RSV ปี 2569 ใครเสี่ยงอาการรุนแรง? เด็กกับผู้สูงอายุต่างกันอย่างไร
RSV ปี 2569 อันตรายกับใครบ้าง เด็กเล็กและผู้สูงอายุเสี่ยงต่างกันอย่างไร พร้อมอาการเตือน กลุ่มโรคประจำตัว และวิธีป้องกัน RSV
RSV อาจรุนแรงได้ทั้งเด็กเล็กและผู้สูงอายุ แต่เหตุผลที่เสี่ยงต่างกัน เด็กทารก โดยเฉพาะอายุต่ำกว่า 6 เดือน มีทางเดินหายใจขนาดเล็ก จึงเกิดหลอดลมฝอยอักเสบ หอบ และออกซิเจนต่ำได้ง่าย ส่วนผู้สูงอายุเสี่ยงจากภูมิคุ้มกันที่ลดลงตามวัยและโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคปอด เบาหวาน หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ทำให้เสี่ยงปอดอักเสบและโรคเดิมกำเริบ (กรมควบคุมโรค)
RSV คืออะไร?
RSV หรือ Respiratory Syncytial Virus เป็นไวรัสทางเดินหายใจที่มักทำให้มีน้ำมูก ไอ จาม หรือไข้ แต่ในกลุ่มเสี่ยงอาจลงสู่ทางเดินหายใจส่วนล่างและทำให้เกิดหลอดลมฝอยอักเสบหรือปอดอักเสบได้ (CDC)
คนสุขภาพดีจำนวนมากมีอาการคล้ายหวัดและหายได้เอง แต่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษใน ทารก เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว
เด็กกลุ่มไหนเสี่ยง RSV รุนแรง?
ทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือนเป็นกลุ่มที่ต้องระวังมากที่สุด เพราะหลอดลมมีขนาดเล็ก เมื่อเยื่อบุบวมและมีเสมหะจึงอุดกั้นทางเดินหายใจได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่
ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นในเด็กที่ คลอดก่อนกำหนด มีโรคปอดเรื้อรัง โรคหัวใจแต่กำเนิด ภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีโรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อที่ทำให้ขับเสมหะได้ไม่ดี (CDC)
อาการ RSV ในเด็กแบบไหนควรรีบพบแพทย์?
ควรรีบพบแพทย์หากเด็กมี หายใจเร็ว หอบ หน้าอกบุ๋ม จมูกบาน มีเสียงหวีด ริมฝีปากเขียว ซึมลง ดูดนมหรือกินอาหารได้น้อย หรือปัสสาวะลดลง
ในทารกอายุน้อยมากอาจไม่มีไข้ชัดเจน แต่อาจแสดงเพียงกินนมน้อย งอแงผิดปกติ หรือหายใจผิดปกติ (CDC)
ทำไมผู้สูงอายุจึงเสี่ยง RSV รุนแรง?
ในผู้สูงอายุ ความเสี่ยงหลักมาจากภูมิคุ้มกันที่ลดลงตามวัย ความเปราะบาง และโรคประจำตัว
RSV สามารถทำให้เกิดปอดอักเสบ และกระตุ้นให้โรคเดิม เช่น COPD หอบหืด หรือภาวะหัวใจล้มเหลว กำเริบได้ (CDC)
กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะอายุ 75 ปีขึ้นไป รวมถึงผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอดเรื้อรัง ภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคไต เบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อน หรือมีภาวะเปราะบาง
เด็กกับผู้สูงอายุ RSV ต่างกันอย่างไร?
| ประเด็น | เด็กเล็ก | ผู้สูงอายุ |
| เหตุผลที่เสี่ยง | ทางเดินหายใจเล็ก ภูมิคุ้มกันยังพัฒนา | ภูมิคุ้มกันลดลงและมีโรคร่วม |
| กลุ่มเสี่ยงเด่น | ทารก <6 เดือน, คลอดก่อนกำหนด | อายุสูง โดยเฉพาะ ≥75 ปี |
| ภาวะแทรกซ้อน | หลอดลมฝอยอักเสบ, ปอดอักเสบ | ปอดอักเสบ, โรคหัวใจ/ปอดกำเริบ |
| อาการเตือน | หอบ อกบุ๋ม กินนมน้อย ซึม | หอบมาก อ่อนเพลีย สับสน โรคเดิมแย่ลง |
RSV ปี 2569 ในประเทศไทยเป็นอย่างไร?
ข้อมูลกรมควบคุมโรคถึงวันที่ 8 กันยายน 2569 พบผู้ป่วย RSV สะสม 8,578 ราย โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วงดังกล่าว (กรมควบคุมโรค)
ประเทศไทยมักพบ RSV มากขึ้นในช่วงฤดูฝนต่อเนื่องเข้าสู่ต้นฤดูหนาว จึงควรระวังการแพร่เชื้อในบ้าน โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก และสถานดูแลผู้สูงอายุ
RSV รักษาอย่างไร?
ผู้ป่วยส่วนใหญ่รักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น ให้ได้รับน้ำเพียงพอ ลดไข้ ดูแลเสมหะ และให้ออกซิเจนหากมีภาวะออกซิเจนต่ำ (ศิริราช)
ยาปฏิชีวนะไม่สามารถรักษา RSV เพราะเป็นเชื้อไวรัส จึงไม่ควรใช้ยาปฏิชีวนะเองหากไม่มีหลักฐานว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วม
ปัจจุบันมีวัคซีนหรือวิธีป้องกัน RSV หรือไม่?
ปัจจุบันมีทางเลือกสร้างภูมิคุ้มกันสำหรับผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และเด็กบางกลุ่ม
คำแนะนำประเทศไทยปี 2569 ระบุให้พิจารณาวัคซีน RSV ใน ผู้มีอายุ 75 ปีขึ้นไป และผู้มีอายุ 60–74 ปีที่มีความเสี่ยงต่อโรครุนแรง เช่น มีโรคหัวใจ โรคปอด ภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคไต โรคตับ โรคอ้วน หรือเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อน (กรมควบคุมโรค)
สำหรับทารก สามารถป้องกันได้ทั้งจากวัคซีนที่ให้แก่หญิงตั้งครรภ์ในช่วงเวลาที่เหมาะสม หรือภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปสำหรับเด็กตามข้อบ่งใช้ (WHO)
ป้องกัน RSV ในบ้านที่มีเด็กและผู้สูงอายุอย่างไร?
ควรล้างมือบ่อย ๆ ไม่ใช้แก้วน้ำหรือของใช้ส่วนตัวร่วมกัน ทำความสะอาดของเล่นและพื้นผิวที่สัมผัสบ่อย และหากมีอาการไอ น้ำมูก หรือไข้ ควรหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดทารกและผู้สูงอายุ
ผู้ใหญ่ที่ติด RSV อาจมีอาการเพียงคล้ายหวัด แต่ยังสามารถแพร่เชื้อไปยังคนที่มีความเสี่ยงสูงกว่าได้ (กรมควบคุมโรค)
เมื่อไรควรไปโรงพยาบาล?
ควรรีบพบแพทย์หากมี หายใจเร็ว หอบเหนื่อย หน้าอกบุ๋ม ปากเขียว ซึม กินหรือดื่มได้น้อยมาก หรืออาการทรุดลงรวดเร็ว
สำหรับผู้สูงอายุควรเฝ้าระวัง หอบมากขึ้น เจ็บหรือแน่นหน้าอก สับสน อ่อนแรงมาก หรือโรคหัวใจและปอดเดิมกำเริบ (CDC)
สรุป RSV เด็กกับผู้สูงอายุต่างกันอย่างไร?
เด็กเล็ก โดยเฉพาะทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือน เสี่ยงจากทางเดินหายใจที่เล็ก จึงเกิดหลอดลมฝอยอักเสบและหายใจลำบากได้ง่าย
ส่วน ผู้สูงอายุเสี่ยงจากภูมิคุ้มกันที่ลดลง โรคประจำตัว และความเปราะบางของร่างกาย ทำให้เสี่ยงปอดอักเสบและโรคหัวใจหรือโรคปอดกำเริบ
ดังนั้นบ้านที่มีทั้ง ทารกและผู้สูงอายุ ควรให้ความสำคัญกับการลดการนำเชื้อเข้าสู่บ้านและสังเกตอาการผิดปกติตั้งแต่ระยะแรก
FAQ
RSV เด็กอายุเท่าไรเสี่ยงมากที่สุด?
โดยเฉพาะ ทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือน และเด็กคลอดก่อนกำหนดหรือมีโรคหัวใจและปอดร่วม (WHO)
ผู้สูงอายุทุกคนติด RSV แล้วอาการรุนแรงไหม?
ไม่เสมอไป แต่ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุและโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคหัวใจ โรคปอด และภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง (CDC)
RSV ทำให้เด็กเป็นปอดอักเสบได้ไหม?
ได้ RSV สามารถทำให้เกิดทั้งหลอดลมฝอยอักเสบและปอดอักเสบ โดยเฉพาะในทารกและเด็กเล็ก (WHO)
RSV มีวัคซีนสำหรับผู้สูงอายุหรือไม่?
มี และคำแนะนำประเทศไทยปี 2569 ให้พิจารณาตามอายุและปัจจัยเสี่ยง โดยเฉพาะอายุ 75 ปีขึ้นไป และอายุ 60–74 ปีที่มีความเสี่ยงต่อโรครุนแรง (กรมควบคุมโรค)
อ่านเพิ่มเติม
เรียบเรียงโดย: ร้านขายยาจุฬาลักษณ์เภสัช
References
ประเทศไทย
ต่างประเทศ
No results found.
ยังไม่มีบัญชี