ผู้ป่วยโรคริดสีดวงควรรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้ท้องผูก เพราะการเบ่งอุจจาระและอุจจาระแข็งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้อาการริดสีดวงกำเริบ อาหารที่เหมาะสม ได้แก่ ผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และถั่วต่าง ๆ ร่วมกับการดื่มน้ำอย่างเพียงพอ เพื่อให้อุจจาระนุ่มและขับถ่ายได้ง่ายขึ้น

ริดสีดวงกินอะไรดี?
อาหารเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยบรรเทาอาการริดสีดวง แม้อาหารจะไม่สามารถรักษาโรคให้หายขาดได้ แต่ การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสมสามารถช่วยให้อุจจาระนุ่ม ลดการเบ่ง ลดแรงดันในหลอดเลือดดำบริเวณทวารหนัก และลดโอกาสที่ริดสีดวงจะกำเริบซ้ำ
ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่มีอาการริดสีดวงมักมีปัญหาท้องผูกร่วมด้วย ดังนั้น เป้าหมายของการรับประทานอาหารคือ ช่วยให้ขับถ่ายได้ง่ายและสม่ำเสมอ
ทำไมอาหารจึงสำคัญสำหรับผู้ป่วยริดสีดวง?
เมื่ออุจจาระแข็ง ผู้ป่วยมักต้องออกแรงเบ่งมากขึ้น ส่งผลให้ความดันในหลอดเลือดดำบริเวณทวารหนักเพิ่มขึ้น จนอาจทำให้
- 🩸 เลือดออก
- 🔴 ก้อนริดสีดวงบวม
- 🔥 ปวดและอักเสบมากขึ้น
- ❌ อาการกลับมาเป็นซ้ำ
การเพิ่มกากใยและดื่มน้ำให้เพียงพอ จะช่วยให้อุจจาระนุ่ม ลดแรงเสียดสี และช่วยให้ขับถ่ายได้สะดวกขึ้น
10 อาหารที่แนะนำสำหรับผู้ป่วยริดสีดวง
1. ผักใบเขียว
เช่น
- คะน้า
- ผักบุ้ง
- ตำลึง
- ผักกาด
- บรอกโคลี
ผักเหล่านี้อุดมด้วยใยอาหาร ช่วยเพิ่มปริมาณอุจจาระและกระตุ้นการขับถ่าย
2. ผลไม้ที่มีกากใยสูง
แนะนำ เช่น
- 🍎 แอปเปิล (รับประทานพร้อมเปลือก)
- 🍐 ลูกแพร์
- 🥝 กีวี
- 🍊 ส้ม
- 🥭 มะละกอสุก
- 🍌 กล้วยน้ำว้า
ผลไม้เหล่านี้มีใยอาหารและน้ำ ช่วยให้อุจจาระนุ่มขึ้น
3. ธัญพืชไม่ขัดสี
ตัวอย่าง ได้แก่
- 🌾 ข้าวกล้อง
- ข้าวโอ๊ต
- ขนมปังโฮลวีต
- ซีเรียลชนิดโฮลเกรน
เป็นแหล่งของใยอาหารที่ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานได้ดีขึ้น
4. ถั่วและเมล็ดพืช
เช่น
- ถั่วแดง
- ถั่วดำ
- ถั่วลูกไก่
- เมล็ดแฟลกซ์
- เมล็ดเจีย
ควรรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม และดื่มน้ำตามให้เพียงพอ
5. โยเกิร์ตและอาหารที่มีโพรไบโอติก
อาหารที่มีจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ เช่น โยเกิร์ต อาจช่วยส่งเสริมสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ ซึ่งมีส่วนช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติในบางคน
6. น้ำเปล่า
แม้น้ำจะไม่ใช่อาหาร แต่มีความสำคัญอย่างมาก
การดื่มน้ำให้เพียงพอช่วยให้ใยอาหารทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และช่วยให้อุจจาระไม่แข็ง
ผู้ใหญ่ทั่วไปควรดื่มน้ำอย่างเพียงพอตลอดทั้งวัน โดยปริมาณที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันตามอายุ การออกกำลังกาย และโรคประจำตัว

อาหารที่ควรรับประทานร่วมกับการรักษา
แม้อาหารจะช่วยบรรเทาอาการได้ แต่หากมีอาการริดสีดวง เช่น เลือดออก ปวด หรือก้อนยื่นออกมา ควรได้รับการรักษาควบคู่กัน
แพทย์อาจพิจารณาใช้
- 💊 ยารับประทาน เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มี Diosmin ร่วมกับ Hesperidin
- 🧴 ยาทา
- 🩺 ยาเหน็บ
- 🩹 หัตถการ หรือการผ่าตัดในบางราย
อาหารจึงควรเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลร่วมกับการรักษาตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์
อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อเป็นริดสีดวง
หลายคนเข้าใจผิดว่า “อาหารบางชนิดทำให้เป็นริดสีดวง” โดยตรง แต่ในความเป็นจริง อาหารส่วนใหญ่ไม่ได้ทำให้เกิดริดสีดวงโดยตรง สิ่งที่สำคัญกว่าคืออาหารที่เพิ่มโอกาสเกิด ท้องผูก หรือทำให้ต้อง เบ่งอุจจาระมากขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้อาการกำเริบ
ควรรับประทานอาหารต่อไปนี้ในปริมาณที่เหมาะสม
- 🍟 อาหารไขมันสูงหรือของทอดเป็นประจำ
- 🍔 อาหารฟาสต์ฟู้ด
- 🍞 แป้งขัดสีในปริมาณมาก
- 🍰 ขนมหวานและอาหารแปรรูป
- 🍺 เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (อาจทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำในบางราย)
- 🥤 เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง หากดื่มแทนน้ำเปล่าเป็นประจำ
สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาสมดุลของอาหาร เพิ่มกากใย และดื่มน้ำให้เพียงพอ
นอกจากอาหารแล้ว ควรดูแลตัวเองอย่างไร?
การรักษาริดสีดวงให้ได้ผล ไม่ควรอาศัยการเลือกรับประทานอาหารเพียงอย่างเดียว แต่ควรดูแลร่วมกับการปรับพฤติกรรมอื่น ๆ ได้แก่
- 🚶 ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- 🚽 เข้าห้องน้ำทันทีเมื่อปวดอุจจาระ
- ⏱️ ไม่นั่งบนโถสุขภัณฑ์นานเกิน 5–10 นาที
- 💧 ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน
- 😴 พักผ่อนให้เพียงพอ
หากมีอาการเลือดออก ปวด หรือก้อนริดสีดวงยื่นออกมา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
กล้วยช่วยเรื่องริดสีดวงได้จริงหรือไม่?
กล้วย โดยเฉพาะ กล้วยน้ำว้าสุก มีใยอาหารที่ช่วยให้อุจจาระนุ่มและขับถ่ายได้ง่ายขึ้น จึงอาจช่วยลดการเบ่ง ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้อาการริดสีดวงกำเริบได้
ดื่มกาแฟได้หรือไม่?
สามารถดื่มได้ในปริมาณที่เหมาะสม หากไม่ทำให้เกิดอาการท้องเสียหรือร่างกายขาดน้ำ แต่ไม่ควรใช้กาแฟแทนน้ำเปล่า และควรดื่มน้ำให้เพียงพอ
ต้องรับประทานกากใยเสริมทุกคนหรือไม่?
ไม่จำเป็น หากได้รับใยอาหารจากผัก ผลไม้ และธัญพืชเพียงพอ แต่ในบางรายที่รับประทานกากใยจากอาหารไม่ถึงเป้าหมาย แพทย์หรือเภสัชกรอาจแนะนำผลิตภัณฑ์เสริมใยอาหารตามความเหมาะสม
ดื่มน้ำมากแค่ไหนจึงจะดี?
ผู้ใหญ่ทั่วไปควรดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน โดยความต้องการน้ำของแต่ละคนแตกต่างกันตามอายุ น้ำหนักตัว สภาพอากาศ การออกกำลังกาย และโรคประจำตัว ผู้ที่มีโรคไต โรคหัวใจ หรือข้อจำกัดเรื่องการดื่มน้ำ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์
อาหารเพียงอย่างเดียวทำให้ริดสีดวงหายได้หรือไม่?
ไม่
อาหารช่วยลดอาการและลดโอกาสกำเริบ แต่ ไม่สามารถรักษาริดสีดวงให้หายได้เพียงลำพัง หากมีอาการปวด เลือดออก หรือก้อนยื่นออกมา ควรได้รับการประเมินและรักษาจากแพทย์หรือเภสัชกร ซึ่งอาจรวมถึงการใช้ยา เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มี Diosmin ร่วมกับ Hesperidin ตามข้อบ่งใช้
สรุปบทความ
ผู้ป่วยโรคริดสีดวงควรเลือกรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และถั่ว พร้อมดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อช่วยให้อุจจาระนุ่ม ลดการเบ่ง และลดแรงดันบริเวณทวารหนัก
ในขณะเดียวกัน ควรลดอาหารที่อาจส่งผลให้ท้องผูกหรือมีใยอาหารต่ำ เช่น อาหารแปรรูป ของทอด และอาหารไขมันสูง รวมทั้งปรับพฤติกรรมการขับถ่ายและการใช้ชีวิตร่วมด้วย
หากมีอาการเลือดออก ก้อนริดสีดวง ปวดมาก หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังปรับอาหาร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม

บทความที่เกี่ยวข้อง (Internal Links)
- ริดสีดวงห้ามกินอะไร?
- ริดสีดวงรักษาอย่างไร?
- ริดสีดวงหายเองได้ไหม?
- อาการแบบไหนใช่ริดสีดวง?
- ริดสีดวงเลือดออกทำอย่างไร?
- ยารักษาริดสีดวงมีกี่ประเภท?
- Diosmin คืออะไร?
- Diosmin ช่วยรักษาริดสีดวงได้อย่างไร?
References
- American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS). Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Haemorrhoids: Diagnosis and Management.
- Academy of Nutrition and Dietetics. Dietary Fiber and Digestive Health.
- กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ
Scientific References
- Alonso-Coello P, et al. Meta-analysis of flavonoids for the treatment of haemorrhoids. British Journal of Surgery.
- Mott T, Latimer K, Edwards C. Hemorrhoids: Diagnosis and Treatment Options. American Family Physician.
- Rivadeneira DE, et al. ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids.
หมายเหตุสำคัญ
ข้อมูลในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพแก่ประชาชนทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์ได้ หากมีอาการเลือดออกทางทวารหนัก ปวดรุนแรง ก้อนริดสีดวงโตขึ้น หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังปรับพฤติกรรม ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อรับการประเมินและการรักษาที่เหมาะสม
เรียบเรียงโดย (Compiled by) www.chulalakpharmacy.co






