โรคริดสีดวงทวารสามารถรักษาได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับระยะของโรคและความรุนแรงของอาการ ตั้งแต่การปรับพฤติกรรม การรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง การใช้ยารับประทาน ยาทา หรือยาเหน็บ ไปจนถึงการทำหัตถการและการผ่าตัดในผู้ป่วยบางราย การรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยลดอาการและลดโอกาสที่โรคจะลุกลาม

ริดสีดวงรักษาอย่างไร?
เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคริดสีดวง หลายคนมักกังวลว่าจำเป็นต้องผ่าตัดหรือไม่ ความจริงแล้ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- ระยะของโรคริดสีดวง
- ความรุนแรงของอาการ
- ตำแหน่งของริดสีดวง
- โรคประจำตัวของผู้ป่วย
- การตอบสนองต่อการรักษา
แพทย์จะเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุด โดยมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาอาการ ลดการอักเสบ ลดเลือดออก และป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ
1. การปรับพฤติกรรม เป็นพื้นฐานของการรักษา
ไม่ว่าริดสีดวงจะอยู่ในระยะใด การปรับพฤติกรรมถือเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา เพราะช่วยลดแรงดันที่หลอดเลือดดำบริเวณทวารหนัก
สิ่งที่ควรทำ ได้แก่
- 🥗 รับประทานอาหารที่มีกากใยสูง
- 💧 ดื่มน้ำให้เพียงพอ
- 🚶 ออกกำลังกายเป็นประจำ
- 🚽 ไม่เบ่งอุจจาระ
- ⏱️ ไม่นั่งบนโถสุขภัณฑ์เป็นเวลานาน
- ⚖️ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
แม้จะใช้ยาแล้ว หากยังมีอาการท้องผูกหรือเบ่งอุจจาระบ่อย ริดสีดวงก็อาจกลับมาเป็นซ้ำได้

2. การรักษาด้วยยา
เมื่ออาการริดสีดวงรบกวนการใช้ชีวิต แพทย์หรือเภสัชกรอาจแนะนำให้ใช้ยาร่วมกับการปรับพฤติกรรม
ยาที่ใช้บ่อย ได้แก่
ยารับประทาน
ยารับประทานมีบทบาทในการช่วยบรรเทาอาการ เช่น
- ลดอาการบวม
- ลดการอักเสบ
- ลดเลือดออก
- ลดความไม่สบายบริเวณทวารหนัก
ยาบางชนิดมีสารสำคัญ Diosmin ร่วมกับ Hesperidin ซึ่งอยู่ในกลุ่มฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และใช้เป็นส่วนหนึ่งของการรักษาผู้ป่วยริดสีดวงตามดุลยพินิจของแพทย์
ยาทา
ช่วยบรรเทาอาการเฉพาะที่ เช่น
- ปวด
- แสบ
- คัน
- ระคายเคือง
เหมาะกับผู้ที่มีอาการบริเวณปากทวารหนัก
ยาเหน็บทวารหนัก
ใช้ในผู้ป่วยบางรายที่มีริดสีดวงภายใน เพื่อช่วยลดอาการอักเสบและบรรเทาอาการเฉพาะบริเวณ
ยาระบาย
หากมีอาการท้องผูกร่วมด้วย แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาที่ช่วยให้อุจจาระนิ่ม เพื่อลดการเบ่งและลดแรงกดต่อก้อนริดสีดวง

3. เมื่อไรจึงต้องทำหัตถการ?
หากใช้ยาและปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์อาจพิจารณาหัตถการ เช่น
- การรัดยางริดสีดวง (Rubber Band Ligation)
- การฉีดยา (Sclerotherapy)
- การรักษาด้วยอินฟราเรด (Infrared Coagulation)
หัตถการเหล่านี้มักใช้ในผู้ป่วยริดสีดวงภายในบางระยะ และช่วยลดอาการโดยไม่ต้องผ่าตัดในหลายกรณี
4. เมื่อไรจึงต้องผ่าตัด?
การผ่าตัดมักพิจารณาในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง เช่น
- ก้อนริดสีดวงยื่นตลอดเวลา
- ดันก้อนกลับไม่ได้
- เลือดออกมากหรือเป็นซ้ำ
- ไม่ตอบสนองต่อการรักษาวิธีอื่น
- มีภาวะแทรกซ้อน
แพทย์จะประเมินเป็นรายบุคคล ไม่ใช่ผู้ป่วยทุกรายที่เป็นริดสีดวงจะต้องผ่าตัด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ริดสีดวงรักษาหายได้หรือไม่?
ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถควบคุมอาการได้ดี หากได้รับการรักษาที่เหมาะสมและปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม หากยังมีปัจจัยเสี่ยง เช่น ท้องผูกหรือเบ่งอุจจาระบ่อย อาการอาจกลับมาเป็นซ้ำได้
ต้องใช้ยาทุกคนหรือไม่?
ไม่จำเป็น ผู้ป่วยที่มีอาการไม่มากอาจเริ่มจากการปรับพฤติกรรมก่อน ส่วนผู้ที่มีอาการรบกวนการใช้ชีวิต แพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ยาร่วมด้วย
ริดสีดวงทุกคนต้องผ่าตัดหรือไม่?
ไม่ ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด การผ่าตัดจะพิจารณาเมื่ออาการรุนแรง หรือการรักษาอื่นไม่ได้ผล
สามารถซื้อยารักษาริดสีดวงรับประทานเองได้หรือไม่?
หากไม่เคยได้รับการวินิจฉัยมาก่อน และมีเลือดออกทางทวารหนัก ควรพบแพทย์ก่อน เพราะอาการดังกล่าวอาจเกิดจากโรคอื่นที่ต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม
สรุปบทความ
โรคริดสีดวงสามารถรักษาได้หลายวิธี ตั้งแต่การปรับพฤติกรรม การใช้ยา ไปจนถึงการทำหัตถการและการผ่าตัด โดยการเลือกแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับระยะของโรคและความรุนแรงของอาการ
การเริ่มดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น รับประทานอาหารที่มีกากใย ดื่มน้ำให้เพียงพอ และใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร จะช่วยบรรเทาอาการและลดโอกาสที่โรคริดสีดวงจะกลับมาเป็นซ้ำ
หากมีอาการเลือดออกมาก ก้อนริดสีดวงยื่นตลอดเวลา ปวดรุนแรง หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรเข้ารับการตรวจเพื่อประเมินและเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม

บทความที่เกี่ยวข้อง (Internal Links)
- ริดสีดวงทวารคืออะไร?
- ริดสีดวงมีกี่ระยะ?
- ริดสีดวงภายในและภายนอก ต่างกันอย่างไร?
- ยารักษาริดสีดวงมีกี่ประเภท?
- อาการแบบไหนใช่ริดสีดวง?
- Diosmin คืออะไร?
- Diosmin ช่วยรักษาริดสีดวงได้อย่างไร?
- ริดสีดวงหายเองได้ไหม?
References
- American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS). Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids.
- European Society of Coloproctology (ESCP). Guidelines for Haemorrhoidal Disease.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Haemorrhoids: Diagnosis and Management.
- กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคริดสีดวงทวาร
Scientific References
- Rivadeneira DE, et al. ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids.
- Mott T, Latimer K, Edwards C. Hemorrhoids: Diagnosis and Treatment Options. American Family Physician.
- Alonso-Coello P, et al. Meta-analysis of flavonoids for the treatment of haemorrhoids. British Journal of Surgery.
หมายเหตุสำคัญ
ข้อมูลในบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพ ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์ได้ หากมีเลือดออกทางทวารหนัก ก้อนริดสีดวงโตขึ้น ปวดรุนแรง หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังการรักษา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อรับการประเมินและเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
เรียบเรียงโดย (Compiled by) www.chulalakpharmacy.com






