Oseltamivir ทำให้คลื่นไส้หรืออาเจียน ทำอย่างไร? ต้องกินพร้อมอาหารหรือไม่
Oseltamivir สามารถทำให้คลื่นไส้หรืออาเจียนได้ โดยเฉพาะช่วง 1–2 วันแรกของการรักษา สามารถกินยาพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ แต่การกินพร้อมอาหาร ของว่าง หรือนมอาจช่วยลดอาการระคายท้องและคลื่นไส้ได้ หากอาการไม่รุนแรงโดยทั่วไปควรกินยาต่อให้ครบตามที่กำหนด แต่ถ้าอาเจียนซ้ำจนกินยาและน้ำไม่ได้ มีภาวะขาดน้ำ หรือมีอาการแพ้รุนแรง ควรได้รับการประเมินจากแพทย์หรือเภสัชกร
Oseltamivir ทำให้คลื่นไส้หรืออาเจียนได้ไหม?
ได้ และเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ค่อนข้างบ่อยของ Oseltamivir
CDC ระบุว่าผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยที่สุดของ Oseltamivir คือ
- คลื่นไส้
- อาเจียน
- ปวดศีรษะ
อาการคลื่นไส้และอาเจียนมักเกิดในช่วงแรกของการรักษา โดยเฉพาะประมาณ 1–2 วันแรก และในหลายคนอาการจะค่อย ๆ ลดลงเมื่อใช้ยาต่อ
ดังนั้นหากมีเพียงคลื่นไส้เล็กน้อย ไม่ได้หมายความว่าต้องหยุด Oseltamivir ทันที
Oseltamivir ต้องกินพร้อมอาหารไหม?
ไม่จำเป็น แต่ถ้ามีคลื่นไส้หรือระคายท้อง แนะนำให้กินพร้อมอาหาร
Oseltamivir สามารถรับประทานได้ทั้ง
- ก่อนอาหาร
- พร้อมอาหาร
- หลังอาหาร
อาหารไม่ได้เป็นสิ่งจำเป็นต่อการออกฤทธิ์ของยา แต่การกินพร้อมอาหารหรือของว่างสามารถช่วยให้กระเพาะรับยาได้ดีขึ้นและลดโอกาสเกิดคลื่นไส้หรืออาเจียน
เอกสารกำกับ Tamiflu ระบุว่าสามารถรับประทานยาพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารได้ แต่การรับประทานพร้อมอาหารอาจช่วยเพิ่ม gastrointestinal tolerability
ดังนั้นผู้ที่กินยาแล้วคลื่นไส้ควรลองเปลี่ยนเป็นกินหลังอาหารหรือพร้อมของว่างแทนการหยุดยา
ควรกินกับอาหารแบบไหนถ้าคลื่นไส้?
ไม่จำเป็นต้องเป็นอาหารมื้อใหญ่
สามารถกินพร้อมอาหารที่ไม่ระคายกระเพาะ เช่น
- ข้าวหรือโจ๊ก
- ขนมปัง
- แครกเกอร์
- กล้วย
- นม หากปกติดื่มได้
- อาหารอ่อนที่รับประทานได้ง่าย
ควรหลีกเลี่ยงอาหารมื้อใหญ่มาก อาหารมันจัด หรืออาหารที่ทำให้คลื่นไส้เพิ่มขึ้นในช่วงที่มีอาการ
สิ่งสำคัญคือต้องดื่มน้ำให้เพียงพอ เพราะไข้หวัดใหญ่และอาเจียนสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำได้
กิน Oseltamivir แล้วคลื่นไส้ ต้องหยุดยาไหม?
ถ้าคลื่นไส้เพียงเล็กน้อย โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องหยุด
สามารถลอง
- กินพร้อมอาหาร
- กินพร้อมของว่าง
- ดื่มน้ำตามพอสมควร
- หลีกเลี่ยงการกินขณะท้องว่าง
- กินยาในเวลาสม่ำเสมอ
หากเป็นการรักษา Influenza การหยุดยาก่อนกำหนดโดยไม่ได้รับคำแนะนำอาจทำให้ได้รับการรักษาไม่ครบ course
แต่ถ้าคลื่นไส้หรืออาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถกินยาได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อประเมินว่าจะปรับวิธีรับยาอย่างไร
อาเจียนหลังรับ Oseltamivir ต้องกินยาซ้ำไหม?
ต้องดูว่าหลังรับยาไปนานเท่าไร
สำหรับเด็ก มีคำแนะนำทางเภสัชกรรมว่า
- อาเจียนภายในประมาณ 30 นาทีหลังรับยา → อาจให้ dose เดิมซ้ำ
- อาเจียนหลังมากกว่า 30 นาที → โดยทั่วไปไม่ต้องให้ซ้ำ ให้รอ dose ถัดไปตามปกติ
หากอาเจียนซ้ำอีก ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
สำหรับผู้ใหญ่ ไม่ควรใช้หลัก “อาเจียนแล้วกินซ้ำทุกครั้ง” เพราะหากยาถูกดูดซึมไปแล้ว การกินซ้ำอาจทำให้ได้รับยาเกินจำเป็น หากอาเจียนเร็วมากหลังกลืนยาและไม่แน่ใจว่ายาถูกดูดซึมหรือยัง ควรสอบถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อน redose
ถ้าเห็นแคปซูลออกมากับอาเจียน ต้องกินใหม่ไหม?
หากอาเจียนออกมาทันทีและเห็นแคปซูลหรือยาที่แทบยังไม่ละลาย อาจมีโอกาสที่ยาได้รับการดูดซึมน้อย
แต่ไม่ควรเพิ่ม dose เองโดยอัตโนมัติ โดยเฉพาะถ้าไม่แน่ใจว่าได้รับยาเข้าไปเท่าไร
ควรดูร่วมกับ
- ระยะเวลาหลังกลืนยา
- เห็นยาออกมาทั้งเม็ดหรือไม่
- อายุและน้ำหนักของผู้ป่วย
- ขนาดยาที่ใช้
หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนรับ dose ซ้ำ

ถ้าอาเจียนหลายครั้งจนกินยาไม่ได้ ต้องทำอย่างไร?
หากอาเจียนซ้ำจนไม่สามารถรับ Oseltamivir หรือดื่มน้ำได้ ควรได้รับการประเมิน เพราะอาจมีความเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำหรือไข้หวัดใหญ่ที่รุนแรงขึ้น
สัญญาณที่ควรระวัง ได้แก่
- ปากแห้งมาก
- ปัสสาวะน้อย
- เวียนศีรษะมาก
- ซึม
- ดื่มน้ำไม่ได้
- อาเจียนทุกครั้งที่กินยา
- อาเจียนต่อเนื่องหลายครั้ง
- เด็กกินนมหรือน้ำได้น้อยมาก
ในสถานการณ์นี้ไม่ควรพยายามกิน Oseltamivir ซ้ำหลาย dose เพื่อชดเชย
Oseltamivir ทำให้ปวดท้องหรือท้องเสียได้ไหม?
สามารถเกิดอาการทางทางเดินอาหารได้ แต่คลื่นไส้และอาเจียนเป็นอาการที่มีรายงานเด่นกว่า
ต้องระวังว่า Influenza เองก็สามารถทำให้
- คลื่นไส้
- อาเจียน
- เบื่ออาหาร
- ปวดท้อง
- ท้องเสีย
ได้ โดยเฉพาะในเด็ก
ดังนั้นหากมีอาการอาเจียนระหว่างป่วย ไม่สามารถสรุปได้เสมอว่าเกิดจาก Oseltamivir เพียงอย่างเดียว
ถ้ากินพร้อมอาหารแล้ว ยังคลื่นไส้อยู่ ต้องทำอย่างไร?
หากอาการยังไม่รุนแรง อาจลองแบ่งการดูแลดังนี้
- กินหลังอาหารหรือพร้อมของว่าง
- ดื่มน้ำทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง
- หลีกเลี่ยงอาหารมันหรือกลิ่นแรง
- พักหลังรับยา
- กินยาเวลาเดิมทุกวัน
หากยังอาเจียนทุก dose หรืออาการมากจนไม่สามารถรักษาต่อได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรลด dose หรือเปลี่ยนความถี่เอง
ต้องกิน Oseltamivir ให้ครบ 5 วันไหม?
สำหรับ Influenza ที่รักษาด้วยสูตรมาตรฐานในผู้ป่วยทั่วไป Oseltamivir มักใช้วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน
ควรรับประทานตามขนาดและระยะเวลาที่แพทย์กำหนด แม้อาการไข้จะเริ่มลดลงแล้ว
ในผู้ป่วยบางราย เช่น Influenza รุนแรง ผู้ป่วยในโรงพยาบาล หรือผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ระยะเวลาการรักษาอาจแตกต่างและต้องให้แพทย์เป็นผู้พิจารณา
ไม่ควรเพิ่มเป็น 10 วันหรือลดเหลือ 2–3 วันเอง
ถ้าลืมกิน Oseltamivir ต้องกินสองเท่าไหม?
ไม่ควร
เอกสารกำกับยาระบุว่า หากลืม dose ให้กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าเหลือเวลาใกล้ dose ถัดไปมากแล้ว ให้ข้าม dose ที่ลืมและกลับมากินตามเวลาปกติ
ไม่ควรกิน 2 dose พร้อมกันเพื่อชดเชย
หลักเดียวกันนี้ใช้กับกรณีที่พลาดยาเพราะคลื่นไส้ ไม่ควรนำ dose ที่พลาดไปรวมกับ dose ถัดไป
กิน Oseltamivir แล้วอาเจียน แปลว่าแพ้ยาหรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ใช่
คลื่นไส้และอาเจียนเป็นผลข้างเคียงทางทางเดินอาหารที่พบได้ของยา ไม่ใช่อาการแพ้ยาแบบทั่วไป
อาการที่ควรสงสัย Allergic Reaction มากกว่า เช่น
- ลมพิษ
- ผื่นรุนแรง
- ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้นบวม
- หายใจลำบาก
- แน่นหน้าอก
- ผิวหนังพุพองหรือลอก
- มีแผลในปากร่วมกับผื่นรุนแรง
หากเกิดอาการเหล่านี้ควรหยุดยาและได้รับการประเมินทางการแพทย์ทันที
เด็กกิน Oseltamivir แล้วอาเจียนบ่อยกว่าผู้ใหญ่ไหม?
อาเจียนเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ในเด็กที่ใช้ Oseltamivir และบางคนอาจรับรสของยาน้ำได้ยาก
การให้ยาพร้อมอาหารหรือนมอาจช่วยลดอาการได้
หากเป็นยาน้ำ ควรวัดด้วยอุปกรณ์ตวงที่ให้มากับยา ไม่ควรใช้ช้อนกินข้าวหรือช้อนชาในครัว เพราะอาจทำให้ขนาดยาไม่แม่นยำ
หากเด็กอาเจียนหลายครั้ง กินน้ำไม่ได้ หรือเริ่มมีสัญญาณขาดน้ำ ควรได้รับการประเมิน
อาการคลื่นไส้จาก Oseltamivir จะอยู่นานกี่วัน?
โดยทั่วไปผลข้างเคียงทางเดินอาหารมักเด่นที่สุดในช่วง 1–2 วันแรกของการรักษา และมักลดลงหลังจากนั้น
หากอาการกลับรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ หรือยังอาเจียนมากหลังใช้ยาหลายวัน ควรประเมินสาเหตุอื่นด้วย เช่น
- Influenza ที่รุนแรง
- ภาวะขาดน้ำ
- Gastroenteritis
- ยาชนิดอื่นที่ใช้ร่วมกัน
- ภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อ
เมื่อไรควรไปพบแพทย์?
ควรได้รับการประเมินหากมี
- อาเจียนซ้ำจนกินน้ำไม่ได้
- ปัสสาวะลดลงมาก
- ซึมหรือสับสน
- หายใจลำบาก
- เจ็บหน้าอก
- ไข้หรือไอที่ดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง
- อาการไข้หวัดใหญ่รุนแรงขึ้น
- ผื่นรุนแรงหรือผิวหนังพุพอง
- ใบหน้า หรือลิ้นบวม
- หายใจติดขัด
โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้มีโรคประจำตัว ควรมี threshold ในการพบแพทย์ต่ำกว่าคนทั่วไป
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
- Oseltamivir ควรกินภายในกี่ชั่วโมง? เกิน 48 ชั่วโมงยังได้ผลไหม
- ไข้หวัดใหญ่ A กับ B ต่างกันอย่างไร? ตัวไหนอาการหนักกว่าและใช้ยาเหมือนกันไหม
- ไข้หวัดใหญ่ดีขึ้นแล้วไข้กลับสูงอีกครั้ง ต้องระวังปอดอักเสบหรือแบคทีเรียแทรกซ้อนไหม
- ไอหลังไข้หวัดใหญ่หายแล้วนาน 2–4 สัปดาห์ปกติไหม? Post-viral Cough คืออะไร
FAQ
Oseltamivir ต้องกินหลังอาหารทุกครั้งไหม?
ไม่จำเป็น ยาสามารถกินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารได้ แต่ถ้ามีคลื่นไส้หรือระคายท้อง การกินพร้อมอาหารหรือของว่างมักช่วยให้ทนยาได้ดีขึ้น
กิน Oseltamivir ตอนท้องว่างได้ไหม?
ได้ แต่บางคนอาจคลื่นไส้มากขึ้น หากเคยมีอาการควรเปลี่ยนมากินพร้อมอาหาร
กิน Oseltamivir แล้วอาเจียนภายใน 30 นาที ต้องกินซ้ำไหม?
ในเด็กมีคำแนะนำว่าสามารถให้ dose เดิมซ้ำได้หากอาเจียนภายในประมาณ 30 นาที แต่ถ้าอาเจียนหลัง 30 นาทีโดยทั่วไปไม่ต้องให้ซ้ำ หากเป็นผู้ใหญ่หรือไม่แน่ใจว่าควร redose หรือไม่ ควรสอบถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อน
คลื่นไส้จาก Oseltamivir จะหายเองไหม?
ส่วนใหญ่มักเกิดในช่วง 1–2 วันแรกและค่อย ๆ ลดลง การกินพร้อมอาหารสามารถช่วยลดอาการได้
อาเจียนมากควรหยุด Oseltamivir เองไหม?
ไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง หากอาเจียนมากจนกินยาไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อประเมินทั้งผลข้างเคียงและความรุนแรงของ Influenza
สรุป
คลื่นไส้และอาเจียนเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ของ Oseltamivir โดยเฉพาะช่วง 1–2 วันแรกของการรักษา
หลักสำคัญคือ
- Oseltamivir กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้
- หากคลื่นไส้ ควรกินพร้อมอาหารหรือของว่าง
- อาหารไม่ทำให้ยาสูญเสียประสิทธิภาพ
- คลื่นไส้เล็กน้อยโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องหยุดยา
- ไม่ควรกินยาเพิ่มเป็นสองเท่าเพื่อชดเชย
- หากเด็กอาเจียนภายในประมาณ 30 นาที อาจพิจารณาให้ dose เดิมซ้ำ
- หากอาเจียนหลังมากกว่า 30 นาที โดยทั่วไปไม่ต้องให้ซ้ำในคำแนะนำสำหรับเด็ก
- ถ้าอาเจียนซ้ำจนกินยาและน้ำไม่ได้ ควรได้รับการประเมิน
- ผื่นรุนแรง หน้าบวม หายใจลำบาก ไม่ใช่ผลข้างเคียงทางกระเพาะธรรมดาและต้องพบแพทย์ทันที
ดังนั้นถ้าถามว่า “Oseltamivir ต้องกินพร้อมอาหารไหม?” คำตอบคือ ไม่จำเป็น แต่ควรกินพร้อมอาหารหากมีคลื่นไส้หรืออาเจียน เพราะช่วยให้ทนยาได้ดีขึ้น

บทความที่เกี่ยวข้อง
- Oseltamivir ควรกินภายในกี่ชั่วโมง? เกิน 48 ชั่วโมงยังได้ผลไหม
- ไข้หวัดใหญ่ A กับ B ต่างกันอย่างไร? ตัวไหนอาการหนักกว่าและใช้ยาเหมือนกันไหม
- ไข้หวัดใหญ่ดีขึ้นแล้วไข้กลับสูงอีกครั้ง ต้องระวังปอดอักเสบหรือแบคทีเรียแทรกซ้อนไหม
- ไอหลังไข้หวัดใหญ่หายแล้วนาน 2–4 สัปดาห์ปกติไหม? Post-viral Cough คืออะไร
- ไข้หวัดใหญ่กับ RSV ติดพร้อมกันได้ไหม? อาการแบบไหนควรตรวจมากกว่าหนึ่งเชื้อ
References
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คำแนะนำและมาตรการในการป้องกันควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่ และโรคโควิด-19.
https://ddc.moph.go.th/uploads/files/5267420250516153218.pdf
Centers for Disease Control and Prevention. Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians.
https://www.cdc.gov/flu/hcp/antivirals/summary-clinicians.html
Centers for Disease Control and Prevention. Treating Flu with Antiviral Drugs.
https://www.cdc.gov/flu/treatment/antiviral-drugs.html
U.S. Food and Drug Administration. Tamiflu (Oseltamivir Phosphate) Prescribing Information.
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2011/021246s040lbl.pdf
Medicines for Children. Oseltamivir for Influenza (Flu).
https://www.medicinesforchildren.org.uk/medicines/oseltamivir-for-influenza-flu/
หมายเหตุสำคัญ
อาการอาเจียนอาจเกิดจาก Oseltamivir หรือจาก Influenza เอง การตัดสินใจให้ยา dose ซ้ำหลังอาเจียนต้องพิจารณาระยะเวลาหลังรับยา อายุ ขนาดยา และความรุนแรงของอาการ ไม่ควรกิน dose เพิ่มเองหลายครั้งโดยไม่แน่ใจ
ผู้ป่วยที่อาเจียนต่อเนื่อง ดื่มน้ำไม่ได้ มีภาวะขาดน้ำ หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ซึม หรือมีผื่นและอาการแพ้รุนแรง ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว
เรียบเรียงโดย: www.chulalakpharmacy.com






