ไข้หูดับเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis ที่พบได้จากการรับประทานหมูดิบหรือหมูปรุงไม่สุก รวมถึงการสัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล ผู้ป่วยอาจมีไข้สูง ปวดศีรษะ คอแข็ง หูอื้อ หรือสูญเสียการได้ยินอย่างถาวรได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว โรคอาจลุกลามจนเกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด หรือเสียชีวิตได้ การหลีกเลี่ยงการรับประทานหมูดิบและการปรุงอาหารให้สุก เป็นวิธีป้องกันที่ดีที่สุด

ไข้หูดับคืออะไร?
“ไข้หูดับ” เป็นชื่อที่ประชาชนทั่วไปใช้เรียกโรคติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis ซึ่งเป็นโรคที่พบได้ในผู้ที่รับประทานหมูดิบ หรืออาหารที่ปรุงจากหมูที่ยังไม่สุก เช่น ลาบดิบ ก้อยหมู หรือเลือดหมูดิบ
นอกจากการรับประทานแล้ว เชื้อยังสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่าน บาดแผลหรือรอยถลอกที่สัมผัสกับหมูดิบหรือเลือดหมู ได้เช่นกัน
แม้โรคนี้จะพบไม่บ่อย แต่เมื่อเกิดขึ้นอาจมีอาการรุนแรง และอาจทำให้สูญเสียการได้ยินถาวร เยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือเสียชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

ไข้หูดับเกิดจากอะไร?
โรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis ซึ่งพบได้ในหมู โดยหมูบางตัวอาจมีเชื้ออยู่โดยไม่แสดงอาการป่วย
คนสามารถติดเชื้อได้จาก
- 🥩 รับประทานหมูดิบหรือหมูสุกไม่ทั่วถึง
- 🍲 รับประทานอาหารที่มีเลือดหมูดิบ เช่น ลาบดิบ ก้อยหมู
- ✋ สัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล
- 🔪 ผู้ที่ชำแหละหมู หรือทำงานเกี่ยวกับหมูโดยไม่ใช้อุปกรณ์ป้องกัน
โรคนี้ ไม่ติดต่อจากคนสู่คน ในการใช้ชีวิตประจำวัน
อาการของไข้หูดับมีอะไรบ้าง?
อาการมักเกิดภายใน ไม่กี่วันหลังได้รับเชื้อ โดยอาจมี
- 🌡️ ไข้สูง
- 🤕 ปวดศีรษะรุนแรง
- 🤢 คลื่นไส้ อาเจียน
- 😖 ปวดเมื่อยตามตัว
- 👂 หูอื้อ ได้ยินลดลง หรือหูดับเฉียบพลัน
- 🧠 คอแข็ง ซึมลง หากมีเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
- ❤️ ความดันต่ำ หากเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
ผู้ป่วยบางรายอาจเริ่มจากอาการคล้ายไข้ทั่วไป ก่อนที่อาการจะรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว

ไข้หูดับอันตรายแค่ไหน และใครบ้างที่เสี่ยง?
โรคไข้หูดับถือเป็นโรคติดเชื้อที่ อาจมีความรุนแรงสูง หากไม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว เชื้อแบคทีเรียอาจแพร่เข้าสู่กระแสเลือดและอวัยวะสำคัญ ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายได้
ภาวะแทรกซ้อนที่พบ ได้แก่
- 🧠 เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Bacterial Meningitis)
- ❤️ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis)
- 👂 สูญเสียการได้ยินถาวร
- 🫀 ภาวะช็อกจากการติดเชื้อ (Septic Shock)
- ⚠️ ในบางรายอาจเสียชีวิต หากได้รับการรักษาล่าช้า
แม้ว่าผู้ป่วยจะหายจากการติดเชื้อแล้ว แต่บางรายอาจมีความผิดปกติของการได้ยินคงเหลือถาวร ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูง?
แม้ว่าทุกคนสามารถติดเชื้อได้ แต่กลุ่มต่อไปนี้มีโอกาสสัมผัสเชื้อหรือเกิดโรครุนแรงมากกว่า ได้แก่
- 🐖 ผู้ที่รับประทานลาบดิบ ก้อยหมู เลือดหมูดิบ หรือหมูปรุงไม่สุก
- 🔪 พ่อค้าแม่ค้า คนชำแหละหมู และโรงฆ่าสัตว์
- 👨🍳 ผู้ประกอบอาหารที่สัมผัสหมูดิบเป็นประจำ
- 🩹 ผู้ที่มีบาดแผลบริเวณมือและสัมผัสหมูดิบโดยไม่สวมถุงมือ
- 🧓 ผู้สูงอายุ
- 🩺 ผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคตับ โรคไต หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรหลีกเลี่ยงการรับประทานหมูดิบ และใช้อุปกรณ์ป้องกันทุกครั้งเมื่อสัมผัสเนื้อหมูดิบ
ป้องกันไข้หูดับได้อย่างไร?
โรคไข้หูดับสามารถป้องกันได้ด้วยการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง
คำแนะนำที่สำคัญ ได้แก่
- 🥩 รับประทานหมูที่ปรุงสุกทั่วถึงเท่านั้น
- 🚫 หลีกเลี่ยงลาบดิบ ก้อยหมู เลือดหมูดิบ และผลิตภัณฑ์หมูที่ปรุงไม่สุก
- 🧤 สวมถุงมือเมื่อชำแหละหรือสัมผัสหมูดิบ หากมีบาดแผล
- 🧼 ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังสัมผัสหมูดิบ
- 🔪 แยกเขียงและมีดสำหรับอาหารดิบกับอาหารสุก
- ❄️ เก็บรักษาเนื้อหมูในอุณหภูมิที่เหมาะสม
การปรุงอาหารให้สุกเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการลดความเสี่ยงของโรค

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ไข้หูดับติดต่อจากคนสู่คนได้หรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ติดต่อจากคนสู่คน โรคไข้หูดับเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis ซึ่งติดต่อหลักจากการรับประทานหมูดิบหรือหมูปรุงไม่สุก และการสัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล ไม่ใช่โรคที่แพร่ผ่านการไอ จาม หรือการใช้ชีวิตร่วมกันตามปกติ
กินหมูสุกแล้วจะเป็นไข้หูดับได้หรือไม่?
ความเสี่ยงต่ำมาก
การปรุงหมูให้สุกทั่วถึงสามารถทำลายเชื้อ Streptococcus suis ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการรับประทานหมูดิบ หมูกึ่งสุกกึ่งดิบ และอาหารที่มีเลือดหมูดิบ
อาการหูดับเกิดขึ้นทุกคนที่ติดเชื้อหรือไม่?
ไม่ใช่
แม้โรคนี้จะถูกเรียกว่า “ไข้หูดับ” แต่ผู้ป่วยไม่ได้มีอาการหูดับทุกคน อย่างไรก็ตาม การสูญเสียการได้ยินเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยของโรคนี้ โดยเฉพาะเมื่อเชื้อลุกลามจนเกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
หากมีอาการ หูอื้อ ได้ยินลดลง หรือเวียนศีรษะร่วมกับไข้ หลังรับประทานหมูดิบ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
หากสัมผัสหมูดิบจะติดเชื้อทันทีหรือไม่?
ไม่จำเป็น
การสัมผัสหมูดิบเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้เกิดโรคเสมอไป แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากมี บาดแผล รอยถลอก หรือแผลเปิด ที่มือ ซึ่งเป็นช่องทางให้เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้
ผู้ที่ทำงานเกี่ยวข้องกับหมูควรสวมถุงมือและล้างมือทุกครั้งหลังปฏิบัติงาน
หากสงสัยว่าเป็นไข้หูดับ ควรทำอย่างไร?
หากมีประวัติรับประทานหมูดิบ หรือสัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล และมีอาการ เช่น
- 🌡️ ไข้สูง
- 🤕 ปวดศีรษะรุนแรง
- 👂 หูอื้อ หรือได้ยินลดลง
- 🤢 คลื่นไส้ อาเจียน
- 🧠 คอแข็ง ซึมลง
ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที และแจ้งแพทย์ถึงประวัติการรับประทานหมูดิบหรือการสัมผัสหมูดิบ เพราะการวินิจฉัยและให้ยาปฏิชีวนะอย่างรวดเร็วสามารถช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและการสูญเสียการได้ยินได้
สรุปบทความ
ไข้หูดับเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis ที่มีความรุนแรงและสามารถป้องกันได้ สาเหตุสำคัญมักเกิดจาก การรับประทานหมูดิบ หมูสุกไม่ทั่วถึง หรือการสัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล
ผู้ป่วยมักเริ่มด้วยอาการ ไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย คลื่นไส้ และบางรายอาจมี หูอื้อหรือสูญเสียการได้ยิน ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญ หากไม่ได้รับการรักษา เชื้ออาจลุกลามจนเกิด เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
การรับประทานหมูที่ปรุงสุก หลีกเลี่ยงอาหารหมูดิบ สวมถุงมือเมื่อสัมผัสหมูดิบ และล้างมือทุกครั้งหลังประกอบอาหาร เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรคไข้หูดับ

บทความที่เกี่ยวข้อง (Internal Links)
- หมูดิบอันตรายอย่างไร?
- ลาบดิบ ก้อยหมู เสี่ยงโรคอะไรบ้าง?
- อาหารเป็นพิษกับไข้หูดับ ต่างกันอย่างไร?
- เยื่อหุ้มสมองอักเสบ มีอาการอย่างไร?
- หูอื้อเฉียบพลัน เกิดจากอะไร?
- อาหารปรุงสุกช่วยลดความเสี่ยงโรคติดเชื้อได้อย่างไร?
- ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) คืออะไร? (แนะนำทำต่อ)
- วิธีเลือกและปรุงเนื้อหมูให้ปลอดภัย (แนะนำทำต่อ)
References
- กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โรคไข้หูดับ (Streptococcus suis).
- World Health Organization (WHO). Streptococcus suis infection.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Streptococcus suis – Clinical Information.
- กรมปศุสัตว์. คำแนะนำการป้องกันโรคจากการบริโภคหมูดิบ.
Scientific References
- Gottschalk M, Xu J, Calzas C, Segura M. Streptococcus suis: A New Emerging or an Old Neglected Zoonotic Pathogen? Future Microbiology.
- Huong VT, Ha N, Huy NT, et al. Epidemiology, Clinical Manifestations, and Outcomes of Streptococcus suis Infection in Humans. Emerging Infectious Diseases.
- Wertheim HFL, Nghia HDT, Taylor W, Schultsz C. Streptococcus suis: An Emerging Human Pathogen. Clinical Infectious Diseases.
- กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคไข้หูดับ.
หมายเหตุสำคัญ
ข้อมูลในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพแก่ประชาชนทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์ได้ หากมีไข้สูง ปวดศีรษะ หูอื้อ ได้ยินลดลง คอแข็ง หรือซึมลง หลังรับประทานหมูดิบหรือสัมผัสหมูดิบผ่านบาดแผล ควรรีบไปพบแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที
เรียบเรียงโดย (Compiled by) www.chulalakpharmacy.com









