดีกว่าเสมอ
ความสามารถในการทนยาแตกต่างกันมากระหว่างบุคคล
GLP-1 ทำให้กระเพาะเป็นอัมพาตจริงไหม?
คำว่า “กระเพาะเป็นอัมพาต” ไม่ควรใช้แทนผลของยาในผู้ใช้ทั่วไปทั้งหมด
GLP-1 receptor agonists สามารถชะลอ gastric emptying โดยเฉพาะช่วงเริ่มใช้หรือปรับขนาดยา และอาจทำให้
- อิ่มเร็ว
- แน่นท้อง
- คลื่นไส้
- อาหารอยู่ในกระเพาะนานขึ้น
แต่ไม่ใช่ผู้ใช้ทุกคนจะเกิด Gastroparesis
อย่างไรก็ตามผู้ที่มี severe GI symptoms หรือมีประวัติ severe gastroparesis ควรได้รับการประเมินเป็นรายบุคคล
ทั้งสองตัวเสี่ยงตับอ่อนอักเสบหรือไม่?
มีคำเตือนเรื่อง Acute Pancreatitis
หากเกิดอาการ
- ปวดท้องรุนแรงต่อเนื่อง
- ปวดร้าวไปหลัง
- คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง
ควรได้รับการประเมินและไม่ควรฉีดยาต่อเองจนทราบสาเหตุ
ทั้งสองตัวยังมีประเด็นเรื่อง gallbladder disease โดยเฉพาะเมื่อน้ำหนักลดเร็ว
เสี่ยงนิ่วในถุงน้ำดีไหม?
มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นได้
ทั้งยาและการลดน้ำหนักเร็วสามารถสัมพันธ์กับ
- Cholelithiasis
- Cholecystitis
อาการที่ควรระวัง เช่น
- ปวดชายโครงขวารุนแรง
- ปวดหลังรับประทานอาหารมัน
- ไข้
- ตัวเหลือง
- คลื่นไส้อาเจียน
ควรได้รับการตรวจ ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงผลข้างเคียงทั่วไปจากยา
น้ำตาลต่ำเกิดได้ไหม?
ถ้าใช้ยาเดี่ยวในผู้ที่ไม่ได้ใช้ยาลดน้ำตาลอื่น ความเสี่ยง severe hypoglycemia มักไม่สูง เพราะ incretin effect มีลักษณะ glucose-dependent
แต่ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นหากใช้ร่วมกับ
- Insulin
- Sulfonylurea
จึงอาจต้องปรับขนาดยากลุ่มดังกล่าวโดยแพทย์
Semaglutide กับ Tirzepatide ทำให้กล้ามเนื้อลดไหม?
น้ำหนักที่ลดจากยาไม่ได้เป็นไขมัน 100%
เมื่อร่างกายน้ำหนักลด ไม่ว่าจะจากยา การควบคุมอาหาร หรือ bariatric surgery มักมีการลดลงของทั้ง
- Fat Mass
- Lean Mass
ดังนั้นผู้ใช้ควรพยายามรักษามวลกล้ามเนื้อด้วย
- โปรตีนให้เหมาะสม
- Resistance Training
- ไม่ลดพลังงานรุนแรงเกินไป
- ติดตาม functional strength
โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีความเสี่ยง Sarcopenia
การเลือกยาที่ทำให้น้ำหนักลดมากกว่าไม่ได้หมายความว่าสุขภาพร่างกายจะดีกว่าเสมอ หากสูญเสีย lean mass มากและไม่ได้ดูแลโภชนาการร่วมด้วย
หยุดยาแล้วน้ำหนักกลับขึ้นได้ไหม?
ได้
ยาทั้งสองช่วยเปลี่ยน appetite regulation ขณะใช้ยา
เมื่อหยุดยา ผลต่อความอิ่มและความอยากอาหารจะค่อย ๆ ลดลง และผู้ใช้จำนวนมากมีน้ำหนักกลับขึ้นหากไม่มีแผนระยะยาวรองรับ
โรคอ้วนจึงควรถูกมองเป็น chronic disease มากกว่าการฉีดยาเป็นคอร์สสั้น ๆ แล้วหยุดเมื่อถึงน้ำหนักเป้าหมาย
การตัดสินใจหยุดหรือปรับยาควรวางแผนร่วมกับแพทย์
Semaglutide กับ Tirzepatide ตัวไหนเหมาะกับคนเป็นเบาหวานมากกว่า?
ทั้งสองมีบทบาทในการรักษา Type 2 Diabetes ในผลิตภัณฑ์และข้อบ่งใช้ที่ได้รับอนุมัติ
Tirzepatide สามารถลด HbA1c ได้มากและมีผลลดน้ำหนักสูงในหลายการศึกษา
Semaglutide ก็มีหลักฐานแข็งแรงทั้งด้าน glycemic control และ cardiovascular outcomes ในผู้ป่วยบางกลุ่ม
ดังนั้นการเลือกไม่ควรอิงเพียง HbA1c หรือเปอร์เซ็นต์น้ำหนัก แต่ควรดู
- Cardiovascular Disease
- Kidney Disease
- BMI
- HbA1c
- ยาที่ใช้อยู่
- ความเสี่ยง Hypoglycemia
- ผลข้างเคียง
- ค่าใช้จ่ายและการเข้าถึง
- ข้อบ่งใช้ของผลิตภัณฑ์นั้น
ตัวไหนเหมาะกับคนที่ต้องการลดน้ำหนักมากที่สุด?
หากดูเฉพาะค่าเฉลี่ยจาก SURMOUNT-5 ในผู้ใหญ่โรคอ้วนที่ไม่มีเบาหวาน Tirzepatide ให้ weight reduction มากกว่า Semaglutide ที่ 72 สัปดาห์
แต่คำว่า “เหมาะกว่า” ต้องดูมากกว่าน้ำหนัก
บางคนอาจเหมาะกับ Semaglutide มากกว่าเพราะ
- มีข้อบ่งใช้ cardiovascular risk reduction
- เคยตอบสนองดี
- ทนยาได้ดี
- เข้าถึงยาได้ต่อเนื่อง
ขณะที่บางคนอาจเหมาะกับ Tirzepatide เพราะต้องการ weight reduction มากและไม่มีข้อจำกัดอื่น
จึงไม่ควรเลือกจากเปอร์เซ็นต์ในโฆษณาเพียงตัวเดียว
ถ้า Semaglutide ลดไม่พอ เปลี่ยนเป็น Tirzepatide เองได้ไหม?
ไม่ควร
แม้เป็นยาที่มี incretin pathway เหมือนกัน แต่
- Dose ไม่เทียบกันตรง ๆ
- Titration ต่างกัน
- ผลข้างเคียงต่างกัน
- ต้องพิจารณาระยะจาก dose ล่าสุด
- ต้องประเมินเหตุผลที่ Semaglutide ตอบสนองไม่ดี
การลดน้ำหนักน้อยอาจเกิดจาก
- Dose ยังไม่ถึง maintenance dose
- ใช้ยาไม่นานพอ
- ฉีดไม่สม่ำเสมอ
- Energy Intake ยังสูง
- มียาที่ทำให้น้ำหนักเพิ่ม
- มีโรคอื่น
- individual response
จึงควรประเมินก่อนเปลี่ยนยา
ใช้ Semaglutide กับ Tirzepatide พร้อมกันได้ไหม?
ไม่ควรใช้ร่วมกันเพื่อหวังเพิ่มผลลดน้ำหนัก
การใช้ GLP-1-based drugs ซ้อนกันไม่ได้เป็นแนวทางมาตรฐาน และอาจเพิ่มความเสี่ยง adverse effects โดยเฉพาะ GI effects
การเปลี่ยนจากตัวหนึ่งไปอีกตัวควรมีแผนโดยแพทย์ ไม่ใช่ฉีดสลับหรือฉีดพร้อมกัน
คนที่น้ำหนักปกติแต่อยากลดอีก 3–5 kg ควรใช้ไหม?
ไม่ควรพิจารณาจากความต้องการด้านรูปร่างเพียงอย่างเดียว
ผลิตภัณฑ์สำหรับ weight management มีเกณฑ์ BMI และโรคร่วมตามทะเบียน
การใช้ในผู้ที่ BMI ปกติเพื่อลดน้ำหนักเพื่อความสวยงามอาจทำให้
- ผลข้างเคียงมากกว่าประโยชน์
- สูญเสีย Lean Mass
- ขาดสารอาหาร
- น้ำหนักกลับขึ้นหลังหยุด
- เสี่ยงได้รับยาจากช่องทางผิดกฎหมาย
อย. ไทยย้ำว่ากลุ่มนี้ไม่ใช่ “ยาลดน้ำหนักเพื่อความสวยงาม”
ในประเทศไทยซื้อ Semaglutide หรือ Tirzepatide เองจากร้านยาได้ไหม?
สำหรับยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีด ปัจจุบันไม่ได้เป็นยาที่ควรเดินเข้าไปซื้อใช้เอง
ตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 ยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีดถูกจัดเป็น ยาควบคุมพิเศษ
การขายในร้านขายยาแผนปัจจุบันต้อง
- มีใบสั่งแพทย์
- ส่งมอบโดยเภสัชกร
- ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง
- มีระบบติดตามแหล่งที่มาตามมาตรการของ อย.
ฐานข้อมูล อย. ปัจจุบันแสดงทั้ง Semaglutide และ Tirzepatide ชนิดฉีดที่เกี่ยวข้องเป็นยาควบคุมพิเศษ
ดังนั้นไม่ควรซื้อจาก Social Media หรือผู้ขายที่ไม่สามารถตรวจสอบทะเบียนและแหล่งที่มาได้
FAQ
Tirzepatide ลดน้ำหนักได้มากกว่า Semaglutide จริงไหม?
ในการศึกษา SURMOUNT-5 ที่เปรียบเทียบโดยตรงในผู้ใหญ่โรคอ้วนที่ไม่มีเบาหวาน Tirzepatide ลดน้ำหนักเฉลี่ย 20.2% เทียบกับ 13.7% ของ Semaglutide ที่ 72 สัปดาห์ แต่ผลรายบุคคลแตกต่างกัน
Tirzepatide คือ GLP-1 หรือไม่?
Tirzepatide ไม่ใช่ GLP-1 receptor agonist แบบเดี่ยว แต่เป็น dual GIP/GLP-1 receptor agonist จึงกระตุ้น receptor ทั้งสองชนิด
GIP ช่วยเผาผลาญไขมันโดยตรงไหม?
ไม่ควรอธิบายแบบนั้น กลไกของ GIP ในการลดน้ำหนักเมื่อใช้ร่วมกับ GLP-1 มีความซับซ้อน และ contribution ที่แท้จริงต่อ appetite, metabolism และ adipose tissue ยังอยู่ระหว่างการศึกษา
Semaglutide กับ Tirzepatide ใช้พร้อมกันได้ไหม?
ไม่ควรใช้พร้อมกันเพื่อเพิ่มผลลดน้ำหนัก การเปลี่ยนยาควรทำตามแผนของแพทย์ เพราะ dose และ titration ไม่สามารถแปลงกันโดยตรง
ตัวไหนเหมาะกับการลดน้ำหนักมากกว่า?
Tirzepatide ให้ค่าเฉลี่ย weight loss มากกว่าใน SURMOUNT-5 แต่การเลือกยาต้องดูข้อบ่งใช้ โรคร่วม cardiovascular risk ผลข้างเคียง ความสามารถในการใช้ต่อเนื่อง และข้อบ่งใช้ของผลิตภัณฑ์จริง
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
- ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1 กลายเป็นยาควบคุมพิเศษแล้ว หมายความว่าอย่างไรสำหรับผู้ใช้ในไทย
- ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1 เหมาะกับใคร? BMI เท่าไรจึงมีข้อบ่งใช้
- ยาฉีดลดน้ำหนักมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง? อาการไหนควรพบแพทย์
- หยุดยาฉีดลดน้ำหนักแล้วน้ำหนักกลับขึ้นจริงไหม?
สรุป
Semaglutide และ Tirzepatide เป็นยากลุ่ม incretin-based therapy ที่มีประสิทธิภาพสูงในการควบคุมน้ำหนัก แต่มี pharmacology ต่างกัน
Semaglutide
→ GLP-1 receptor agonist
Tirzepatide
→ Dual GIP + GLP-1 receptor agonist
ทั้งสองช่วย
- ลดความหิว
- เพิ่มความอิ่ม
- ลด food intake
- ช่วยควบคุมระดับน้ำตาล
- ทำให้น้ำหนักลดเมื่อใช้ร่วมกับ lifestyle intervention
ข้อมูลจาก SURMOUNT-5 ซึ่งเปรียบเทียบโดยตรงพบว่าในผู้ใหญ่โรคอ้วนที่ไม่มีเบาหวาน เมื่อใช้ถึง maximum tolerated dose เป็นเวลา 72 สัปดาห์
- Tirzepatide ลดน้ำหนักเฉลี่ย 20.2%
- Semaglutide ลดน้ำหนักเฉลี่ย 13.7%
จึงมีหลักฐานว่า Tirzepatide ให้ mean weight reduction มากกว่าในประชากรกลุ่มนี้
แต่ไม่ควรแปลว่า Tirzepatide “ดีกว่า Semaglutide ในทุกด้าน”
การเลือกยาควรพิจารณา
- เป้าหมายการรักษา
- BMI
- Type 2 Diabetes
- Cardiovascular Disease
- โรคร่วม
- ผลข้างเคียง
- ความสามารถในการทน dose
- ประโยชน์ของผลิตภัณฑ์แต่ละตัว
- การเข้าถึงยาในระยะยาว
และสิ่งสำคัญคือ GIP + GLP-1 ไม่ได้หมายถึงการเผาผลาญไขมันเป็นสองเท่า แต่เป็นการกระตุ้น incretin pathways ที่แตกต่างกันและทำงานร่วมกันจนเกิดผลด้าน appetite, glucose regulation และ body weight ที่มากขึ้นในบางการศึกษา
ในประเทศไทย Semaglutide และ Tirzepatide ชนิดฉีดอยู่ภายใต้ระบบยาควบคุมพิเศษ จึงควรได้รับการประเมินและสั่งใช้โดยแพทย์ ไม่ควรเลือกตัวยาหรือปรับ dose จากเปอร์เซ็นต์น้ำหนักที่เห็นในโฆษณาด้วยตนเอง

บทความที่เกี่ยวข้อง
- ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1 กลายเป็นยาควบคุมพิเศษแล้ว หมายความว่าอย่างไรสำหรับผู้ใช้ในไทย
- ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1 เหมาะกับใคร? BMI เท่าไรจึงมีข้อบ่งใช้
- ยาฉีดลดน้ำหนักมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง? อาการไหนควรพบแพทย์
- หยุดยาฉีดลดน้ำหนักแล้วน้ำหนักกลับขึ้นจริงไหม?
- ยาฉีดลดน้ำหนักช่วยลดไขมันหรือทำให้กล้ามเนื้อลดลงด้วย?
References
Aronne LJ, et al. Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine. 2025.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2416394
Greenway FL. Semaglutide and Tirzepatide to Treat Obesity. New England Journal of Medicine. 2025.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMe2507452
U.S. Food and Drug Administration. WEGOVY (Semaglutide) Prescribing Information.
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/215256s024lbl.pdf
U.S. Food and Drug Administration. ZEPBOUND (Tirzepatide) Prescribing Information.
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/217806s020lbl.pdf
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ยา Semaglutide สำหรับ Weight Management.
https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C1072690037511C
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ยา Tirzepatide.
https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C1012670004011C
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. คุมเข้มปากกาลดน้ำหนัก เริ่ม 15 ก.ย. ต้องมีใบสั่งแพทย์.
https://www.fda.moph.go.th/news/1409/
กองยา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ตารางสรุปรายการยาควบคุมพิเศษ.
https://drug.fda.moph.go.th/announcement-ministry/category/specially-controlled-drug
หมายเหตุสำคัญ
ตัวเลขลดน้ำหนัก 20.2% และ 13.7% มาจากค่าเฉลี่ยในการศึกษา SURMOUNT-5 ในผู้ใหญ่ที่มีโรคอ้วนแต่ไม่มีเบาหวาน และได้รับ Tirzepatide หรือ Semaglutide ถึง maximum tolerated dose เป็นเวลา 72 สัปดาห์ จึงไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวไปรับประกันผลของผู้ใช้รายบุคคล หรือใช้แทนผลจากประชากรที่มี Type 2 Diabetes
ข้อบ่งใช้ ขนาดยา และผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนอาจแตกต่างกันตามประเทศและตำรับยา ในประเทศไทยยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีดเป็นยาควบคุมพิเศษตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 การใช้เพื่อควบคุมน้ำหนักควรอยู่ภายใต้การประเมินและใบสั่งแพทย์
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com






