Finasteride กับอารมณ์ซึมเศร้า มีความสัมพันธ์กันจริงไหม? ต้องระวังอาการอะไร
Finasteride มีรายงานความสัมพันธ์กับอารมณ์ซึมเศร้า Depression และ Suicidal Ideation ในผู้ใช้บางราย โดยเฉพาะ Finasteride 1 mg ที่ใช้รักษาผมร่วง แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้ส่วนใหญ่จะเกิดอาการดังกล่าว EMA ยืนยันในปี 2025 ว่า suicidal ideation เป็น adverse effect ของ Finasteride ชนิดรับประทาน แต่ยังไม่สามารถระบุความถี่ได้ ขณะที่งานวิจัยประชากรและ meta-analysis ยังให้ผลไม่สอดคล้องกัน ผู้ที่มีประวัติ Depression หรือมีอารมณ์เปลี่ยนหลังเริ่มยาควรได้รับการติดตามอย่างใกล้ชิด
Finasteride ทำให้ซึมเศร้าได้จริงไหม?
มีความสัมพันธ์ที่ต้องให้ความสำคัญ แต่ยังไม่ควรตีความว่า Finasteride จะทำให้ผู้ใช้ทุกคนเกิด Depression
Finasteride ชนิดรับประทานมีรายงาน adverse effects ด้านอารมณ์มาหลายปี และหน่วยงานกำกับยาหลายแห่งได้เพิ่มคำเตือนเรื่อง
ในปี 2025 European Medicines Agency หรือ EMA ทบทวนข้อมูลทั่วสหภาพยุโรปและยืนยันว่า suicidal ideation เป็น adverse effect ของ Finasteride ชนิดรับประทานทั้ง 1 mg และ 5 mg แต่ยังไม่สามารถระบุความถี่ของเหตุการณ์นี้ได้
อย่างไรก็ตาม EMA ยังคงสรุปว่า benefit-risk balance ของ Finasteride สำหรับข้อบ่งใช้ที่ได้รับอนุมัติยังเป็นบวก
หลักฐานล่าสุดบอกอะไรเกี่ยวกับความเสี่ยง Depression?
คำตอบคือหลักฐานยังไม่ไปในทิศทางเดียวกันทั้งหมด
Systematic review และ meta-analysis ปี 2024 ที่รวมข้อมูลมากกว่า 2.2 ล้านคน ไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างยาในกลุ่ม 5-alpha reductase inhibitors กับ Depression หรือ Suicide
ในทางกลับกัน meta-analysis ที่ตีพิมพ์ในปี 2026 ซึ่งรวม longitudinal studies มากกว่า 2.5 ล้านคน พบค่าประมาณความเสี่ยง Depression เพิ่มขึ้นประมาณ 31% แต่ช่วงความเชื่อมั่นคร่อม 1 และมี heterogeneity สูงมาก จึงยังไม่สามารถสรุปความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลได้แน่นอน
ดังนั้นคำตอบที่เหมาะสมไม่ใช่ “Finasteride ไม่มีผลต่ออารมณ์แน่นอน” และไม่ใช่ “กิน Finasteride แล้วจะซึมเศร้า”
แต่ควรอธิบายว่า มี safety signal จริง ขณะที่ขนาดของความเสี่ยงและ causal relationship ยังมีความไม่แน่นอน
EMA ปี 2025 สรุปอย่างไร?
EMA และ Pharmacovigilance Risk Assessment Committee หรือ PRAC ได้ทบทวนข้อมูลจาก
และสรุปว่า suicidal ideation ควรถูกระบุเป็น adverse effect ของ oral Finasteride 1 mg และ 5 mg
ความถี่ยังระบุไม่ได้
ที่น่าสนใจคือรายงานส่วนใหญ่พบในผู้ที่ใช้ Finasteride 1 mg เพื่อรักษา Androgenetic Alopecia แม้ว่าการใช้ Finasteride 5 mg สำหรับต่อมลูกหมากโตจะมีจำนวน patient-years มากกว่า
อย่างไรก็ตาม spontaneous reports ไม่สามารถใช้คำนวณความเสี่ยงที่แท้จริงหรือพิสูจน์ได้ว่า Finasteride เป็นสาเหตุในผู้ป่วยแต่ละราย
MHRA ปี 2026 เพิ่มคำเตือนอะไร?
ในเดือนพฤษภาคม 2026 หน่วยงาน MHRA ของสหราชอาณาจักรได้ปรับคำเตือนด้านความปลอดภัยของ Finasteride เพิ่มเติม
คำแนะนำสำหรับบุคลากรทางการแพทย์คือ
MHRA ยังเพิ่มการเน้นย้ำว่า sexual dysfunction อาจมีส่วนสัมพันธ์กับ mood disorders ในผู้ใช้บางราย
สำนักงาน อย. ไทยมีข้อมูลเรื่องนี้หรือไม่?
เอกสารข้อมูลยาของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาไทยสำหรับผลิตภัณฑ์ Finasteride บางตำรับระบุ adverse effects ทางจิตประสาท เช่น
และมีข้อมูลเรื่อง sexual dysfunction ที่อาจดำเนินต่อหลังหยุดยาในรายงานหลังการวางจำหน่าย
ดังนั้นเรื่องอารมณ์ซึมเศร้าไม่ใช่ประเด็นที่มีเฉพาะในคำเตือนต่างประเทศ แต่เป็น adverse event ที่ปรากฏในข้อมูลกำกับยาบางตำรับในประเทศไทยเช่นกัน
Finasteride 1 mg กับ 5 mg ความเสี่ยงต่างกันไหม?
ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะระบุเป็นตัวเลขว่าขนาดใดเสี่ยง Depression มากกว่ากันอย่างแน่นอน
Finasteride 1 mg ใช้สำหรับ Androgenetic Alopecia ส่วน 5 mg ใช้สำหรับ Benign Prostatic Hyperplasia
EMA พบว่ารายงาน suicidal ideation ส่วนใหญ่เกิดในผู้ใช้ 1 mg เพื่อรักษาผมร่วง แต่ไม่ได้หมายความว่า 1 mg มีความเสี่ยงสูงกว่า 5 mg อย่างพิสูจน์แล้ว
ความแตกต่างอาจเกี่ยวข้องกับ
จึงไม่ควรเปรียบเทียบความเสี่ยงจากจำนวนรายงานเพียงอย่างเดียว
ทำไม Finasteride อาจเกี่ยวข้องกับอารมณ์?
กลไกยังไม่ได้รับการพิสูจน์อย่างสมบูรณ์
Finasteride ยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase ทำให้การเปลี่ยน Testosterone เป็น DHT ลดลง
เอนไซม์ 5-alpha reductase ยังเกี่ยวข้องกับ metabolism ของ steroid บางชนิดในระบบประสาท จึงมีสมมติฐานว่า Finasteride อาจเปลี่ยนระดับ neuroactive steroids บางชนิดที่มีบทบาทต่อ
แต่ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าการเปลี่ยน neurosteroids เป็นกลไกโดยตรงที่ทำให้เกิด Depression ในผู้ใช้ Finasteride
DHT ลดลงทำให้ Depression โดยตรงไหม?
ยังพิสูจน์ไม่ได้
Finasteride สามารถลด DHT ได้อย่างชัดเจน แต่การลด DHT ไม่ได้หมายความโดยอัตโนมัติว่าจะเกิด Depression
ผู้ชายจำนวนมากใช้ยาโดยไม่มี psychiatric symptoms
ความสัมพันธ์น่าจะซับซ้อนและอาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยพร้อมกัน เช่น
Sexual Side Effects อาจทำให้อารมณ์แย่ลงได้ไหม?
เป็นไปได้
Finasteride สามารถทำให้เกิด sexual adverse effects ในผู้ใช้บางราย เช่น
EMA และ MHRA ระบุว่าปัญหา sexual function อาจมีส่วนสัมพันธ์กับ mood alterations และ suicidal ideation ในผู้ใช้บางราย
แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่เกิด sexual side effects ทุกคนจะเกิด Depression และไม่ได้หมายความว่า Depression จาก Finasteride ต้องเกิดผ่าน sexual dysfunction เสมอไป
บางรายงานพบ mood symptoms โดยไม่มี sexual symptoms ร่วมด้วย
มีประวัติ Depression อยู่แล้ว กิน Finasteride ได้ไหม?
ไม่ได้เป็น absolute contraindication สำหรับทุกคน แต่ควรประเมินความเสี่ยงมากขึ้น
MHRA แนะนำให้บุคลากรทางการแพทย์สอบถามประวัติ
ก่อนเริ่ม Finasteride
ผู้ที่มีประวัติ Depression ไม่ได้หมายความว่าจะใช้ไม่ได้เสมอไป แต่ควรมีการพิจารณา
และควรติดตามอาการหลังเริ่มยาใกล้ชิดกว่าปกติ
ควรสังเกตอาการอะไรหลังเริ่ม Finasteride?
ควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงจากสภาพเดิม เช่น
ไม่จำเป็นต้องรอให้อาการครบเกณฑ์ Major Depressive Disorder ก่อนจึงขอคำปรึกษา
ถ้ากิน Finasteride แล้วเริ่มซึมเศร้า ควรหยุดยาไหม?
สำหรับ Finasteride 1 mg ที่ใช้รักษาผมร่วง EMA และ MHRA แนะนำว่า หากเกิด depressed mood, Depression หรือ suicidal ideation ควรหยุดยาและติดต่อบุคลากรทางการแพทย์
ไม่ควรพยายามทนใช้ต่อเพียงเพราะกลัวผมร่วงกลับมา
หลังหยุดยา ควรประเมินอาการและสาเหตุอื่นร่วมด้วย เพราะ Depression อาจมีหลายปัจจัย และการเกิดอาการระหว่างใช้ยาไม่ได้พิสูจน์ว่า Finasteride เป็นสาเหตุเพียงอย่างเดียว
หากมี suicidal thoughts หรือมีความเสี่ยงทำร้ายตนเอง ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว
หยุด Finasteride แล้วอารมณ์จะกลับมาเป็นปกติไหม?
ผู้ใช้บางรายมีอาการดีขึ้นหลังหยุดยา แต่ไม่สามารถระบุระยะเวลาหรือรับประกันได้ในทุกคน
มีรายงาน adverse effects ด้านอารมณ์และ sexual function บางกรณีที่ยังคงอยู่หลังหยุดยา แต่ข้อมูลเกี่ยวกับ
ยังไม่ชัดเจน
ดังนั้นผู้ที่มีอาการต่อเนื่องหลังหยุดยาไม่ควรรอเพียงอย่างเดียว แต่ควรได้รับการประเมินด้านสุขภาพจิตและสาเหตุอื่นร่วมด้วย
Post-Finasteride Syndrome คืออะไร?
คำว่า Post-Finasteride Syndrome หรือ PFS ถูกใช้เพื่ออธิบายกลุ่มอาการที่ผู้ป่วยบางรายรายงานว่าดำเนินต่อหลังหยุด Finasteride เช่น
แต่ PFS ยังคงเป็นหัวข้อที่มีข้อถกเถียงทางวิชาการ โดยยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนเกี่ยวกับกลไก ความถี่ และเกณฑ์วินิจฉัยที่เป็นมาตรฐาน
จึงควรแยกระหว่างข้อเท็จจริงว่า “มีรายงานอาการต่อเนื่องหลังหยุดยา” กับการสรุปว่ากลุ่มอาการทั้งหมดมีสาเหตุจาก Finasteride ในทุกกรณี
งานวิจัยที่ไม่พบความเสี่ยงหมายความว่ายาปลอดภัย 100% ไหม?
ไม่
การไม่พบ statistical association ใน cohort หรือ meta-analysis ไม่ได้แปลว่า adverse effect ที่พบไม่บ่อยเป็นไปไม่ได้
ในทางกลับกัน spontaneous adverse-event reports ก็ไม่สามารถพิสูจน์ causal relationship หรือบอก incidence ที่แท้จริงได้
จึงต้องพิจารณาหลักฐานหลายรูปแบบร่วมกัน
ภาพรวมปัจจุบันคือ
Topical Finasteride มีความเสี่ยง Depression น้อยกว่าหรือไม่?
อาจมี systemic exposure ต่ำกว่าแบบรับประทาน แต่ยังไม่ควรสรุปว่าความเสี่ยงเป็นศูนย์
EMA ทบทวนข้อมูลในปี 2025 และไม่พบหลักฐานเพียงพอที่จะเชื่อมโยง suicidal ideation กับ Finasteride skin spray จึงไม่ได้เพิ่มคำเตือนในลักษณะเดียวกับ oral Finasteride
อย่างไรก็ตาม Topical Finasteride สามารถดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดและลด serum DHT ได้บางส่วน
ข้อมูลด้าน psychiatric effects ของ topical formulation ยังมีน้อยกว่า oral Finasteride มาก จึงไม่ควรกล่าวว่าไม่มี systemic adverse effects อย่างแน่นอน
ถ้ากังวลเรื่อง Depression แต่ยังต้องการรักษาผมร่วง มีทางเลือกอะไร?
ขึ้นกับลักษณะและความรุนแรงของ Androgenetic Alopecia
ทางเลือกอาจรวมถึง
แต่แต่ละวิธีมีประสิทธิภาพ ความเสี่ยง และหลักฐานต่างกัน
ไม่ควรเปลี่ยนจาก Finasteride ไปเป็น Dutasteride เพียงเพื่อหลีกเลี่ยงความกังวลด้านอารมณ์โดยอัตโนมัติ เพราะ Dutasteride อยู่ในกลุ่ม 5-alpha reductase inhibitor เช่นเดียวกัน และคำเตือนด้าน mood changes ได้ถูกเพิ่มในยุโรปและสหราชอาณาจักรในเชิง precautionary
FAQ
Finasteride 1 mg ทำให้ Depression ได้ไหม?
มีรายงานและคำเตือนจากหน่วยงานกำกับยา โดย EMA และ MHRA ยอมรับว่า Depression, depressed mood และ suicidal ideation เป็น safety concerns ของ oral Finasteride แต่ความถี่และขนาดความเสี่ยงที่แท้จริงยังไม่ชัดเจน
กิน Finasteride แล้วทุกคนต้องเสี่ยงซึมเศร้าหรือไม่?
ไม่ ผู้ใช้ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิด Depression และงานวิจัยขนาดใหญ่บางงานไม่พบความเสี่ยงเพิ่มอย่างมีนัยสำคัญ แต่ควรทราบอาการเตือนและติดตามการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์
ถ้าเคยเป็น Depression มาก่อนยังใช้ Finasteride ได้ไหม?
อาจใช้ได้ในบางคน แต่ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มยา และประเมินประวัติ Depression หรือ Suicidal Ideation เพราะเป็นกลุ่มที่ควรได้รับการติดตามใกล้ชิด
ถ้าอารมณ์ซึมเศร้าหลังเริ่ม Finasteride ต้องหยุดหรือไม่?
สำหรับ Finasteride 1 mg ที่ใช้รักษาผมร่วง EMA และ MHRA แนะนำให้หยุดยาและติดต่อบุคลากรทางการแพทย์หากเกิด depressed mood, Depression หรือ suicidal ideation
Topical Finasteride ปลอดภัยต่ออารมณ์กว่าแบบกินไหม?
ข้อมูลปัจจุบันยังไม่เพียงพอสำหรับการสรุปเช่นนั้น แม้ EMA ไม่พบหลักฐานเชื่อมโยง suicidal ideation กับ Finasteride skin spray ในการทบทวนปี 2025 แต่ข้อมูลระยะยาวยังมีน้อยกว่า oral Finasteride
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
สรุป
Finasteride กับ Depression มีความสัมพันธ์ที่ควรให้ความสำคัญ แต่ยังต้องตีความหลักฐานอย่างสมดุล
ข้อมูลปัจจุบันสรุปได้ว่า
ดังนั้นคำตอบของคำถามว่า “Finasteride ทำให้ซึมเศร้าจริงไหม?” คือ
มีความสัมพันธ์และมี safety signal ที่หน่วยงานกำกับยายอมรับ แต่ไม่ได้หมายความว่า Finasteride เป็นสาเหตุของ Depression ในผู้ใช้ทุกคน และยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าใครจะเกิดอาการหรือมีความเสี่ยงมากเพียงใด
การให้ข้อมูลก่อนเริ่มยาและติดตาม Mood, Sexual Function และการเปลี่ยนแปลงทางจิตใจจึงเป็นแนวทางที่สมดุลกว่าการบอกว่ายาปลอดภัย 100% หรือทำให้ซึมเศร้าแน่นอน
บทความที่เกี่ยวข้อง
References
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข. เอกสารกำกับยา Finasteride และข้อมูลอาการไม่พึงประสงค์ทางจิตประสาท.
https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/drug_detail_corporation/doc/word/1177/667c1cf3153fe7f187493c9aa5ac57c2-a1.pdf
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข. ฐานข้อมูลทะเบียนตำรับยา Finasteride 1 mg.
https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_SEARCH_DRUG/SEARCH_DRUG/pop-up_drug.aspx?Newcode_U=U1DR1A1052680000811C
European Medicines Agency. Finasteride- and Dutasteride-containing Medicinal Products – Referral: Measures to Minimise Risk of Suicidal Thoughts.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/finasteride-dutasteride-containing-medicinal-products
Medicines and Healthcare products Regulatory Agency. Finasteride and Dutasteride – Updated Safety Warnings for Psychiatric Side Effects and Sexual Dysfunction. 11 May 2026.
https://www.gov.uk/drug-safety-update/finasteride-and-dutasteride-updated-safety-warnings-for-psychiatric-side-effects-and-sexual-dysfunction
U.S. Food and Drug Administration. PROPECIA (Finasteride) Supplemental Approval – Safety Labeling Changes.
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/appletter/2022/020788Orig1s030ltr.pdf
Association of 5α-Reductase Inhibitors with Depression and Suicide: A Mini Systematic Review and Meta-analysis. 2024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38692949/
Depression Risk of 5-alpha Reductase Inhibitors: Impact of Active-comparator Versus Non-drug User Control Groups on Risk Measurement. 2026.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41725117/
Finasteride Use: Evaluation of Depression and Suicide Risk. 2025.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40082195/
หมายเหตุสำคัญ
ข้อมูลจาก adverse-event reporting systems ไม่สามารถใช้คำนวณโอกาสเกิด Depression หรือ Suicidal Ideation ของผู้ใช้แต่ละคนได้โดยตรง และไม่สามารถพิสูจน์ causal relationship ได้ในทุกกรณี ขณะที่ observational studies อาจได้รับผลจาก confounding factors เช่น อายุ โรคประจำตัว สุขภาพจิตเดิม และเหตุผลที่ใช้ยา
หากใช้ Finasteride 1 mg แล้วเกิดอารมณ์ซึมเศร้าอย่างชัดเจนหรือมี Suicidal Ideation ควรหยุดยาและติดต่อบุคลากรทางการแพทย์โดยเร็วตามคำแนะนำของ EMA และ MHRA หากมีความคิดทำร้ายตนเองหรือรู้สึกว่าอาจไม่ปลอดภัย ควรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com
No results found.
ยังไม่มีบัญชี