Chlamydia ระหว่างตั้งครรภ์สามารถรักษาได้ และควรรักษาทันทีเมื่อยืนยันการติดเชื้อ เพราะการปล่อยเชื้อไว้เพิ่มความเสี่ยงต่อทั้งแม่และทารก สำหรับหญิงตั้งครรภ์ CDC แนะนำ Azithromycin 1 กรัม รับประทานครั้งเดียว เป็นสูตรมาตรฐาน และใช้ Amoxicillin 500 มก. วันละ 3 ครั้ง นาน 7 วัน เป็นทางเลือก ส่วน Doxycycline ซึ่งเป็นยาหลักในผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ ไม่ใช่ตัวเลือกทั่วไปในหญิงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะไตรมาสที่ 2–3 เนื่องจากข้อกังวลเรื่องผลต่อฟันของทารก.
การรักษา Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์มีเป้าหมายไม่เพียงกำจัดเชื้อในแม่ แต่ยังช่วยลดการถ่ายทอดเชื้อสู่ทารกระหว่างคลอดด้วย CDC ระบุว่าการรักษาหญิงตั้งครรภ์โดยทั่วไปสามารถป้องกัน neonatal transmission ได้ และแนะนำให้ทำ test of cure ด้วย NAAT ประมาณ 4 สัปดาห์หลังรักษา รวมถึงตรวจซ้ำอีกครั้งประมาณ 3 เดือนหลังรักษา.
Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์ใช้ยาอะไรเป็นตัวเลือกแรก?
CDC แนะนำ
Azithromycin 1 กรัม รับประทานครั้งเดียว
เป็น recommended regimen สำหรับ Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์ เพราะมีประสบการณ์การใช้และข้อมูลสนับสนุนว่ามีประสิทธิภาพและสามารถใช้ระหว่างตั้งครรภ์ได้.
ข้อดีสำคัญคือรับประทานครั้งเดียว จึงลดปัญหาการลืมหรือรับประทานยาไม่ครบเมื่อเทียบกับสูตรหลายวัน
ถ้าใช้ Azithromycin ไม่ได้ มีทางเลือกอะไร?
CDC ระบุทางเลือกคือ
Amoxicillin 500 มก. รับประทานวันละ 3 ครั้ง นาน 7 วัน
แต่จัดเป็น alternative regimen มากกว่าสูตรแรก เพราะมีข้อกังวลจากข้อมูลในสัตว์ทดลองและในหลอดทดลองว่า Chlamydia อาจเกิด persistence หลังสัมผัสยากลุ่ม penicillin บางชนิด.
ดังนั้น Amoxicillin ไม่ได้หมายความว่าใช้ไม่ได้ แต่ควรใช้เมื่อมีเหตุผลเหมาะสมและติดตามผลหลังรักษา
ทำไมคนทั่วไปใช้ Doxycycline แต่หญิงตั้งครรภ์มักใช้ Azithromycin?
สำหรับผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ CDC แนะนำ Doxycycline 100 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน เป็นสูตรหลัก เพราะมีประสิทธิภาพดี โดยเฉพาะการติดเชื้อบางตำแหน่ง เช่น rectal chlamydia.
แต่เมื่อเป็นหญิงตั้งครรภ์ ต้องพิจารณาความปลอดภัยของทารกด้วย จึงเปลี่ยนไปใช้ Azithromycin เป็นสูตรมาตรฐาน
นี่เป็นตัวอย่างสำคัญว่าการรักษา STI ไม่ได้ใช้สูตรเดียวกันกับทุกคน
Doxycycline ห้ามใช้ตลอดการตั้งครรภ์หรือไม่?
คำตอบควรพูดอย่างระมัดระวัง
CDC ระบุชัดว่า Doxycycline contraindicated ในไตรมาสที่ 2 และ 3 เนื่องจากความเสี่ยงเรื่อง tooth discoloration ของทารก.
ส่วนในไตรมาสแรก ความเสี่ยงจากข้อมูลมนุษย์ยังไม่ชัดเท่าช่วงหลัง และ FDA ระบุว่าความเสี่ยงต่อฟันจาก doxycycline โดยตรงยังมีข้อมูลจำกัด อย่างไรก็ตาม การใช้ระหว่างตั้งครรภ์โดยทั่วไปยังถูกหลีกเลี่ยงเมื่อมีทางเลือกที่เหมาะสมกว่า.
ดังนั้นไม่ควรสรุปว่า “Doxycycline ทำให้ทารกพิการทุกช่วงของการตั้งครรภ์” เพราะข้อมูลไม่สนับสนุนถ้อยคำที่รุนแรงเช่นนั้น แต่ในทางปฏิบัติ Azithromycin เป็นตัวเลือกมาตรฐานที่เหมาะกว่าเมื่อรักษา Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์
ทำไมไตรมาสที่ 2–3 จึงกังวลเรื่อง Doxycycline มากขึ้น?
Doxycycline อยู่ในกลุ่ม tetracyclines ซึ่งสามารถจับกับ calcium ในเนื้อเยื่อที่กำลังสร้าง เช่น ฟันและกระดูก
ความกังวลสำคัญในช่วงหลังของการตั้งครรภ์คือ
FDA ระบุว่าข้อกังวลเหล่านี้ส่วนหนึ่งมาจาก class effect ของ tetracyclines และข้อมูลเกี่ยวกับ doxycycline โดยเฉพาะยังมีข้อจำกัด แต่ยังไม่สามารถตัดความเสี่ยงออกได้.
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลก็ระบุให้หลีกเลี่ยง tetracyclines รวมถึง doxycycline โดยเฉพาะในไตรมาสที่ 2–3 เพราะยาสามารถสะสมที่ฟันและกระดูกที่กำลังพัฒนา.
ถ้าเผลอกิน Doxycycline ตอนยังไม่รู้ว่าตั้งครรภ์ ต้องกังวลไหม?
ไม่ควรสรุปทันทีว่าจะเกิดความผิดปกติกับทารก
หากรับประทานช่วงต้นครรภ์ก่อนทราบว่าตั้งครรภ์ ควรแจ้งสูติแพทย์ถึง
เพราะข้อมูลปัจจุบันไม่ได้แสดงว่าการได้รับ doxycycline ระยะสั้นช่วงต้นครรภ์จะทำให้เกิดความผิดปกติอย่างแน่นอน และ FDA ระบุว่าข้อมูลมนุษย์โดยตรงเกี่ยวกับผลต่อฟันยังจำกัด.
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรหยุดฝากครรภ์หรือวิตกกังวลจากการได้รับยาเพียงไม่กี่ครั้งโดยไม่ประเมินข้อมูลจริง
หญิงตั้งครรภ์ติด Chlamydia อันตรายไหมถ้าไม่รักษา?
มีความสำคัญ เพราะ Chlamydia สามารถเกี่ยวข้องกับภาวะแทรกซ้อนทางสูติกรรม และถ่ายทอดสู่ทารกในระหว่างคลอดได้
WHO ระบุว่าหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจพบ Chlamydia ควรได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วเพื่อช่วยป้องกันการถ่ายทอดเชื้อสู่ทารก.
ในทารก การติดเชื้ออาจทำให้เกิด
ดังนั้นการรักษาแม่ก่อนคลอดจึงเป็นมาตรการสำคัญที่สุด
ถ้าไม่มีอาการ ยังต้องรักษาหรือไม่?
ต้องรักษาหากผลตรวจยืนยัน Chlamydia
การติดเชื้อจำนวนมากไม่มีอาการ แต่ยังสามารถแพร่เชื้อและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้
CDC ระบุว่าการรักษาควรเริ่มโดยเร็วในผู้ที่ตรวจพบเชื้อ ไม่ควรรอจนมีอาการ.
อาการไม่ได้เป็นตัวบอกว่ามีเชื้อมากหรือน้อย และการไม่มีตกขาวหรือปัสสาวะแสบไม่ได้หมายความว่าการติดเชื้อหายเอง
หลังรักษาต้องตรวจซ้ำหรือไม่?
ในหญิงตั้งครรภ์ ต้องมี test of cure
CDC แนะนำให้ตรวจ NAAT ประมาณ 4 สัปดาห์หลังจบการรักษา เพื่อยืนยันว่ากำจัดเชื้อได้แล้ว เนื่องจากการติดเชื้อที่คงอยู่มีความสำคัญต่อทั้งแม่และทารก.
หลังจากนั้นควรตรวจซ้ำอีกครั้งประมาณ 3 เดือนหลังรักษา
ผู้ที่ยังมีความเสี่ยง เช่น อายุ <25 ปี มีคู่นอนใหม่ หรือคู่นอนมี STI ควรได้รับการตรวจซ้ำในไตรมาสที่ 3 ด้วย.
ทำไมต้องรอประมาณ 4 สัปดาห์ก่อน Test of Cure?
เพราะหากตรวจ NAAT เร็วเกินไปหลังรักษา อาจตรวจพบสารพันธุกรรมของเชื้อที่ตายแล้วและทำให้ผลบวกโดยไม่จำเป็นต้องหมายถึงยังมีเชื้อมีชีวิต
จึงกำหนดเวลาประมาณ 4 สัปดาห์หลังจบยาเพื่อให้ผลมีความหมายมากขึ้น และเหมาะกับการยืนยันการกำจัดเชื้อในหญิงตั้งครรภ์.
ถ้ารักษาแล้วแต่คู่นอนไม่รักษา จะเกิดอะไรขึ้น?
มีโอกาสติดเชื้อกลับมาใหม่หรือ reinfection ได้
WHO ระบุว่าการติด Chlamydia ซ้ำเกิดขึ้นได้หากคู่นอนไม่ได้รับการรักษา หรือกลับไปมีเพศสัมพันธ์โดยไม่มีการป้องกันกับผู้ที่ยังมีเชื้อ.
ดังนั้นการรักษาแม่เพียงคนเดียวไม่เพียงพอ ต้องประเมินคู่นอนด้วย
คู่นอนควรตรวจหรือรักษาไหม?
ควรได้รับการประเมิน ตรวจ และรักษาตามความเหมาะสม
การจัดการคู่นอนมีสองเป้าหมาย
หากคู่นอนติดเชื้อแต่ไม่มีอาการ ก็ยังสามารถแพร่เชื้อกลับมาได้
หลังรับ Azithromycin ต้องงดเพศสัมพันธ์กี่วัน?
WHO แนะนำให้รอ 7 วันหลังรับยา ก่อนกลับไปมีเพศสัมพันธ์ หรือใช้ถุงยางอย่างถูกต้องหากไม่สามารถงดได้ และควรให้คู่นอนได้รับการตรวจและรักษาด้วย.
ในทางปฏิบัติ ควรรอจนทั้งสองฝ่ายได้รับการรักษาครบตามคำแนะนำ เพื่อลด reinfection
ถ้าตรวจพบทั้ง Gonorrhea และ Chlamydia ต้องใช้ยาเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน
หากมี Gonorrhea ร่วมด้วย ต้องใช้ยาที่ครอบคลุม N. gonorrhoeae เพิ่ม เช่น Ceftriaxone ตามแนวทาง และในหญิงตั้งครรภ์หาก Chlamydia เป็นบวกหรือยังไม่ได้ตัดออก จะใช้ Azithromycin แทน Doxycycline สำหรับส่วนของ Chlamydia.
ดังนั้นไม่ควรใช้ Azithromycin ตัวเดียวแล้วถือว่ารักษาหนองในแท้ครบทุกกรณี
Azithromycin ปลอดภัย 100% ในหญิงตั้งครรภ์ไหม?
ไม่มีคำว่า “ปลอดภัย 100%” สำหรับยาใด
CDC ใช้ถ้อยคำว่าประสบการณ์ทางคลินิกและงานวิจัยสนับสนุนว่า Azithromycin มีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการรักษา Chlamydia ระหว่างตั้งครรภ์ จึงเป็น recommended regimen.
การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การวินิจฉัยที่ชัดเจนและใช้ตามขนาดที่แนะนำ ไม่ควรซื้อรับประทานซ้ำเอง
ถ้าแพ้ Azithromycin ใช้ Amoxicillin ได้ไหม?
อาจใช้ได้ หากไม่มีข้อห้ามและแพทย์ประเมินว่าเหมาะสม
CDC ระบุ Amoxicillin 500 มก. วันละ 3 ครั้ง 7 วันเป็น alternative regimen สำหรับ Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์.
แต่หากมีประวัติแพ้ penicillin ก็ต้องประเมินตัวเลือกใหม่ ไม่ควรทดลองยาเอง
Erythromycin ยังใช้รักษา Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์ไหม?
CDC ไม่แนะนำ erythromycin เป็น routine regimen แล้ว เนื่องจากมีผลข้างเคียงทางระบบทางเดินอาหารค่อนข้างมาก ซึ่งอาจทำให้รับประทานยาไม่ครบ และยังมีข้อมูลที่ทำให้ต้องใช้ macrolides บางชนิดอย่างระมัดระวังในระหว่างตั้งครรภ์.
ดังนั้นปัจจุบัน Azithromycin จึงเป็นตัวเลือกที่สะดวกและได้รับการแนะนำมากกว่า
Levofloxacin ใช้แทนได้ไหม?
ไม่ใช่ตัวเลือกทั่วไปในหญิงตั้งครรภ์
CDC ระบุว่าข้อมูลมนุษย์อาจชี้ว่าความเสี่ยงต่อทารกต่ำ แต่ข้อมูลในสัตว์ทำให้มีข้อกังวลเรื่อง cartilage toxicity จึงมีทางเลือกอื่นที่เหมาะสมกว่าในหญิงตั้งครรภ์.
ดังนั้นการมี antibiotic หลายตัวที่ฆ่า Chlamydia ได้ ไม่ได้หมายความว่าสามารถใช้แทนกันในครรภ์ได้ทั้งหมด
ถ้าติด Chlamydia ช่วงใกล้คลอด ยังควรรักษาไหม?
ควรรักษาทันที
ยิ่งอยู่ใกล้คลอด การกำจัดเชื้อก่อนทารกสัมผัส birth canal ยิ่งมีความสำคัญ
CDC ระบุว่าการรักษาหญิงตั้งครรภ์มักช่วยป้องกันการถ่ายทอด Chlamydia สู่ทารกระหว่างคลอด.
หากคลอดก่อนครบช่วงติดตาม ควรแจ้งทีมสูติแพทย์และกุมารแพทย์ถึงผลตรวจและวันที่รับยา เพื่อวางแผนเฝ้าระวังทารก
ถ้ารักษา Chlamydia แล้ว สามารถคลอดธรรมชาติได้ไหม?
โดยทั่วไป การเคยติด Chlamydia ไม่ได้เป็นข้อบ่งชี้ให้ผ่าคลอดโดยอัตโนมัติ
หากได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมและไม่มีข้อบ่งชี้ทางสูติกรรมอื่น สามารถวางแผนการคลอดตามหลักสูติกรรมปกติได้
ประเด็นสำคัญกว่าคือการรักษาแม่ให้เร็วและติดตาม test of cure
จำเป็นต้องตรวจ STI อื่นร่วมด้วยไหม?
ควรพิจารณา
WHO แนะนำว่าเมื่อพบ Chlamydia ควรประเมิน STI อื่น เช่น
ตามความเสี่ยงและบริบททางคลินิก.
โดยเฉพาะในการตั้งครรภ์ เพราะ STI บางชนิดมีผลต่อทารกโดยตรงและมีแนวทางรักษาเฉพาะ
ถ้าผลตรวจเป็นบวกหลังรักษา 4 สัปดาห์ หมายความว่ายาไม่ดีหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องสรุปทันที
ต้องพิจารณา
ในหลายกรณีการกลับมาพบเชื้อหลังรักษาเกิดจาก reinfection มากกว่าการดื้อยาของ Chlamydia
จึงควรให้แพทย์ประเมินประวัติทั้งหมดก่อนเลือกยาซ้ำ
หญิงตั้งครรภ์สามารถซื้อ Azithromycin กินเองเมื่อสงสัย Chlamydia ได้ไหม?
ไม่ควร
อาการตกขาว ปัสสาวะแสบ หรือปวดท้องน้อยสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น Gonorrhea, Trichomoniasis, bacterial vaginosis หรือ UTI
ควรตรวจให้ชัดด้วย NAAT เมื่อเข้าถึงได้ เพราะการเลือกยาผิดอาจทำให้เชื้ออีกชนิดไม่ได้รับการรักษา
นอกจากนี้หญิงตั้งครรภ์ควรได้รับการประเมินอายุครรภ์ ประวัติแพ้ยา และยาอื่นที่ใช้อยู่ก่อนเลือก antibiotic
สรุป
Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์สามารถรักษาได้ และ CDC แนะนำ Azithromycin 1 กรัม รับประทานครั้งเดียว เป็นสูตรหลัก ส่วน Amoxicillin 500 มก. วันละ 3 ครั้ง นาน 7 วัน เป็นทางเลือก.
Doxycycline เป็นยาหลักสำหรับ Chlamydia ในผู้ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ แต่ ไม่ใช่ตัวเลือกทั่วไปในหญิงตั้งครรภ์ และ CDC ระบุว่าห้ามใช้ในไตรมาสที่ 2–3 เนื่องจากข้อกังวลเรื่อง tooth discoloration ของทารก.
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่าการได้รับ Doxycycline เพียงช่วงสั้น ๆ ในต้นครรภ์หมายความว่าทารกจะผิดปกติแน่นอน เพราะข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงโดยตรงยังมีข้อจำกัด หากเผลอรับยาไปก่อนทราบว่าตั้งครรภ์ควรแจ้งสูติแพทย์เพื่อประเมินตามช่วงอายุครรภ์และปริมาณที่ได้รับ.
หลังรักษา Chlamydia ระหว่างตั้งครรภ์ควร test of cure ด้วย NAAT ประมาณ 4 สัปดาห์หลังรักษา และ retest อีกครั้งประมาณ 3 เดือน รวมถึงให้คู่นอนได้รับการประเมินและรักษา เพื่อป้องกัน reinfection ก่อนคลอด.
FAQ
Chlamydia ตอนตั้งครรภ์ใช้ Azithromycin ได้ไหม?
ได้ CDC แนะนำ Azithromycin 1 กรัมรับประทานครั้งเดียวเป็น recommended regimen และระบุว่ามีประสบการณ์ทางคลินิกสนับสนุนด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพในหญิงตั้งครรภ์.
Doxycycline ห้ามใช้ตลอด 9 เดือนหรือไม่?
CDC ระบุชัดว่าห้ามใช้ในไตรมาสที่ 2–3 ส่วนข้อมูลช่วงต้นครรภ์มีความซับซ้อนมากกว่า แต่โดยทั่วไปมีทางเลือกที่เหมาะกว่า จึงไม่ใช้ Doxycycline เป็น routine treatment ของ Chlamydia ในหญิงตั้งครรภ์.
ถ้าเผลอกิน Doxycycline ตอนยังไม่รู้ว่าท้องต้องทำอย่างไร?
ควรแจ้งสูติแพทย์ถึงอายุครรภ์ ขนาดยา และระยะเวลาที่ใช้ ไม่ควรสรุปเองว่าจะเกิดอันตรายแน่นอน เพราะข้อมูลมนุษย์เกี่ยวกับความเสี่ยงจาก doxycycline โดยตรงยังมีข้อจำกัด.
หลังรักษา Chlamydia ตอนตั้งครรภ์ต้องตรวจซ้ำหรือไม่?
ต้อง CDC แนะนำ NAAT test of cure ประมาณ 4 สัปดาห์หลังรักษา และตรวจซ้ำอีกประมาณ 3 เดือน.
คู่นอนต้องรักษาด้วยไหม?
ควรได้รับการประเมินและรักษา เพราะหากคู่นอนยังมีเชื้อ สามารถทำให้หญิงตั้งครรภ์ติดกลับมาใหม่ก่อนคลอดได้.
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
เรียบเรียงโดย: ร้านขายยาจุฬาลักษณ์เภสัช
References
No results found.
ยังไม่มีบัญชี