ปากกาลดน้ำหนักปลอมอาจดูคล้ายของจริงมากจนแยกจากกล่องหรือรูปลักษณ์ภายนอกเพียงอย่างเดียวไม่ได้ สิ่งที่ควรตรวจคือ แหล่งจำหน่าย ฉลากภาษาไทย เลขทะเบียนตำรับยา lot/serial number ความสมบูรณ์ของปากกา สภาพน้ำยา และประวัติการเก็บรักษา โดยเฉพาะในประเทศไทย ปัจจุบันยาฉีดกลุ่ม GLP-1 เป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องมีใบสั่งแพทย์และส่งมอบโดยเภสัชกร การซื้อจากร้านค้าออนไลน์ โซเชียล หรือผู้ขายที่ไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้จึงมีความเสี่ยงทั้งยาปลอม ยาไม่ได้ขึ้นทะเบียน และยาเสื่อมคุณภาพจากการเก็บรักษาไม่ถูกต้อง.
องค์การอนามัยโลกเคยออก Medical Product Alert หลังพบ Semaglutide ปลอมในหลายประเทศ และระบุว่ายาปลอมอาจมี ขนาดยาไม่ถูกต้อง สารปนเปื้อน หรือถูกแทนที่ด้วยสารอื่นที่ไม่ทราบชนิด ซึ่งมีความเสี่ยงมากขึ้นเพราะเป็นยาที่ต้องฉีดเข้าสู่ร่างกาย.
ปากกาลดน้ำหนักปลอมมีจริงหรือไม่?
มีจริง และไม่ได้พบเฉพาะในช่องทางผิดกฎหมายเท่านั้น WHO รายงานผลิตภัณฑ์ Semaglutide ปลอมที่ตรวจพบในบราซิล สหราชอาณาจักร และสหรัฐฯ และระบุว่ารายงานผลิตภัณฑ์ Semaglutide ปลอมทั่วโลกเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2022.
ในปี 2025 FDA สหรัฐฯ ยังตรวจพบ Ozempic ปลอมใน supply chain และตรวจพบองค์ประกอบปลอมหลายส่วน เช่น ตัวปากกา ฉลาก กล่อง เอกสารกำกับยา และเข็ม โดย FDA ระบุว่าไม่สามารถยืนยันความปราศจากเชื้อของเข็มปลอมได้ จึงมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ.
ในประเทศไทย อย. ก็ระบุว่าพบทั้ง การลักลอบจำหน่ายปากกาลดน้ำหนักผ่านออนไลน์ ยาที่ไม่ทราบแหล่งที่มา และยาที่ไม่ได้มาตรฐาน จึงเพิ่มมาตรการ Track & Trace และยกระดับยาฉีดกลุ่ม GLP-1 เป็นยาควบคุมพิเศษ.
ดูจากกล่องอย่างเดียวว่าเป็นของแท้ได้ไหม?
ไม่ได้เสมอไป เพราะสินค้าปลอมคุณภาพสูงสามารถทำกล่อง ฉลาก และรูปลักษณ์ให้ใกล้เคียงของจริงมาก FDA ระบุว่าสัญญาณหนึ่งของยาปลอมคือยาหรือบรรจุภัณฑ์ดูแตกต่างจากผลิตภัณฑ์ที่เคยได้รับ แต่การที่ “ดูเหมือนของจริง” ก็ไม่ได้ยืนยันว่าแท้.
กรณี Ozempic ปลอมที่ FDA ตรวจพบในปี 2025 บางล็อตยังใช้ lot number ที่เป็นเลขจริงของผลิตภัณฑ์ของแท้ แต่ตำแหน่งข้อความและรายละเอียดบนฉลากแตกต่างจากปากกาจริง แสดงว่าเลข lot เพียงอย่างเดียวก็ไม่เพียงพอที่จะยืนยันความแท้.
ดังนั้นควรตรวจทั้งแหล่งที่มา ตัวปากกา ฉลาก เลขทะเบียน และเส้นทางการจัดจำหน่ายร่วมกัน
สัญญาณอะไรบ้างที่ทำให้น่าสงสัยว่าเป็นปากกาปลอม?
ไม่มีสัญญาณใดสัญญาณหนึ่งที่ยืนยันได้ 100% แต่ควรระวังหากพบลักษณะต่อไปนี้
WHO เคยระบุสัญญาณของ Ozempic ปลอม เช่น ป้ายฉลากคุณภาพต่ำ สะกดผิด และกลไกของปากกาที่แตกต่างจากของจริง.
ในประเทศไทยตรวจอะไรเป็นอันดับแรก?
อันดับแรกควรตรวจว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. หรือไม่ โดยดู เลขทะเบียนตำรับยา ฉลากภาษาไทย และเอกสารกำกับยา แล้วนำเลขทะเบียนไปตรวจสอบผ่านช่องทางของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
อย. ระบุว่าปากกาลดน้ำหนักที่ได้รับอนุญาตต้องมีฉลากและเอกสารกำกับยาเป็นภาษาไทย มีเลขทะเบียนตำรับยา และควรได้รับจากระบบบริการสุขภาพหรือช่องทางที่ได้รับอนุญาต ไม่ใช่ร้านค้าทั่วไปหรือการขายผ่านสื่อออนไลน์.
อย่างไรก็ตาม เลขทะเบียนที่พิมพ์อยู่บนกล่องก็ยังไม่ควรใช้เป็นหลักฐานเพียงอย่างเดียว เพราะผลิตภัณฑ์ปลอมสามารถคัดลอกเลขของสินค้าจริงได้ จึงต้องตรวจสอบร่วมกับแหล่งจำหน่ายและตัวผลิตภัณฑ์ด้วย
ทำไมการซื้อจากออนไลน์จึงเสี่ยงกว่าการดูว่าของแท้หรือปลอม?
เพราะแม้ตัวปากกาจะเป็น “ของแท้” ก็ยังอาจ เสื่อมคุณภาพจากการขนส่งหรือเก็บรักษาผิดอุณหภูมิ ได้
ตัวอย่างเช่น Ozempic ก่อนเปิดใช้ต้องเก็บในตู้เย็นประมาณ 2–8°C และห้ามแช่แข็ง ส่วน Zepbound ก็มีข้อกำหนดการเก็บที่ 2–8°C และห้ามแช่แข็งเช่นกัน รวมถึงมีข้อจำกัดเรื่องระยะเวลาที่สามารถอยู่นอกตู้เย็นได้.
การซื้อจากผู้ขายออนไลน์จึงมีคำถามสำคัญที่ผู้ซื้อแทบตรวจสอบไม่ได้ เช่น
ยาถูกเก็บที่อุณหภูมิเท่าไรระหว่างทาง?
เคยถูกแช่แข็งหรือไม่?
เคยถูกทิ้งไว้ในรถหรือโกดังร้อนหรือไม่?
ผ่านการขนส่งมากี่วัน?
เคยถูกนำออกจากตู้เย็นแล้วนำกลับเข้าไปใหม่หรือไม่?
ดังนั้นคำว่า “ของแท้” ไม่ได้หมายความว่า คุณภาพยังสมบูรณ์ หาก cold chain ไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้
ปากกาที่เคยแข็งหรือโดนความร้อนยังใช้ได้ไหม?
ไม่ควรใช้หากผลิตภัณฑ์กำหนดว่าห้ามแช่แข็งแล้วพบว่าเคยถูกแช่แข็ง เช่น Ozempic และ Zepbound ต่างระบุว่าไม่ควรใช้ผลิตภัณฑ์ที่ถูกแช่แข็ง.
สำหรับการสัมผัสความร้อน ต้องดูข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละผลิตภัณฑ์และระยะเวลา เพราะยาแต่ละชนิดสามารถอยู่ที่อุณหภูมิห้องได้ไม่เท่ากัน
หากไม่ทราบประวัติการขนส่ง ไม่ควรใช้การดูว่าน้ำยายังใสอยู่เป็นหลักฐานว่ายายังมี potency ปกติ เพราะความเสื่อมของตัวยาอาจมองไม่เห็นด้วยตา
ของปลอมอาจมีอะไรอยู่ข้างใน?
ไม่มีทางรู้แน่หากไม่ผ่านการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ FDA ระบุว่ายาปลอมอาจมี ตัวยาผิดชนิด ปริมาณมากเกินไป น้อยเกินไป ไม่มีตัวยาเลย หรือมีสารอันตรายอื่นปะปน.
WHO ก็เตือนว่า falsified Semaglutide อาจมี incorrect dosage, contamination หรือ unknown/substituted ingredients ซึ่งอาจทำให้การรักษาไม่ได้ผลหรือก่ออันตรายรุนแรง.
ผู้ผลิต Tirzepatide ยังรายงานกรณีผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่าเป็น Tirzepatide แต่ตรวจพบปัญหา เช่น การปนเปื้อนแบคทีเรีย สิ่งเจือปนสูง สีของน้ำยาผิดปกติ หรือแม้แต่สารที่มีโครงสร้างทางเคมีไม่ตรงกับตัวยาจริง.
ยาปลอมอาจเป็น Insulin แทน GLP-1 ได้ไหม?
มีความเป็นไปได้ในหลักการ เพราะผลิตภัณฑ์ปลอมไม่มีระบบรับรองว่าในปากกามีสารอะไร ผู้ผลิต Tirzepatide ระบุถึงความเสี่ยงจากสินค้าปลอมออนไลน์ที่อาจเป็นปากกาซึ่งบรรจุ insulin, saline หรือสารที่ไม่ทราบชนิด แทนผลิตภัณฑ์จริง.
หากได้รับ Insulin โดยไม่รู้ตัว อาจเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ เช่น ใจสั่น เหงื่อออก มือสั่น หิวมาก สับสน ง่วง หรือหมดสติได้
จึงไม่ควรทดลองฉีดปากกาที่สงสัยว่าเป็นของปลอมเพื่อดูว่า “ออกฤทธิ์ไหม”
ยาปลอมเสี่ยงติดเชื้อได้อย่างไร?
ยาฉีดต้องมีมาตรฐานด้านความปราศจากเชื้อสูงกว่ายารับประทาน เพราะสิ่งที่ปนเปื้อนสามารถถูกฉีดผ่านผิวเข้าสู่ร่างกายโดยตรง
FDA เคยตรวจพบว่าเข็มในตัวอย่าง Ozempic ปลอมเป็นของปลอมและไม่สามารถยืนยัน sterility ได้ จึงมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ.
อย. ไทยก็เตือนว่าหากผลิตภัณฑ์ยาฉีดไม่ปราศจากเชื้อ อาจนำไปสู่การติดเชื้อรุนแรง รวมถึงการติดเชื้อในกระแสเลือดได้.
ดังนั้นผลิตภัณฑ์ที่น้ำยา “ดูปกติ” ก็ยังไม่สามารถยืนยันความปราศจากเชื้อได้ด้วยตาเปล่า
Semaglutide หรือ Tirzepatide แบบแบ่งใส่ขวดหรือไซริงก์น่าเชื่อถือไหม?
ควรระวังเป็นพิเศษหากผลิตภัณฑ์ถูกแบ่งจากบรรจุภัณฑ์เดิมโดยไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าใครเป็นผู้เตรียม เตรียมภายใต้สภาวะปลอดเชื้อหรือไม่ ความเข้มข้นเท่าใด และเก็บรักษาอย่างไร
เมื่อยาถูกนำออกจากระบบบรรจุภัณฑ์เดิม ผู้ใช้จะเสียข้อมูลสำคัญในการตรวจสอบ เช่น lot number, serial number, วันหมดอายุ และเส้นทางการกระจายยา
นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงของ dosing error โดยเฉพาะเมื่อผู้ใช้ต้องคำนวณหน่วยจากความเข้มข้นเอง
ดังนั้นผลิตภัณฑ์ที่ถูกแบ่งใส่ vial หรือ syringe แล้วขายออนไลน์โดยไม่มีข้อมูลตรวจสอบย้อนกลับ ไม่ควรถือว่าเทียบเท่ากับปากกาที่ได้รับอนุญาต
คำว่า “Semaglutide แท้ 100%” หรือ “Tirzepatide เกรดโรงพยาบาล” เชื่อได้ไหม?
ข้อความทางการตลาดไม่ใช่หลักฐานของคุณภาพยา คำว่า “แท้”, “original”, “pharmaceutical grade”, “นำเข้าตรง” หรือ “เกรดโรงพยาบาล” ไม่สามารถใช้แทนข้อมูลการขึ้นทะเบียนยาและแหล่งจัดจำหน่ายที่ตรวจสอบได้
อย. ไทยระบุว่าปัจจุบันพบการโฆษณาและลักลอบจำหน่ายยากลุ่มนี้ผ่านออนไลน์ และแนะนำให้หลีกเลี่ยงการซื้อยาฉีดลดน้ำหนักจากสื่อออนไลน์หรือแหล่งที่ไม่ได้รับอนุญาต.
หากผู้ขายเน้นรีวิวผลลัพธ์ แต่ไม่สามารถแสดงเลขทะเบียน แหล่งนำเข้า ใบสั่งแพทย์ และระบบส่งมอบโดยเภสัชกรได้ ควรถือเป็น red flag มากกว่าหลักฐานว่าสินค้าเชื่อถือได้
ถ้าราคาถูกกว่าปกติมาก เป็นของปลอมแน่นอนไหม?
ไม่สามารถสรุปได้จากราคาอย่างเดียว แต่ราคาที่ต่ำผิดปกติเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ควรตรวจสอบเพิ่ม เพราะยากลุ่มนี้มีต้นทุนด้านผลิตภัณฑ์ การนำเข้า การเก็บรักษา และระบบ cold chain
ของปลอมบางชนิดอาจตั้งราคาใกล้ของจริงเพื่อให้ดูน่าเชื่อถือ ในทางกลับกันสินค้าราคาถูกก็อาจเป็นยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน ยาเสื่อมคุณภาพ หรือผลิตภัณฑ์ที่มีตัวยาอื่นแทน
ดังนั้น ราคาไม่ใช่เครื่องตรวจของแท้
ซื้อจากออนไลน์แต่มี QR Code แปลว่าปลอดภัยไหม?
ไม่เสมอไป QR Code สามารถถูกพิมพ์หรือคัดลอกได้เช่นเดียวกับเลข lot หรือฉลาก
ควรตรวจว่า QR Code นำไปสู่ระบบ verification ของผู้ผลิตหรือหน่วยงานที่เชื่อถือได้จริงหรือไม่ และควรตรวจข้อมูลที่แสดงว่าสอดคล้องกับ lot, serial number และผลิตภัณฑ์ที่ถืออยู่หรือไม่
การมี QR Code เพียงอย่างเดียวจึงไม่ควรใช้เป็นเหตุผลให้เชื่อว่าผลิตภัณฑ์เป็นของแท้
ถ้าปากกาดูเหมือนของจริงทุกอย่าง ยังต้องกังวลไหม?
ยังต้องดูแหล่งที่มา เพราะปัญหาของยาฉีดมี 3 ระดับที่ต่างกัน
ของปลอม — ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ของผู้ผลิตจริง
ยาของจริงแต่เสื่อมคุณภาพ — เช่น ผ่านอุณหภูมิไม่เหมาะสมหรือเคยถูกแช่แข็ง
ยาจริงแต่ใช้ไม่เหมาะสม — เช่น ใช้ผิดข้อบ่งใช้ เริ่มขนาดสูงเกินไป หรือไม่ได้รับการติดตามผล
ทั้งสามสถานการณ์สามารถเกิดอันตรายได้ ดังนั้นการตรวจปากกาเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ
ปัจจุบันปากกาลดน้ำหนักในประเทศไทยซื้อออนไลน์ได้หรือไม่?
ณ วันที่ 15 กันยายน 2569 เป็นต้นมา อย. กำหนดให้ยาฉีดกลุ่ม GLP-1 เป็น ยาควบคุมพิเศษ การขายในร้านขายยาแผนปัจจุบันต้องมีใบสั่งแพทย์และส่งมอบโดยเภสัชกร เพื่อให้มีการติดตามการใช้และเส้นทางของยา.
อย. ยังระบุว่าผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตต้องมีฉลากและเอกสารกำกับยาเป็นภาษาไทย มีเลขทะเบียนตำรับยา และไม่ควรซื้อจากสื่อออนไลน์หรือร้านค้าทั่วไปที่ไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้.
ดังนั้นการพบผู้ขายออนไลน์ที่เสนอส่งปากกาให้โดย ไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์และไม่มีเภสัชกรเกี่ยวข้อง เป็นสัญญาณที่ควรระวังอย่างมาก
ถ้าซื้อมาแล้วและสงสัยว่าเป็นของปลอม ควรทำอย่างไร?
ไม่ควรฉีดเพื่อทดลอง และไม่ควรทิ้งกล่องหรือหลักฐานการซื้อทันที เพราะข้อมูลเหล่านี้อาจใช้ตรวจสอบย้อนกลับได้
ควรเก็บ
จากนั้นนำผลิตภัณฑ์ไปให้เภสัชกรหรือสถานพยาบาลช่วยตรวจสอบ และสามารถติดต่อ อย. เพื่อสอบถามหรือแจ้งผลิตภัณฑ์ต้องสงสัยได้ โดย อย. ระบุช่องทางสายด่วน 1556 และ Line @FDAThai.
ถ้าฉีดของที่สงสัยว่าเป็นของปลอมไปแล้ว ควรทำอย่างไร?
หากไม่มีอาการผิดปกติ ควรหยุดใช้ผลิตภัณฑ์นั้นไว้ก่อนและนำไปตรวจสอบ ไม่ควรฉีดเข็มถัดไปจนกว่าจะยืนยันแหล่งที่มาได้
หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น เหงื่อออกมาก มือสั่น ใจสั่น สับสน หมดสติ อาเจียนรุนแรง ปวดท้องรุนแรง หายใจลำบาก ผื่นบวม หรือมีไข้สูงหลังฉีด ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว เพราะไม่สามารถรู้ได้แน่ชัดว่าสารที่ได้รับคืออะไร
WHO แนะนำว่าผู้ที่ใช้ผลิตภัณฑ์ Semaglutide ที่สงสัยว่าเป็นของปลอมและเกิดอาการไม่พึงประสงค์หรือผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิด ควรขอคำแนะนำทางการแพทย์ทันที.
เช็กลิสต์ก่อนรับปากกาลดน้ำหนัก
ก่อนใช้ทุกครั้งควรถามให้ครบว่า
หากตอบไม่ได้หลายข้อ ไม่ควรฉีดยาจนกว่าจะตรวจสอบได้
สรุป
ปากกาลดน้ำหนักปลอมสามารถเลียนแบบของจริงได้ละเอียดมาก จึง ไม่มีวิธีดูจากกล่องหรือตัวปากกาเพียงอย่างเดียวแล้วรับประกันได้ว่าเป็นของแท้ กรณีที่ WHO และ FDA ตรวจพบแสดงให้เห็นว่าของปลอมสามารถใช้เลข lot ของผลิตภัณฑ์จริงและทำบรรจุภัณฑ์ได้ใกล้เคียงของแท้.
วิธีลดความเสี่ยงที่สำคัญที่สุดคือดู แหล่งจำหน่ายและเส้นทางยา มากกว่าดูรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว ในประเทศไทยตั้งแต่ 15 กันยายน 2569 ยาฉีดกลุ่ม GLP-1 เป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องมีใบสั่งแพทย์และส่งมอบโดยเภสัชกร.
แม้ได้ผลิตภัณฑ์ของจริง การซื้อผ่านช่องทางที่ไม่สามารถตรวจสอบอุณหภูมิขนส่งก็ยังเสี่ยงยาเสื่อมคุณภาพได้ เพราะ Semaglutide และ Tirzepatide มีข้อกำหนดด้านการเก็บรักษาและห้ามแช่แข็ง.
ดังนั้น ปากกาที่ปลอดภัยไม่ใช่เพียงปากกาที่หน้าตาเหมือนของแท้ แต่ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ตรวจสอบทะเบียน แหล่งที่มา การเก็บรักษา และการจ่ายยาได้ตลอดเส้นทาง
FAQ
ปากกาลดน้ำหนักปลอมดูจากเลข lot ได้ไหม?
ตรวจได้เป็นส่วนหนึ่ง แต่ไม่เพียงพอ เพราะ FDA เคยพบ Ozempic ปลอมที่ใช้ lot number ซึ่งเป็นเลขของผลิตภัณฑ์จริง จึงต้องตรวจ serial, ฉลาก ตัวปากกา และแหล่งที่มาร่วมกัน.
มีเลข อย. แปลว่าเป็นของแท้แน่นอนไหม?
ไม่จำเป็น เพราะเลขทะเบียนของผลิตภัณฑ์จริงสามารถถูกนำไปพิมพ์บนสินค้าปลอมได้ ควรตรวจเลขกับฐานข้อมูล อย. และดูว่ารายละเอียดชื่อยา บริษัท และรูปแบบผลิตภัณฑ์ตรงกัน รวมถึงตรวจช่องทางจำหน่ายด้วย
ปากกาที่ส่งแบบไม่แช่เย็นยังใช้ได้ไหม?
ขึ้นกับผลิตภัณฑ์ อุณหภูมิ และระยะเวลาที่อยู่นอกตู้เย็น ยาแต่ละชนิดมีข้อกำหนดต่างกัน เช่น Ozempic และ Zepbound มีช่วงเวลาที่อนุญาตให้อยู่ที่อุณหภูมิห้องได้ แต่ห้ามแช่แข็งและต้องอยู่ภายในเงื่อนไขของผู้ผลิต หากไม่ทราบประวัติอุณหภูมิ ไม่ควรเดาว่ายายังสมบูรณ์.
ซื้อ Semaglutide หรือ Tirzepatide จาก Facebook หรือ LINE ได้ไหม?
หากเป็นการขายยาฉีด GLP-1 โดยไม่มีใบสั่งแพทย์และไม่ผ่านระบบส่งมอบโดยเภสัชกร ไม่สอดคล้องกับมาตรการของ อย. ไทยในปัจจุบัน และมีความเสี่ยงต่อผลิตภัณฑ์ปลอม ยานอกระบบ หรือยาเสื่อมคุณภาพ.
ถ้าฉีดไปแล้วและสงสัยว่าเป็นของปลอม ต้องตรวจเลือดไหม?
ไม่จำเป็นต้องมีชุดตรวจเดียวสำหรับทุกคน เพราะไม่ทราบว่าสารที่ได้รับคืออะไร ควรหยุดใช้ เก็บผลิตภัณฑ์ไว้ตรวจสอบ และปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติ โดยเฉพาะอาการน้ำตาลต่ำ อาเจียนมาก ปวดท้องรุนแรง แพ้ยา หรืออาการทางระบบประสาท ควรได้รับการประเมินทันที.
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
เรียบเรียงโดย: ร้านขายยาจุฬาลักษณ์เภสัช
References
No results found.
ยังไม่มีบัญชี