กินยาคุมฉุกเฉินแล้ว ประจำเดือนจะมาเมื่อไร? ช้าได้กี่วัน และเมื่อไรควรตรวจครรภ์

กินยาคุมฉุกเฉินแล้ว เมนส์จะมาเมื่อไร? ช้าได้กี่วัน และควรตรวจครรภ์ตอนไหน

หลังกินยาคุมฉุกเฉิน ประจำเดือนรอบถัดไปอาจ มาตรงเวลา มาเร็วขึ้น หรือช้ากว่าปกติเล็กน้อย และอาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอยระหว่างรอประจำเดือนได้ ACOG ระบุว่าโดยทั่วไปประจำเดือนมักมาในช่วงประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนหรือหลังวันที่คาดไว้ ดังนั้นเมนส์ช้าเพียงไม่กี่วันหลังใช้ยา ยังไม่ใช่หลักฐานว่าตั้งครรภ์. ACOG

หากประจำเดือน ช้ากว่าที่คาดมากกว่า 7 วัน ควรตรวจการตั้งครรภ์ หรือใช้กฎที่จำง่ายของ CDC คือ ครบ 3 สัปดาห์หลังใช้ยาคุมฉุกเฉินแล้วยังไม่มีประจำเดือนหรือยังไม่แน่ใจ ให้ตรวจ Pregnancy Test. ACOG

ทำไมยาคุมฉุกเฉินทำให้ประจำเดือนเลื่อนได้?

ยาคุมฉุกเฉินทำงานหลักโดย ป้องกันหรือชะลอการตกไข่ เมื่อวันตกไข่เปลี่ยน วันประจำเดือนของรอบนั้นจึงอาจเลื่อนตามไปด้วย

WHO ระบุว่า Emergency Contraceptive Pills อาจทำให้เกิดเลือดออกกะปริบกะปรอยหรือรอบเดือนเปลี่ยนชั่วคราวได้ และผลข้างเคียงเหล่านี้โดยทั่วไปไม่รุนแรงและหายได้เอง. องค์การอนามัยโลก

ดังนั้นหลังใช้ยาอาจพบได้ทั้ง

• ประจำเดือนมาเร็ว
• มาตรงเวลา
• ช้ากว่าปกติ
• มี Spotting ก่อนประจำเดือนจริง

เมนส์ช้า 3–5 วันหลังยาคุมฉุกเฉิน ปกติไหม?

ยังสามารถพบได้

ACOG ระบุว่าประจำเดือนหลังใช้ Emergency Contraception โดยทั่วไปอาจคลาดจากวันที่คาดได้ประมาณ ±7 วัน. ACOG

ดังนั้นหากช้า 2–5 วัน และไม่มีอาการผิดปกติอื่น ไม่จำเป็นต้องสรุปทันทีว่ายาคุมฉุกเฉินไม่ได้ผล

เมนส์ช้าเกิน 7 วัน ควรทำอย่างไร?

ควรตรวจการตั้งครรภ์เพื่อให้ได้คำตอบที่ชัดเจน

ACOG แนะนำว่าหากประจำเดือน ช้ากว่าที่คาดอย่างน้อยประมาณ 1 สัปดาห์ ควรตรวจ Pregnancy Test. ACOG

ไม่จำเป็นต้องรอให้มีอาการ เช่น คลื่นไส้ คัดเต้านม หรือปวดท้องก่อน เพราะอาการเหล่านี้สามารถเกิดได้ทั้งจาก PMS ผลของฮอร์โมน และการตั้งครรภ์ระยะแรก

แล้วกฎ “3 สัปดาห์” คืออะไร?

CDC แนะนำว่า หากหลังใช้ยาคุมฉุกเฉินแล้ว ไม่มี Withdrawal Bleeding ภายใน 3 สัปดาห์ ควรตรวจ Pregnancy Test. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค

กฎนี้เหมาะมากสำหรับคนที่

• ประจำเดือนเดิมไม่สม่ำเสมอ
• จำวันที่ประจำเดือนควรมาไม่ได้
• มี Spotting จนไม่แน่ใจว่าใช่ประจำเดือนหรือไม่

จำง่าย ๆ คือ

เมนส์ช้าเกิน 7 วัน → ตรวจได้ หรือ ครบ 3 สัปดาห์หลังใช้ยาแล้วยังไม่แน่ใจ → ตรวจ

มีเลือดออกกะปริบกะปรอยหลังยา แปลว่าไม่ท้องแล้วหรือยัง?

ยังใช้ยืนยันไม่ได้

Spotting เป็นผลที่พบได้หลังยาคุมฉุกเฉิน ACOG ระบุว่าผู้ใช้บางรายอาจมี Irregular Bleeding หรือ Spotting ในสัปดาห์หรือเดือนหลังใช้ยา. ACOG

ดังนั้นมีเลือดออกเล็กน้อย 1–2 วัน ไม่ควรใช้แทน Pregnancy Test

หากเลือดมาเหมือนประจำเดือนปกติในช่วงที่คาดไว้ก็ช่วยให้สบายใจขึ้นได้ แต่ถ้ายังไม่แน่ใจ ให้ตรวจตามช่วงเวลาที่แนะนำจะชัดเจนกว่า

ยาคุมฉุกเฉินทำให้เมนส์หายไปเลยได้ไหม?

บางรอบอาจเลื่อนมากกว่าปกติได้ แต่หากเลยกำหนดมากกว่า 1 สัปดาห์ ไม่ควรสรุปว่าเป็นผลจากยาอย่างเดียว

ควรตรวจครรภ์ก่อน

หากตรวจเป็นลบแต่ประจำเดือนยังไม่มา สามารถตรวจซ้ำในอีกไม่กี่วันหรือปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุอื่นได้

ตรวจครรภ์เร็วเกินไปได้ไหม?

ได้ และอาจเกิด ผลลบทั้งที่ตรวจเร็วเกินไป

หากตรวจเร็วมากหลังมีเพศสัมพันธ์ ระดับ hCG อาจยังไม่สูงพอ

สำหรับคนที่รู้รอบเดือนชัด ACOG ระบุว่า Home Pregnancy Test มีความน่าเชื่อถือมากขึ้นเมื่อประจำเดือนช้าประมาณ 1 สัปดาห์. ACOG

สำหรับคนที่รอบเดือนไม่แน่นอน ใช้หลัก ประมาณ 3 สัปดาห์หลัง EC จะตีความง่ายกว่า. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค

ถ้าตรวจขึ้น 1 ขีด แต่เมนส์ยังไม่มา ต้องทำอย่างไร?

หากตรวจเร็ว สามารถตรวจซ้ำอีกครั้งหลังจากนั้นไม่กี่วัน

ถ้าตรวจในช่วงที่เหมาะสมแล้วผลยัง Negative แต่ประจำเดือนขาดต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุอื่น เช่น ความเครียด น้ำหนักเปลี่ยน การเจ็บป่วย หรือความผิดปกติของรอบเดือน

ยาคุมฉุกเฉินทำให้มีลูกยากไหม?

ไม่

WHO ระบุว่า Emergency Contraceptive Pills ไม่ทำลายภาวะเจริญพันธุ์ในอนาคต และไม่มีความล่าช้าในการกลับมามี Fertility หลังใช้ยา. องค์การอนามัยโลก

ดังนั้นการที่ประจำเดือนรอบนี้เลื่อน ไม่ได้หมายความว่าระบบสืบพันธุ์เสียหรือจะมีบุตรยากในอนาคต

ถ้ามีเพศสัมพันธ์อีกหลังจากกินยาคุมฉุกเฉิน ยังป้องกันอยู่ไหม?

ไม่ควรถือว่ายาคุมฉุกเฉินหนึ่งครั้งป้องกันเพศสัมพันธ์ครั้งต่อ ๆ ไปได้

หากมีเพศสัมพันธ์ใหม่หลังจากกินยา อาจเกิดความเสี่ยงใหม่ จึงควรใช้ถุงยางหรือเริ่มวิธีคุมกำเนิดประจำตามชนิดของยาคุมฉุกเฉินที่ใช้

ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
กินยาคุมฉุกเฉินแล้ว เริ่มยาคุมรายเดือนได้เมื่อไร? ต้องเว้นกี่วัน

ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
ยาคุมฉุกเฉินกินภายในกี่ชั่วโมง? 24, 72 หรือ 120 ชั่วโมง ต่างกันอย่างไร

เมื่อไรควรพบแพทย์?

โดยทั่วไปการเลื่อนของประจำเดือนหรือ Spotting เล็กน้อยหลัง EC สามารถติดตามได้ แต่ควรได้รับการประเมินหากมี ปวดท้องน้อยมาก ปวดเด่นข้างเดียว หน้ามืด เป็นลม หรือมีเลือดออกผิดปกติต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อผลตรวจการตั้งครรภ์เป็นบวก เพราะจำเป็นต้องแยกภาวะที่ต้องดูแลเพิ่มเติม เช่น Ectopic Pregnancy. ACOG

FAQ

กินยาคุมฉุกเฉินแล้วเมนส์ช้า 3 วันปกติไหม?
สามารถเกิดได้ ประจำเดือนหลัง EC อาจคลาดจากวันที่คาดได้ประมาณหนึ่งสัปดาห์. ACOG

เมนส์ช้า 5 วันต้องตรวจครรภ์ไหม?
ยังอาจเป็นผลจากยาได้ หากต้องการความมั่นใจสามารถตรวจตามความไวของชุดตรวจ แต่หลักที่ใช้ทั่วไปคือเมื่อช้าประมาณ 7 วัน

เมนส์ช้า 7 วันควรตรวจไหม?
ควรตรวจ Pregnancy Test เพื่อความมั่นใจ. ACOG

มี Spotting หลังยาคุมฉุกเฉิน แปลว่าไม่ท้องไหม?
ไม่สามารถยืนยันได้ เพราะ Spotting เป็นผลที่พบได้จากตัวยาเอง. ACOG

ถ้ารอบเดือนไม่สม่ำเสมอ ควรตรวจเมื่อไร?
ใช้หลัก ครบประมาณ 3 สัปดาห์หลังใช้ Emergency Contraception แล้วตรวจหากยังไม่มีประจำเดือนหรือยังไม่แน่ใจ. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค

ยาคุมฉุกเฉินทำให้ประจำเดือนเสียถาวรไหม?
โดยทั่วไปไม่ การเปลี่ยนแปลงของรอบเดือนมักเป็นชั่วคราว และยาไม่ทำลายภาวะเจริญพันธุ์ในอนาคต. องค์การอนามัยโลก

สรุป

หลังกินยาคุมฉุกเฉิน ประจำเดือนไม่จำเป็นต้องมาตรงวันเดิมทุกครั้ง

โดยทั่วไปอาจมาเร็วหรือล่าช้าจากวันที่คาดประมาณ 1 สัปดาห์ และอาจมี Spotting ได้. ACOG

หลักจำง่ายคือ ช้า 1–5 วัน → ยังพบได้หลัง EC

ช้าประมาณ 7 วันหรือมากกว่า → ตรวจครรภ์

ครบ 3 สัปดาห์หลังใช้ EC แล้วยังไม่มีประจำเดือนหรือยังไม่แน่ใจ → ตรวจครรภ์. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค

และอย่าใช้ Spotting คลื่นไส้ คัดเต้านม หรือปวดท้องเป็นตัวตัดสินว่าท้องหรือไม่ เพราะ Pregnancy Test ในเวลาที่เหมาะสมให้คำตอบชัดเจนกว่า

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ยาคุมฉุกเฉินกินภายในกี่ชั่วโมง? 24, 72 หรือ 120 ชั่วโมง ต่างกันอย่างไร
• กินยาคุมฉุกเฉินแล้ว เริ่มยาคุมรายเดือนได้เมื่อไร? ต้องเว้นกี่วัน
• ลืมกินยาคุม 1 เม็ด 2 เม็ด หรือหลายวัน ต้องทำอย่างไร? ต้องกินยาคุมฉุกเฉินไหม

References

American College of Obstetricians and Gynecologists. The Top 5 Questions I’m Asked About Emergency Contraception.
https://www.acog.org/womens-health/experts-and-stories/the-latest/the-top-5-questions-im-asked-about-emergency-contraception

American College of Obstetricians and Gynecologists. Emergency Contraception.
https://www.acog.org/womens-health/faqs/emergency-contraception

Centers for Disease Control and Prevention. Emergency Contraception – U.S. Selected Practice Recommendations for Contraceptive Use.
https://www.cdc.gov/contraception/hcp/usspr/emergency-contraception.html

World Health Organization. Emergency contraception.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/emergency-contraception

หมายเหตุสำคัญ

ประจำเดือนที่เลื่อนหลังยาคุมฉุกเฉินเป็นสิ่งที่พบได้และไม่ได้หมายความว่าตั้งครรภ์โดยอัตโนมัติ หากประจำเดือนช้ากว่าที่คาดมากกว่า 7 วัน หรือครบประมาณ 3 สัปดาห์หลังใช้ยาแล้วยังไม่มีประจำเดือน ควรตรวจ Pregnancy Test เพื่อความมั่นใจ

หากมีอาการปวดท้องรุนแรง หน้ามืด เป็นลม หรือเลือดออกผิดปกติต่อเนื่อง ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์

เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com