Terbinafine vs Clotrimazole รักษากลากต่างกันอย่างไร? ตัวไหนออกฤทธิ์เร็วกว่า
Terbinafine และ Clotrimazole ใช้รักษากลากผิวหนังได้ทั้งคู่ แต่กลไกและระยะเวลาการรักษาต่างกัน Terbinafine มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ Dermatophyte โดยตรงและมักใช้ประมาณ 1–2 สัปดาห์ ขณะที่ Clotrimazole ยับยั้งการเจริญของเชื้อราและมักต้องทาต่อเนื่องประมาณ 2–4 สัปดาห์หรือมากกว่าตามผลิตภัณฑ์ สำหรับกลากจาก Dermatophyte หลายกรณี Terbinafine จึงมีแนวโน้มกำจัดเชื้อได้เร็วกว่า แต่ Clotrimazole มีข้อดีเมื่อสงสัยเชื้อราในกลุ่ม Candida หรือผื่นเชื้อราบางชนิดที่ไม่ใช่กลากแท้
Terbinafine กับ Clotrimazole ต่างกันอย่างไร?
ยาทั้งสองเป็นยาฆ่าเชื้อราที่ใช้กับผิวหนัง แต่เป็นคนละกลุ่มและออกฤทธิ์ต่างกัน
Terbinafine เป็นยาในกลุ่ม Allylamine ยับยั้งเอนไซม์ squalene epoxidase ทำให้เชื้อราไม่สามารถสร้าง ergosterol ได้ตามปกติ และเกิดการสะสมของ squalene ภายในเซลล์ สำหรับเชื้อ Dermatophyte หลายชนิด Terbinafine มีฤทธิ์แบบ Fungicidal หรือช่วยฆ่าเชื้อโดยตรง.
Clotrimazole เป็นยาในกลุ่ม Azole ออกฤทธิ์รบกวนการสร้าง ergosterol ของเยื่อหุ้มเซลล์เชื้อราเช่นกัน แต่โดยทั่วไปมีลักษณะยับยั้งการเจริญของเชื้อ และมีขอบเขตการใช้ครอบคลุมทั้ง Dermatophyte และ Candida.
ถ้าเป็น “กลาก” จริง ตัวไหนเหมาะกว่า?
ถ้าเป็น Tinea corporis หรือกลากผิวหนังที่เกิดจาก Dermatophyte ยาทั้ง Terbinafine และ Clotrimazole สามารถใช้ได้
CDC ระบุว่ายาทาฆ่าเชื้อราที่ใช้กับ Ringworm บนผิวหนังมีหลายชนิด รวมถึง
การเลือกยาควรพิจารณาตำแหน่ง ขนาดรอยโรค ชนิดเชื้อ และประวัติการรักษาเดิม.
สำหรับผื่นกลากที่เป็นวงแดง ขอบนูน มีขุย และมีลักษณะเข้ากับ Dermatophyte ชัดเจน Terbinafine มักเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจเพราะใช้ระยะสั้นกว่า
Terbinafine ออกฤทธิ์เร็วกว่า Clotrimazole จริงไหม?
ในเชื้อ Dermatophyte หลายกรณี มีข้อมูลสนับสนุนว่า Terbinafine สามารถทำให้เชื้อเป็นลบได้เร็วกว่า และมักใช้ระยะเวลารักษาสั้นกว่า Clotrimazole
การศึกษาแบบ randomized double-blind ในผู้ป่วย Tinea pedis พบว่า หลังใช้ยา 1 สัปดาห์ ผู้ที่ใช้ Terbinafine 1% มีอัตรา culture negative 84.6% เทียบกับ 55.8% ในกลุ่ม Clotrimazole และผู้วิจัยสรุปว่า Terbinafine ทำให้เกิด Mycological Cure ได้เร็วกว่า.
อีกการศึกษาหนึ่งพบว่า Terbinafine 1% ใช้เพียง 1 สัปดาห์ให้ผลอย่างน้อยใกล้เคียงกับ Clotrimazole 1% ที่ใช้ 4 สัปดาห์ในการรักษา Tinea pedis.
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยเปรียบเทียบโดยตรงจำนวนมากเป็นการศึกษา Tinea pedis มากกว่า Tinea corporis ดังนั้นไม่ควรตีความว่าทุกตำแหน่งและทุกชนิดเชื้อจะตอบสนองเร็วกว่าในระดับเดียวกัน
Terbinafine ต้องทานานกี่วัน?
สำหรับ Terbinafine 1% cream ระยะเวลาขึ้นกับตำแหน่งและผลิตภัณฑ์
ข้อมูลผลิตภัณฑ์ Terbinafine 1% cream ระบุว่า
NHS ก็ระบุว่า Terbinafine cream, gel หรือ spray โดยทั่วไปใช้ประมาณ 1–2 สัปดาห์.
แม้อาการคันหรือแดงอาจดีขึ้นก่อนครบระยะ แต่ควรใช้ยาให้ครบตามฉลากหรือคำแนะนำเพื่อช่วยลดโอกาสกลับเป็นซ้ำ
Clotrimazole ต้องทานานกี่วัน?
Clotrimazole มักต้องใช้ต่อเนื่องนานกว่า
NHS แนะนำ Clotrimazole cream โดยทั่วไปวันละ 2–3 ครั้ง เป็นเวลา 2–4 สัปดาห์ ขึ้นกับชนิดของการติดเชื้อ.
ข้อมูลผลิตภัณฑ์ Clotrimazole 1% บางรายการระบุให้รักษา Dermatophyte infection ต่อเนื่องอย่างน้อยประมาณ 1 เดือน.
ดังนั้นความแตกต่างที่เห็นได้ชัดในชีวิตจริงคือ Terbinafine มักมี regimen ที่สั้นกว่า ซึ่งอาจช่วยให้ใช้ยาครบได้ง่ายขึ้น
แล้ว Clotrimazole มีข้อดีอะไร ถ้า Terbinafine เร็วกว่า?
Clotrimazole ไม่ได้ด้อยกว่าในทุกสถานการณ์
ข้อดีสำคัญคือมีฤทธิ์ครอบคลุมเชื้อราหลายกลุ่ม รวมถึง Candida และใช้รักษาผื่นเชื้อราหลายรูปแบบ เช่น
NHS ระบุว่า Clotrimazole ใช้กับ Ringworm, Athlete’s foot, Thrush และผื่นเชื้อราบริเวณรอยพับได้.
ดังนั้นถ้าลักษณะผื่นไม่ได้ชัดเจนว่าเป็น Dermatophyte และสงสัย Candida ร่วมด้วย Clotrimazole อาจเหมาะกว่าในบางกรณี
กลากกับเชื้อรา Candida ต่างกันอย่างไร?
กลากหรือ Tinea เกิดจากเชื้อ Dermatophyte เช่น Trichophyton, Microsporum และ Epidermophyton
ลักษณะที่พบบ่อยคือ
ส่วน Candida มักชอบบริเวณอับชื้นหรือรอยพับ เช่น
จึงไม่ควรเรียกผื่นเชื้อราทุกชนิดว่า “กลาก” เพราะการเลือกยาที่เหมาะสมอาจต่างกัน
Terbinafine กับ Clotrimazole ทายังไงให้ได้ผล?
หลักทั่วไปคือ
DermNet แนะนำให้ทายาฆ่าเชื้อราเลยออกไปบริเวณรอบรอยโรคด้วย และรักษาต่อให้เพียงพอแม้ผื่นภายนอกเริ่มดูดีขึ้นแล้ว.
ทาแล้วผื่นหายเร็ว แปลว่าหยุดยาได้เลยไหม?
ไม่ควรหยุดทันทีเพียงเพราะผื่นแดงหรืออาการคันดีขึ้น
อาการภายนอกอาจดีขึ้นก่อนที่เชื้อจะถูกกำจัดหมด หากหยุดยาเร็วเกินไปอาจเกิด
CDC และ NHS จึงแนะนำให้ใช้ยาตามระยะเวลาที่กำหนด แม้อาการจะเริ่มดีขึ้นแล้ว.
ทายาฆ่าเชื้อราผสมสเตียรอยด์ได้ไหม?
ไม่ควรใช้เองโดยไม่ทราบข้อบ่งชี้
ครีมที่มีสเตียรอยด์อาจทำให้รอยแดงและอาการคันลดลงเร็ว จนดูเหมือนว่ากลากดีขึ้น แต่สเตียรอยด์สามารถกดภูมิคุ้มกันที่ผิว ทำให้เชื้อราแพร่ต่อและลักษณะผื่นเปลี่ยนไป เรียกว่า Tinea incognito
CDC แนะนำอย่างชัดเจนให้หลีกเลี่ยงครีมสเตียรอยด์ใน Ringworm หรือผื่นที่สงสัยเชื้อรา เพราะอาจทำให้โรครุนแรงขึ้นและวินิจฉัยยากขึ้น.
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
ทา Terbinafine หรือ Clotrimazole แล้วไม่หาย เกิดจากอะไร?
ไม่ได้หมายความว่าเชื้อดื้อยาทุกกรณี
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
ปัจจุบันมีรายงาน Dermatophyte ที่รักษายากและดื้อยามากขึ้นในหลายประเทศ เช่น Trichophyton indotineae ดังนั้นหากรอยโรคกว้าง เป็นซ้ำ หรือไม่ตอบสนองหลังใช้ยาถูกต้อง ควรตรวจยืนยันเชื้อแทนการเปลี่ยนครีมไปเรื่อย ๆ.
เมื่อไรยาทาอย่างเดียวอาจไม่พอ?
ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติมหาก
กลากหนังศีรษะโดยทั่วไปต้องใช้ยารับประทาน เพราะยาทาเพียงอย่างเดียวไม่สามารถรักษาเชื้อในเส้นผมและรากผมได้.
FAQ
Terbinafine กับ Clotrimazole ตัวไหนรักษากลากได้ดีกว่า?
ทั้งสองใช้รักษากลากได้ สำหรับ Dermatophyte หลายชนิด Terbinafine มีข้อได้เปรียบเรื่องระยะเวลารักษาที่สั้นกว่า และมีข้อมูลว่ากำจัดเชื้อได้เร็วกว่าในบางการศึกษา แต่ไม่ได้หมายความว่าจะดีกว่าสำหรับผื่นเชื้อราทุกชนิด.
Terbinafine ทา 7 วันพอไหม?
ผลิตภัณฑ์ Terbinafine บางสูตรใช้ 1 สัปดาห์ได้ โดยเฉพาะ Tinea pedis ขณะที่ Tinea corporis หรือ Tinea cruris มักใช้ประมาณ 1–2 สัปดาห์ ควรดูเอกสารกำกับผลิตภัณฑ์ที่ใช้อยู่.
Clotrimazole ใช้รักษากลากได้ไหม?
ได้ Clotrimazole 1% เป็นยาทามาตรฐานชนิดหนึ่งสำหรับ Dermatophyte infection และยังมีฤทธิ์ต่อ Candida ด้วย.
ถ้าทา Clotrimazole มาแล้วไม่หาย เปลี่ยนเป็น Terbinafine ได้ไหม?
อาจพิจารณาได้หากยืนยันว่าเป็น Dermatophyte และใช้ Clotrimazole อย่างถูกต้องแล้ว แต่หากไม่ตอบสนองควรพิจารณาวินิจฉัยผิด การใช้ยาไม่ครบ แหล่งเชื้อซ้ำ หรือเชื้อดื้อยาร่วมด้วย ไม่ควรเปลี่ยนยาอย่างเดียวโดยไม่ประเมินสาเหตุ
กลากที่หนังศีรษะใช้ Terbinafine cream ได้ไหม?
โดยทั่วไปไม่พอ กลากหนังศีรษะมักต้องใช้ยาฆ่าเชื้อราแบบรับประทาน เพราะเชื้ออยู่ในเส้นผมและรูขุมขน.
สรุป
Terbinafine และ Clotrimazole รักษากลากได้ทั้งคู่ แต่มีจุดเด่นต่างกัน
ถ้าถามว่า “กลากจาก Dermatophyte ใช้ตัวไหนออกฤทธิ์เร็วกว่า?” โดยทั่วไปคำตอบเอนไปทาง Terbinafine
แต่ถ้าถามว่า “ผื่นเชื้อราทุกชนิดควรใช้ Terbinafine หรือไม่?” คำตอบคือไม่ เพราะบางกรณี Clotrimazole หรือยากลุ่มอื่นอาจเหมาะกว่า
บทความที่เกี่ยวข้อง
References
Centers for Disease Control and Prevention. Treatment of Ringworm.
https://www.cdc.gov/ringworm/treatment/
Centers for Disease Control and Prevention. Post-Travel Dermatologic Conditions – Tinea.
https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/post-travel-evaluation/post-travel-dermatologic-conditions.html
NHS. Terbinafine: How and when to take or use terbinafine.
https://www.nhs.uk/medicines/terbinafine/how-and-when-to-take-or-use-terbinafine/
NHS. Clotrimazole: Antifungal for fungal infections.
https://www.nhs.uk/medicines/clotrimazole/
DermNet. Tinea corporis.
https://dermnetnz.org/topics/tinea-corporis
Schopf R, et al. Efficacy and tolerability of terbinafine 1% topical solution used for 1 week compared with 4 weeks clotrimazole 1% topical solution in the treatment of interdigital tinea pedis. Mycoses. 1999.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10536434/
Rotta I, et al. Efficacy of topical antifungals in the treatment of dermatophytosis: a mixed-treatment comparison meta-analysis involving 14 treatments. JAMA Dermatology. 2013.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23553036/
Cochrane Review. Topical antifungal treatments for tinea cruris and tinea corporis.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25294700/
หมายเหตุสำคัญ
บทความนี้กล่าวถึง Terbinafine และ Clotrimazole แบบทาสำหรับเชื้อราที่ผิวหนังเป็นหลัก ไม่ควรนำระยะเวลาการรักษาไปใช้กับเชื้อราที่หนังศีรษะ เล็บ หรือการติดเชื้อที่ลึกโดยตรง
หากผื่นเป็นวงแต่ไม่ตอบสนองต่อยาฆ่าเชื้อรา มีการลุกลามรวดเร็ว เป็นซ้ำบ่อย หรือเคยใช้ครีมผสมสเตียรอยด์ ควรพิจารณาตรวจ KOH หรือการตรวจเชื้อเพิ่มเติม เพราะผื่นที่ดูคล้ายกลากอาจเป็นโรคผิวหนังชนิดอื่นได้
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com
No results found.
ยังไม่มีบัญชี